I SA/Lu 582/14
PostanowienieWSA w Lublinie2015-03-24
Skład orzekający: Marcin Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu może zostać uwzględniony, gdy strona już korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Skoro strona została już prawomocnym postanowieniem zwolniona od kosztów sądowych, wniosek o ponowne zwolnienie od kosztów jest bezprzedmiotowy i podlega umorzeniu. Natomiast ustanowienie adwokata z urzędu stanowi przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, które wymaga wykazania braku środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W świetle sytuacji majątkowej strony, która nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.Stan faktyczny
Skarżący R. O. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu dotyczącym skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej o umorzeniu zaległości podatkowych. Skarżący jest osobą bezrobotną, prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i czterema córkami, mieszka w lokalu komunalnym i utrzymuje się głównie z wynagrodzenia żony oraz zasiłków i stypendiów socjalnych. Wcześniej został zwolniony od kosztów sądowych prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego.Rozstrzygnięcie
Umorzyć postępowanie sądowe w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie sądowe w zakresie wniosku R. O. o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla R. O. adwokata z urzędu.
Referendarz sądowy tut. Sądu prawomocnym postanowieniem z dnia 8 września 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 582/14 zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w całości.
W dniu 10 marca 2015 r. (data nadania) skarżący ponownie zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowym, żądając dodatkowo ustanowienia adwokata z urzędu.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest osobą bezrobotną (bez prawa do zasiłku). Gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną oraz czterema córkami. Rodzina mieszka w lokalu komunalnym o pow. 38 m2, utrzymując się z wynagrodzenia za pracę żony skarżącego w wysokości [...] zł (brutto), zasiłków rodzinnych na córki (216 zł miesięcznie) oraz stypendiów socjalnych dwóch studiujących córek (2x600 zł).
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z regulacją z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym lub całkowitym (art. 245 § 1 p.p.s.a.).
Oczywistym zatem jest, że postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy ma charakter stricte wnioskowy.
Zgodnie jednak z art. 239 pkt 4 p.p.s.a. strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy) w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W niniejszej sprawie takim zwolnieniem skarżący został objęty. Prawomocnym postanowieniem z dnia 8 września 2014 r., referendarz sądowy tut. Sądu przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Orzeczenie to oznacza, że skarżący został w niniejszym postępowaniu sądowym zwolniony od kosztów sądowych. Przyznane tym postanowieniem prawo pomocy nie zostało dotychczas cofnięte ani zmienione, a tym samym skarżący korzysta ze zwolnienia od kosztów przez cały tok postępowania sądowoadministracyjnego, aż do jego prawomocnego zakończenia.
Z tych względów obecny wniosek, w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, stał się bezprzedmiotowy, a postępowanie z tego wniosku podlega umorzeniu, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a., stosowanego w stosunku do postępowania wpadkowego w przedmiocie prawa pomocy na zasadach analogii.
W tym stanie rzeczy merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy sprowadzało się do zbadania podstaw ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Jakkolwiek ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego stanowi przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), jednakże z uwago na przyznane już skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych wniosek jego należy rozpatrywać w oparciu o przesłankę przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) W tym natomiast zakresie ustawodawca uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Mając powyższe na uwadze w zestawieniu z sytuacją majątkową skarżącego należało stwierdzić, że wykazał on, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W szczególności niskie dochody rodziny skarżącego, brak oszczędności i wartościowych składników majątku, które mogłyby być spieniężone na pokrycie kosztów sądowych oraz korzystanie ze świadczeń z pomocy społecznej (dodatek mieszkaniowy i zasiłki rodzinne) pozwalają na stwierdzenie, że nie jest on w stanie z posiadanych środków ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W wyniku poczynionych wyżej ustaleń orzeczono w kwestii wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu w pkt 2 postanowienia, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Zapadłe orzeczenie w powiązaniu z prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 8 września 2014 r. oznacza, że skarżący został w niniejszym postępowaniu sądowym zwolniony od kosztów sądowych, jak również przyznano mu adwokata, bez obowiązku ponoszenia przez niego kosztów zastępstwa procesowego, o wyznaczeniu którego zostanie powiadomiony osobnym pismem.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło