I SA/Lu 585/14
PostanowienieWSA w Lublinie2014-10-09
Skład orzekający: Małgorzata Fita
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna i rodzinna skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?Ratio decidendi
Sytuacja materialna i rodzinna skarżącego, mimo trudności, nie jest na tyle ciężka, aby uzasadniać całkowite zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przyznano prawo pomocy jedynie poprzez zwolnienie z połowy wpisu od skargi, uznając to za wystarczającą formę wsparcia, która nie zamyka drogi do sądu.Stan faktyczny
Skarżący A. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wskazał na trudną sytuację finansową rodziny mieszkającej w Anglii, utrzymującej się z dochodów żony oraz jego pracy dorywczej. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy jedynie w zakresie zwolnienia z połowy wpisu od skargi. Skarżący wniósł sprzeciw, domagając się pełnego zwolnienia od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano A. J. prawo pomocy poprzez zwolnienie z połowy wpisu od wniesionej skargi; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Przewodniczący w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie Sędzia WSA Małgorzata Fita po rozpoznaniu w dniu 9 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia w 2010 r. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu p o s t a n a w i a 1. przyznać A. J. prawo pomocy poprzez zwolnienie z połowy wpisu od wniesionej skargi; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Następnie w wykonaniu wezwania Sądu skarżący nadesłał wypełniony urzędowy formularz wniosku (PPF), w którym wskazał, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
W uzasadnieniu podniósł, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Wraz z rodziną wyjechał do Anglii, ponieważ nie mógł znaleźć pracy w Polsce. Podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwojgiem kształcących się dzieci i wraz z nimi zamieszkuje w wynajętym mieszkaniu. Odnośnie stanu majątkowego rodziny wskazał, że posiada w Polsce nieruchomość rolną o pow. 0,2885 ha (w tym 0,1765 ha lasu), nieprzynoszącą żadnych dochodów. Jego żona nie posiada żadnego majątku nieruchomego, jak również zasobów finansowych. Na łączny miesięczny dochód rodziny w kwocie 1.300 funtów (ok. 6.500 zł) składa się: wynagrodzenie za pracę żony w wysokości 800 funtów oraz jego dochód z pracy dorywczej w kwocie 500 funtów. Skarżący opłaca mieszkanie (600 funtów miesięcznie), natomiast pozostała kwota dochodu przeznaczana jest na wyżywienie, opłaty za media, dojazdy do pracy i szkoły oraz zakup leków w związku z posiadanym schorzeniem (choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy).
Rozpoznając powyższy wniosek referendarz sądowy tutejszego Sądu postanowieniem z dnia 10 września 2014r. przyznał wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie z połowy wpisu od wniesionej skargi i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W sprzeciwie skarżący wskazał, że zgadza się z rozstrzygnięciem referendarza sądowego w zakresie odmowy ustanowienia pełnomocnika, natomiast wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych, bowiem jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu, stracił dotychczas wykonywaną pracę i obecnie utrzymuje się wyłącznie z pracy żony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 260 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "ppsa"), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 ppsa prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 ppsa prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Dalej należy zauważyć, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ppsa)
Należy wskazać, że prawo pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane w przypadku osób żyjących w ubóstwie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są całkowicie środków do życia. Przyznanie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to sprowadzać się winna do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że sytuacja materialna i rodzinna skarżącego nie jest na tyle ciężka, iż wymaga całkowitego zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wniosek skarżącego zasługuje na uwzględnienie w części – poprzez zwolnienie z połowy wpisu od skargi.
Rozstrzygając Sąd miał na uwadze, iż obecnie czteroosobowa rodzina skarżącego utrzymuje się z dochodów żony w wysokości 800 funtów (ok. 4200zł). Co prawda skarżący utracił dotychczas wykonywaną pracę, jednak była to praca dorywcza, a on nie jest osobą niezdolną do pracy, także posiada możliwość podjęcia innego zatrudnienia. Skarżący wskazał ponadto, iż jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 0,2885 ha, zatem posiada majątek który może przynosić zysk, a argument, że dowiedział się o swojej własności dopiero w marcu 2014r. i dotychczas nie ustalił kto ją użytkuje, nie świadczy o braku jakichkolwiek możliwości płatniczych. Z akt sprawy nie wynika także, że skarżący zalega z jakimikolwiek płatnościami.
W niniejszej sprawie, ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia, wysokość wpisu od skargi wynosi 401 zł stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Sąd oceniając przedmiotowy wniosek, miał także na względzie, że postanowieniem z dnia 10 września 2014r. referendarz sądowy tutejszego Sądu w sprawie sygn. akt I SA/Lu 584/14 przyznał E. J. (żonie skarżącego) prawo pomocy poprzez zwolnienie z połowy wpisu od wniesionej skargi (201 zł) i odmówił jej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, a skarżąca nie złożyła sprzeciwu od tego rozstrzygnięcia.
Uwzględniając powyższe w zestawieniu z sytuacją finansową i rodzinną skarżącego zasadnym było pokrycie kosztów postępowania w części dotyczącej połowy wpisu od skargi z budżetu państwa.
Kolejno przechodząc do rozpatrzenia wniosku w części dotyczącej ustanowienia pełnomocnika z urzędu, uznać należy, że przedstawiona sytuacja materialna i rodzinna skarżącego oraz udział pełnomocnika na tym etapie postępowania nie dały podstaw do pozytywnej oceny żądania w tej części.
Dlatego zwolnienie skarżącego z połowy wpisu od wniesionej skargi stanowi dla niego aktualnie wystarczającą formę wsparcia w prowadzeniu sprawy oraz zabezpieczeniu jego praw i nie zamknie mu przy tym drogi do sądu.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło