I SA/Lu 586/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek (spr.), Sędziowie WSA Małgorzata Fita,, WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Stażysta Agata Miśkiewicz-Masiulanis, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi B. G. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. przyznaje adwokatowi [...] od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie) wynagrodzenie w kwocie 292, 80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz zwrot wydatków w kwocie 17 (siedemnaście) złotych. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził niedopuszczalność odwołania B. G. od pisma Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 22 kwietnia 2008 r. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynika, że w dniu 4 maja 2007 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek B. G. o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007, w którym strona zadeklarowała działki rolne o łącznej powierzchni 4,07 ha do jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz 3,02 ha do Płatności Uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO). Po przeprowadzeniu postępowania, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję z dnia [...] w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 r. W dniu 10 kwietnia 2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło pismo strony, z którego wynika, iż żąda również wydania decyzji w przedmiocie dopłaty związanej z niekorzystnymi warunkami gospodarowania. W ustosunkowaniu do powyższego wniosku, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR pismem z dnia 22 kwietnia 2008 r. poinformował stronę, że zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427, z późn. zm.- dalej: "ustawa z dnia 7 marca 2007 r.") pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej. Wyjaśnił, że wniosek składa się co roku, do kierownika biura powiatowego ARiMR właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448). Zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.) wniosek o przyznanie płatności składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja, przy czym termin ten jest terminem materialnym i nie podlega przywróceniu Organ wskazał, że wnioskodawca sam określa treść swojego żądania, a decyzję w sprawie przyznania płatności Kierownik Biura Powiatowego wydaje w oparciu o dane podane we wniosku i nie jest władny do zmiany żądania strony. Organ stwierdził, że "termin składania wniosków, zakreśla natomiast ramy czasowe, w których wnioskodawca zgłasza do organu swoje żądanie i w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków strony w ramach administracyjnoprawnego stosunku prawnego". Organ poinformował, że we wniosku złożonym w dniu 04-05-2007 r. B. G. nie wnioskowała o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, a decyzja z dnia [...] w całości uwzględnia żądanie określone przez Stronę we wniosku. Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu, B. G. wniosła odwołanie, datowane na dzień 9 maja 2008 r. W odwołaniu podnosiła, że wniosek o przyznanie płatności z dnia 4 maja 2007 r. został sprawdzony pod względem formalnym przez pracownika Agencji i przyjęty po uprzednim jego sprawdzeniu. Ten sam pracownik Agencji wydał stronie potwierdzenie przyjęcia dokumentów, które strona załączyła do odwołania, z którego wynikało, że pracownik Agencji przyjął wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych o przyznanie płatności cukrowej oraz o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W ocenie strony, ponieważ pracownik Agencji był przez nią poinformowany co do zakresu wniosku, potwierdził przyjęcie wniosku w żądanym przez nią zakresie – to nie ponosi ona winy w nieprawidłowym wypełnieniu wniosku i powinna jej być przyznana pomoc finansowa z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził niedopuszczalność odwołania od pisma Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 22 kwietnia 2008 r., wskazując w uzasadnieniu, iż odwołanie jest niedopuszczalne z uwagi na "nieistnienie w sensie prawnym przedmiotu zaskarżenia (nieistnienie decyzji administracyjnej w znaczeniu prawnym)". Powołując się na art. 134 Kpa oraz na orzecznictwo, organ stwierdził, iż skoro sprawa nie podlega załatwieniu przez wydanie decyzji administracyjnej a strona wniosła odwołanie od informacji udzielonej jej przez organ I instancji, to zasadnym jest takie odwołanie uznać za niedopuszczalne. Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Podobnie jak w odwołaniu z dnia 9 maja 2008 r. podnosiła swój brak winy w błędnym wypełnieniu wniosku oraz wskazała, że w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007 organ powinien wydać decyzję, a nie pismo informujące. Zdaniem strony sprawa w tym przedmiocie powinna być zakończona przez organ przed upływem terminu wypłaty, to jest do 30 czerwca 2008 r. poprzez wydanie decyzji uzupełniajacej. Wydając postanowienie o niedopuszczalności odwołania organ naruszył prawo. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej odrzucenie, uzasadniając, iż wniesienie skargi jest niedopuszczalne, z uwagi na to, iż żaden przepis prawa nie przewiduje, aby przedmiotem zaskarżenia skargą do sądu administracyjnego mogło być pismo wyjaśniające stronie jej sytuację prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustosunkowując się do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku o jej odrzucenie, zauważyć należy, że przedmiotem skargi do Sądu jest ostateczne postanowienie wydane przez organ odwoławczy w trybie art. 134 kpa. Postanowienie to, kończy postępowanie administracyjne i stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) podlega kontroli sądowej, stąd wniosek powyższy był nieuzasadniony, Przepis art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.- dalej: "Kpa") będący podstawą skarżonego postanowienia stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zaistnienie niedopuszczalności odwołanie może być uwarunkowane przyczynami dwojakiego rodzaju: o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Przyczyny niedopuszczalności odwołania natury przedmiotowej to: a) nieistnienie w sensie prawnym przedmiotu zaskarżenia, b) niezaskarżalność określonych rodzajów aktów administracyjnych wydawanych w postępowaniu jednoinstancyjnym, c) ostateczny charakter decyzji organu odwoławczego. Rację ma Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazując że niedopuszczalność odwołania ma miejsce w sytuacji, gdy "sprawa nie podlega załatwieniu przez wydanie decyzji administracyjnej, a strona wniosła odwołanie od informacji udzielonej jej przez organ I instancji". Problem jednak w tym, że "informacja" organu I instancji zawarta w piśmie z dnia 22 kwietnia 2008 r. wydana została (udzielona) w sprawie płatności ONW, czyli w sprawie załatwianej zawsze poprzez wydanie decyzji (merytorycznej lub w przypadku bezprzedmiotowości wniosku – formalnej). Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r., pomoc w ramach działań, o których mowa między innymi w art. 5 ust. 1 pkt 12, to jest na wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), jest przyznawana w drodze decyzji administracyjnej. Z powyższego przepisu wynika, że sprawę, której przedmiotem jest przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, organ zobowiązany jest rozstrzygnąć w formie decyzji administracyjnej, stosownie do art. 104 lub art. 105 Kpa w związku z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. Od takiej decyzji przysługuje stronie odwołanie na podstawie art. 127 Kpa w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. To oznacza, iż twierdzenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, iż sprawa, której przedmiotem jest pomoc wspierająca gospodarowanie na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach, nie podlega załatwieniu w drodze decyzji, jest sprzeczne z wyżej wskazanymi przepisami ustawy z dnia 7 marca 2007r. Faktem jest, że pismo Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 22 kwietnia 2008 r. nie zawiera wszystkich elementów decyzji wymaganych art. 107 § 1-3 Kpa, jednakże zawiera stanowisko organu, które stanowi rozstrzygnięcie wniosku skarżącej. Organ I instancji uznał bowiem, że z uwagi na upływ materialnoprawnego terminu do złożenia wniosku nie może "nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków strony w ramach administracyjnoprawnego stosunku prawnego". Ocena formalnej poprawności i zasadności tego rozstrzygnięcia powinna być dokonana w postępowaniu odwoławczym. Z tych też względów zaskarżone postanowienie z dnia [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania, podlegało uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.