I SA/Lu 589/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Małysz po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2014r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. M. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia - przyznać H. M. D. zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z akt sprawy wynika, że dnia [...] wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarga H. M. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W dniu [...]. skarżący wniósł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości (k-[...] akt sądowych). W poszczególnych rubrykach zawartych w formularzu urzędowym PPF podał, że posiada dom do generalnego remontu (powierzchnia [...] m2), mieszkanie (powierzchnia [...]m2) i gospodarstwo rolne o powierzchni [...]ha, z którego uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości około [...] zł, uiszcza składki na KRUS, nabywa paliwo do ciągnika (około [...] zł), nawozy i środki ochrony roślin, a nadto ponosi wydatki na energię elektryczną, ogrzewanie mieszkania, ubrania, itp., wyraził też pogląd, że zapłata kwoty [...] zł bez uprzedniego przywrócenia terminu skazuje sprawę na złe skutki. Na wezwanie w trybie art.255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz.270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", skarżący dodatkowo wyjaśnił, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i sam prowadzi gospodarstwo rolne, w którym w [...]r. uprawiał pszenicę ozimą i jęczmień, a także rzepak ozimy, który wymarzł. Podał także, że kwota dopłat bezpośrednich ([...] zł) pokryła wydatki na paliwo do ciągnika i kombajnu zbożowego, że posiada podstawowy sprzęt rolniczy (pług, kultywator, brony, opryskiwacz, przyczepę) oraz 2 ciągniki, że jego koszty utrzymania nie różnią się od średniej krajowej i wynoszą, przy oszczędnych wydatkach, około [...] zł miesięcznie. Jednocześnie odmówił przedstawienia wyciągów z posiadanych rachunków bankowych i innych rachunków, na których gromadzone są środki pieniężne. Do pisma dołączył kserokopie [...]nakazów płatniczych oraz [...] informacji o wysokości składek na KRUS (k-[...] oraz [...]). Postanowieniem z dnia [...] referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł, w ustawowym terminie, sprzeciw (k-[...]). Zarzucił, że przyjęte zostało, iż posiada dochód miesięczny około [...] zł, co nie odpowiada rzeczywistości, podniósł też, że w uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że "skarżąca wskazała ...". Niezależnie od tego sformułował uwagi i zastrzeżenia dotyczące czynności podejmowanych przez organy podatkowe i Sąd (innych niż zaskarżone postanowienie). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Jak wskazano wyżej, w sprawie niniejszej skarżący H. M. D. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w całości), a zatem – jak wynika z art.245 § 3 p.p.s.a. - o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, że dana osoba nie może zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Prawo pomocy może być zatem stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Uwzględniając zatem z jednej strony wysokość dochodów i możliwości płatnicze ujawnione przez skarżącego, które – w ocenie sądu – nie budzą istotnych wątpliwości co do ich kompletności lub wiarygodności, z drugiej zaś wysokość możliwych do wystąpienia kosztów sądowych (w zakresie opłat sądowych każdorazowo w kwocie [...]zł), uznać należało, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zdaniem sądu, dochody jednoosobowego gospodarstwa domowego wynoszące około [...] zł miesięcznie nie dają realnych możliwości czynienia istotnych oszczędności, nawet przy przyjęciu, że niektóre produkty gospodarstwa rolnego skarżącego służą zaspokojeniu części jego potrzeb żywnościowych. Zatem, w celu zachowania prawa skarżącego do sądu zasadnym jest przyznanie mu zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art.246 § 1 pkt 2 w związku z art.245 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.