I SA/Lu 585/09

PostanowienieWSA w Lublinie2009-11-16

Skład orzekający: Erwin Srebrny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy małżonkowie, którzy złożyli odrębne wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, mogą być traktowani jako jeden podmiot w tym zakresie, jeśli ich wnioski zawierają identyczne żądania i podobne uzasadnienie?
Ratio decidendi
Małżonkowie, którzy złożyli odrębne wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, mogą być traktowani jako jeden podmiot w tym zakresie, jeśli ich wnioski zawierają identyczne żądania i podobne uzasadnienie. W przypadku wykazania przez wnioskodawców, że nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, przyznaje się im prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od opłat sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący E.K. i A.K. złożyli skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego, złożyli odrębne wnioski o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioski te zawierały identyczne żądania i podobne uzasadnienie, wskazujące na trudną sytuację materialną małżonków, posiadanie zajętych samochodów i mieszkania spółdzielczego, oraz niskie dochody z umów o pracę, które ledwo pokrywają koszty utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano E. i A. małżonkom K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.K. i A.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2009 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] r. - na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; postanawia: przyznać E. i A. małżonkom K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Skarżący E.K. i A.K. wezwani oddzielnie do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego w wysokości 2 370 zł złożyli na urzędowych formularzach odrębne wnioski o przyznanie prawa pomocy zakreślając żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. Biorąc jednak pod uwagę, iż złożone dwa odrębne wnioski o przyznanie prawa pomocy zostały złożone przez małżonków, ponadto zawierają identyczne żądania i podobne uzasadnienie rozpoznano je jako jeden wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu swoich wniosków skarżący podnoszą, iż nie posiadają środków na wniesienie opłaty stosunkowej bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Ich majątek stanowią dwa samochody zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. Zajmowane mieszkanie o powierzchni [...] m2 jest mieszkaniem spółdzielczym. Wspólne gospodarstwo domowe skarżących w którym pozostaje również ich małoletnia córka uzyskuje łączny dochód w wysokości [...] zł. Dochody te pochodzą z umów o pracę (w wymiarze 1/2 etatu) małżonków. Wysokość otrzymywanego wynagrodzenia małżonków potwierdzają nadesłane zaświadczenia o dochodach. Natomiast z innych nadesłanych na wezwanie dokumentów i wyjaśnień wynika, iż miesięczne koszty utrzymania równają się uzyskiwanym dochodom a saldo rachunków bankowych jednego z małżonków z ostatnich [...] miesięcy wynosi [...] zł. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdził, co następuje: Zakres przyznawanego prawa pomocy określa art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", stanowiąc, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Wnioskodawcy wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych, wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – art. 245 § 3 ppsa. W ocenie referendarza sądowego przedstawione przez skarżących oświadczenia na okoliczność obecnej sytuacji finansowej oraz załączone dokumenty dają podstawy do przyjęcia, iż wnioskodawcy wykazali, że nie są w stanie ponieść obecnych kosztów postępowania - na które składają się kwota wpisu stosunkowego od wniesionej skargi w wysokości 2 370 zł, a także pozostałych kosztów sądowych - które mogą ale nie muszą wystąpić tzn. ewentualna opłata kancelaryjna w wysokości 100 zł za odpis wyroku z uzasadnieniem oraz potencjalny wpis od skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu od skargi (w tej sprawie może to być kwota w wysokości 1 185 zł) - bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło