I SA/Lu 587/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; postanawia: przyznać M.S. prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. M.S. w związku ze złożoną skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Z uzasadnienia złożonego wniosku jak i nadesłanych na wezwanie dodatkowych dokumentów źródłowych oraz wyjaśnień wynika, iż skarżąca nie może uiścić kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację majątkową. Obecnie jedynym źródłem utrzymania wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym są środki uzyskiwane z działalności rolniczej (zadeklarowano kwotę [...] zł miesięcznie). Wspólne gospodarstwo domowe skarżącej liczy razem z nią [...] osób. Mąż skarżącej jest osobą bezrobotną. Pozostali członkowie gospodarstwa domowego uczą się. Majątek skarżącej stanowi współwłasność w budynku jednorodzinnym o powierzchni [...] m2, współwłasność w nieruchomościach rolnych o powierzchni [...] ha, współwłasność w budynku gospodarczym o powierzchni [...] m2. W skład majątku wchodzą 2 samochody dostawcze z [...] r. Według nadesłanego zaświadczenia z urzędu gminy, z nieruchomości rolnych, które posiada skarżąca osiągany jest dochód roczny w wysokości [...]zł. Z tytułu tzw. dopłat bezpośrednich do gruntów rolnych skarżąca osiągnęła w 2007 r. łączny dochód w wysokości [...] zł. W tym roku płatności bezpośrednich do gruntów rolnych jeszcze nie zrealizowano. Na koncie bankowym skarżącej w okresie ostatnich 3 miesięcy praktycznie brak jest operacji finansowych. Na żywność, leki, energie elektryczną przeznaczana jest kwota około [...] zł. Dom jest ogrzewany drzewem z własnego lasu. Obecnie skarżąca pożyczyła od członków swojej rodziny około [...] zł. Środki te zostały przeznaczone m.in. na wydatki szkolne i opłatę studiów jej dzieci. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych stwierdził, co następuje: Zakres przyznawanego prawa pomocy określa art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", stanowiąc, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§1). Prawo pomocy w zakresie częściowym, o którego przyznanie wnosi skarżąca obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§3). Zgodnie z art. 246 § 1 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie, o którym mowa w ww. przepisie należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Takie minimum socjalne dla członka rodziny wynosi, zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ) 351 zł na osobę. Podkreślenia wymaga, iż przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie całkowitym lub częściowym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe, z przyczyn niezależnych od niej lub spowodować może uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Biorąc pod uwagę przedstawione na urzędowym formularzu oświadczenie, a także nadesłane na wezwanie dodatkowe dokumenty i wyjaśnienia wskazujące na obecną sytuację finansową wnioskodawczyni jak i jej wspólnego gospodarstwa domowego można przyjąć, iż skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść w całości kosztów postępowania - na które składają się: poza wpisem sądowym od skargi, który z uwagi na przedmiot postępowania może wynieść 500 zł, również pozostałe koszty sądowe, które mogą ale nie muszą wystąpić tzn. ewentualna opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem w wysokości 100 zł, potencjalny wpis sądowy od zażalenia w wysokości 100 zł oraz potencjalny wpis od wniesionej skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu od skargi tj. 250 zł - bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ppsa w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak na wstępie.