I SA/Lu 587/10
PostanowienieWSA w Lublinie2010-08-20
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona może uzyskać prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub części, gdy jej możliwości finansowe nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym przyznaje się częściowo, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W ocenie sądu, strona może zostać zwolniona od połowy kosztów sądowych, gdyż poniesienie pełnych kosztów spowodowałoby uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego.Stan faktyczny
Strona skarżąca, emerytka prowadząca samodzielne gospodarstwo domowe i będąca właścicielką nieruchomości rolnej, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Wskazała na swoje dochody z emerytury oraz miesięczne koszty utrzymania, w tym wsparcie finansowe dla córki i wnuków. Przedłożyła dokumenty, jednak nie wszystkie były potwierdzone za zgodność z oryginałem.Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłat sądowych w połowie; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. p o s t a n a w i a I. przyznać E. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłat sądowych w ½ części; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Strona skarżąca wezwana do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego) wniosła wypełniony i podpisany druk symbol PPF żądając przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych.
Strona skarżąca wezwana do nadesłania dokumentów źródłowych bądź ich potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopii i dodatkowych oświadczeń nadesłała oświadczenie oraz niepotwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie dokumentów źródłowych za wyjątkiem oryginału odcinak odbioru swojej emerytury.
Referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie wystąpienia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy z wysokością obciążeń finansowych związanych z postępowaniem.
Koszty sądowe to opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie opłaty sądowe prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych (§ 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych (§ 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192).
Na podstawie oświadczeń strony skarżącej i przedłożonego przez nią dokumentu referendarz sądowy ustalił, że strona skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Strona skarżąca jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha. Strona skarżąca podniosła, że wspiera finansowo córkę oraz wnuki, gdyż jej syn jest osobą bezrobotną. Strona skarżąca wykazała, że jej średnie miesięczne koszty utrzymania wynoszą [...] złotych. Do kosztów tych strona skarżąca zaliczyła wydatki na węgiel – rocznie [...] złotych – [...] złotych miesięcznie, wydatki na energię elektryczną – [...] złotych za okres 5 miesięcy – [...] złotych miesięcznie, ubezpieczenie na życie – [...] złotych miesięcznie, wydatki na telefon – [...] złotych miesięcznie, opłata za telefon komórkowy wnuczki – [...] złotych, wydatki na leki – [...] złotych miesięcznie, wydatki związane z koniecznością remontu dachu, wynoszące łącznie [...] złotych – co daje średnio [...] złotych miesięcznie, podatek rolny – [...] złotych rocznie – [...] złotych miesięcznie, gaz – [...] złote miesięcznie i ubezpieczenie domu – [...] złotych rocznie – [...] złotych miesięcznie. Po poniesieniu wykazanych przez stronę skarżącą kosztów utrzymania z jej dochodu pozostaje kwota [...] złotych.
W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego ponieść opłat sądowych niniejszego postępowania ponad ½ ich części. Po poniesieniu przez stronę skarżącą wykazanych przez nią kosztów utrzymania koniecznego z dochodu jej gospodarstwa domowego pozostaje kwota [...] złotych. Przy czym do kosztów utrzymania koniecznego strona skarżąca zaliczyła koszty, które nie zalicza się do nich ze względu na to, iż bądź nie są one związane z wydatkami koniecznymi w związku z utrzymaniem bądź też nie są kosztami utrzymania strony skarżącej. Do kosztów tych zaliczyć należy koszt remontu dachu, koszty ubezpieczenia, koszty podatku rolnego i koszt użytkowania przez wnuczkę strony skarżącej telefonu komórkowego. Porównanie wysokości kwoty pozostającej stronie skarżącej po poniesieniu wyliczonych przez nią kosztów utrzymania koniecznego powiększonej o wysokość miesięcznych wydatków, które nie mogą być zaliczone w poczet kosztów utrzymania koniecznego do wysokości opłat sądowych niniejszego postępowania wskazuje, że strona skarżąca ma możliwość poniesienia tych opłat. Biorąc jednaka pod uwagę, że strona skarżąca wśród wykazanych przez siebie wydatków nie wyliczyła wydatków na zakup żywności, środków czystości czy odzieży, które niewątpliwie mają charakter wydatków koniecznych i uwzględniając wysokość wykazanych wydatków, które zaliczyć należy do kosztów utrzymania koniecznego stwierdzić należy, że strona skarżąca ma możliwość poniesienia tylko ½ część opłat sądowych. Poniesienie bowiem opłat sądowych ponad tę część spowodowałoby w ocenie referendarza sądowego uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla strony skarżącej.
Jednocześnie zaznaczyć należy, że wniosku o przyznanie prawa pomocy nie uzasadnia wsparcie udzielane wnukom w sytuacji, gdy ich ojciec osiąga obecnie dochodu z tytułu emerytury. Wniosku tego nie uzasadnia także wsparcie udzielane córce zwłaszcza, że strona skarżąca mimo wezwania nie wykazała jak często udziela tego wsparcia i w jakiej wysokości.
Z akt sprawy nie wynika aby skarżąca wniosła o dokonanie czynności, z którymi wiązałaby się konieczność ponoszenia wydatków podlegających następnie zwrotowi przez skarżącą. Dlatego referendarz sądowy nie zwolnił skarżącej z obowiązku zwrotu wydatków.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło