I SA/Lu 579/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2002 r. postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, w terminie do jego opłacenia, skarżący nadesłał wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPPr zaznaczając w nim, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z wezwaniem do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF, skarżący w terminie nadesłał wypełniony formularz wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z unormowaniem art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. - Dz.U. z 2012 r., nr 0, poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego, co do zasady ponosi koszty swojego udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym, chyba, że przepis szczególny zwalnia ją od tego obowiązku. W przedmiotowej sprawie brak jest unormowania prawnego, które zwalniałoby stronę od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w wyżej cytowanym art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej strony ubiegającej się o taką pomoc, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Zaznaczyć należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie sprawy do kosztów sądowych należy koszt wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, który w sprawie niniejszej wynosi [...] zł (§ 1 pkt 4 w związku z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/). Oceniając możliwości płatnicze skarżącego w sprawie niniejszej referendarz miał również na uwadze, iż skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych również w sprawie o sygn. I SA/Lu 679/11, gdzie wysokość wpisu sądowego od skargi kasacyjnej wynosi [...] zł. Łączna wysokość wpisów sądowych od wniesionych przez skarżącego skarg kasacyjnych wynosi [...] zł. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego bądź częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, stanowiąca pomoc państwa, powinna być stosowana wobec osób ubogich, które pomimo największych starań, nie mogą tych kosztów uiścić ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną. W przedstawionych przez stronę skarżącą okolicznościach, brak jest podstaw do uznania, że skarżący nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie niniejszej bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (uwzględniając łączną wysokość wpisów sądowych od skarg kasacyjnych). Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z niepełnoletnim dzieckiem. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą w większych rozmiarach – wartość środków trwałych wnioskodawcy według bilansu na ostatni rok wynosiła [...] zł, zaś wysokość zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła [...] zł (rubryki nr 7 i 8 wniosku złożonego na PPPr). Skarżący wykazał dochód miesięczny z prowadzenia działalności gospodarczej w kwocie [...] zł. Mając na uwadze rozmiar prowadzonej działalności, wartość środków trwałych, wysokość zysku rocznego i miesięcznego, nie można mówić, że skarżący nie posiada środków finansowych na opłacenie kosztów sądowych. Miesięczny dochód z prowadzenia działalności gospodarczej wielokrotnie przewyższa bowiem kwotę kosztów sądowych, do opłacenia których skarżący został zobowiązany w związku z wniesieniem skarg kasacyjnych. Oceny tej nie zmienia fakt, że osiągnięty zysk skarżący przeznacza na spłatę zaciągniętych zobowiązań finansowych. Z informacji z dnia 18 kwietnia 2012 r. podanej przez skarżącego wynika, że miesięcznie spłaca on kredyt inwestycyjny w [...] – [...] CHF oraz raty leasingowe w kwotach: [...] zł; [...] zł; [...] zł i [...] zł. Powyższe obciążenia finansowe są związane z prowadzeniem przez niego działalności gospodarczej i jako zobowiązania cywilnoprawne (umowy kredytowe, umowy leasingu) nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których należą koszty sądowe. Koszty te jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi wydatkami obciążającymi skarżącego. Podnoszona przez stronę okoliczność, iż wygenerowany dochód został zaangażowany w prowadzoną działalność gospodarczą, nie może stanowić argumentu przemawiającego za uwzględnieniem wniosku. W sytuacji kiedy strona posiada środki finansowe, ale w pierwszej kolejności przeznacza je na spłatę zobowiązań finansowych związanych z prowadzoną firmą, pomijając zobowiązania publicznoprawne, jakimi są koszty sądowe, nie można mówić o spełnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie. W ocenie referendarza, skarżącego nie można uznać za osobę ubogą, mającą szczególnie trudną sytuację materialną. Skarżący w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy wykazał, iż w skład jego majątku nieruchomego wchodzi budynek użytkowy przy ul. [...] w L. o pow. użytkowej [...] m2. Mimo, iż wykazany majątek nieruchomy skarżącego został zajęty przez komornika przy Sądzie Rejonowym [...] (sygn. KM [...]), to działalność gospodarcza jest kontynuowana, m.in. z wykorzystaniem nieruchomości znajdujących się w miejscu zamieszkania skarżącego ([...]), bazy transportowej w miejscowości [...] oraz działek o nr [...] i [...] położonych w miejscowości [...] przy ul. B. (pismo [...] z dnia 29 lutego 2012 r.). Do skarżącego należą również środki transportowe (w ilości [...] sztuk), w tym: ciągniki siodłowe i naczepy ciężarowe (marki [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]) oraz samochód osobowy marki [...] (załącznik nr 1 do formularza PPF). Ruchomości te, choć zajęte przez komornika zostały oddane pod dozór skarżącego (protokół zajęcia ruchomości z dnia [...] r. załączony do wniosku PPPr), a więc mogą być wykorzystywane w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Reasumując powyższe, skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek określonych przepisem art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, warunkujących przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.