I SA/Lu 577/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. i Z. B. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia [...]. w sprawie sygn. akt [...] postanawia - odrzucić skargę o wznowienie postępowania. Wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2018 r. Uzasadnienie wyroku zostało doręczone skarżącym w dniu 26 maja 2021 r. W skardze o wznowienie postępowania, wniesionej dnia 28 października 2021r. (data stempla pocztowego) skarżący wskazali, że orzeczenie to zaskarżają w całości i domagają się jego uchylenia, gdyż zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Uzupełniając skargę na wezwanie Sądu skarżący wyjaśnili, że podstawą wznowienia jest wyrok, który zapadł z rażącym naruszeniem prawa, zostało bowiem utrzymane w mocy rozstrzygnięcie organu zabierające pieniądze z "ulgi dla dziecka". Skarżący podnosili, że takie świadczenie nie podlega zajęciu, jest to zatem podstawa do wznowienia postępowania, bowiem sąd sprawę rozpoznał błędnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W myśl art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym (tj. Dziale VII p.p.s.a. – Wznowienie postępowania) można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Podstawy wznowienia postępowania sądowego są wskazane enumeratywnie w art. 271-273 p.p.s.a. Stosownie do art. 271 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności – w przypadku, gdy (1) w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; (2) strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Zgodnie z art. 272 p.p.s.a. możliwe jest wznowienie postępowania ze względu na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego (§ 1), Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (§ 2a) lub orzeczenie organu międzynarodowego (§3). Natomiast w myśl art. 273 p.p.s.a. można żądać wznowienia na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym bądź zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (§ 1 pkt 1 i pkt 2), w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (§ 2), a także w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (§ 3). Podkreślenia wymaga, że możliwość wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu w drodze wznowienia postępowania ma charakter nadzwyczajny. Przesłanki wznowienia muszą być zatem interpretowane ściśle, a ich wyliczenie w art. 271-273 jest wyczerpujące, czyli wznowić postępowanie można tylko w przypadkach, które w tych przepisach przewidziano. Wznowienie postępowania jest instytucją, która pozwala na wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń sądowych, dotkniętych szczególnie ciężkimi wadami (art. 271 p.p.s.a.), względnie takich, które wyeliminować trzeba ze względu na wyjątkowe okoliczności (art. 272, art. 273 p.p.s.a.). Instytucja ta nie może zatem służyć jako sposób poddania kontroli orzeczenia prawomocnego pod kątem wszelkich uchybień, do jakich mogło dojść podczas jego wydania, a zatem nie stanowi drogi do rozpoznania sprawy co do istoty po raz kolejny. Skarga o wznowienie jest dopuszczalna wyłącznie wówczas, gdy opiera się na jednej z podstaw, wskazanych w art. 271-273 p.p.s.a. Dopuszczalność skargi o wznowienie zależy nie tylko od oparcia jej na ustawowych podstawach, ale także od wniesienia jej w ustawowym terminie. Ustawodawca przewidział termin trzymiesięczny, przy czym zasadniczo liczy się on od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 p.p.s.a.). W przypadku skargi o wznowienie, wnoszonej w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, termin trzymiesięczny liczy się od dnia wejścia takiego orzeczenia w życie (art. 272 § 2 p.p.s.a.). Skarga o wznowienie musi zatem opierać się na podstawach, wprost wskazanych w ustawie oraz musi zostać wniesiona w ustawowym terminie. W myśl art. 280 p.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. W niniejszej sprawie skarżący oparli skargę o wznowienie na zarzutach merytorycznych wobec kwestionowanego wyroku. Najpierw w sposób enigmatyczny wskazywali na rażące naruszenie prawa, a następnie – na wezwanie Sądu, w którym w sposób szczegółowy pouczono o treści przepisów art. 271-273 p.p.s.a. – sprecyzowali swoje zarzuty. Należy ocenić, że przedstawione przez nich stanowisko opiera się na twierdzeniu o błędnej wykładni przepisów prawa, dotyczących spornej ulgi. Tego rodzaju argumenty mogłyby stanowić podstawę do wniesienia zwyczajnego środka zaskarżenia, czyli skargi kasacyjnej, gdzie w toku instancji skarżący mogli formułować zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię (o środku tym zostali stosownie pouczeni wraz z dokonanym im doręczeniem odpisu wyroku wydanego w sprawie sygn. akt [...] na posiedzeniu niejawnym). Natomiast spór co do wykładni przepisów nie daje podstawy do skutecznego wniesienia skargi o wznowienie postępowania, jeżeli nie łączy się z jednym z przypadków, o których mowa w art. 271-273 p.p.s.a. Tymczasem z treści skargi o wznowienie nie wynika, by oparto ją na zarzutach związanych ze sposobem obsadzenia sądu, możliwością obrony swoich praw przez stronę, orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, Trybunału Sprawiedliwości czy organu międzynarodowego, przerobieniem czy podrobieniem dokumentu, uchylonym wyrokiem karnym, przestępstwem, nowymi okolicznościami lub dowodami, względnie z innym prawomocnym orzeczeniem, dotyczącym tej samej sprawy. Z tych względów skarga o wznowienie musi być oceniona jako nie oparta na ustawowej podstawie, a zatem niedopuszczalna. Nadto zauważyć trzeba, że gdyby nawet wskazane w skardze okoliczności mieściły się w którejkolwiek z przesłanek wznowienia, to skarżący wiedzę o nich uzyskali z chwilą otrzymania uzasadnienia kwestionowanego wyroku, czyli w dniu 26 maja 2021 r. Skarga o wznowienie została natomiast wniesiona z wyraźnym przekroczeniem terminu, wynikającego z art. 277 p.p.s.a., a liczonego od tej daty. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji, za podstawę przyjmując art. 280 p.p.s.a.