I SA/Lu 590/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (spr.), Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2004 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Dyrektor Izby Celnej z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru I uchyla zaskarżoną decyzję II zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 335,50 (trzysta trzydzieści pięć złotych pięćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...]; 1. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej oraz wartości celnej i: a/ jako podstawę prawną powołał art. 2 § 2, art. 21, art. 29 § 1 w związku z art. 23 § 7, art. 65 § 4 pkt 2 lit. b i c, art. 85 § 1, art. 262 ustawy Kodeks Celny, b/ ustalił wartość celną samochodu na kwotę 26.561 zł , 2. w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, 3. ustalił podatek akcyzowy w kwocie 823,40 zł , 4. ustalił podatek VAT w kwocie 6.024,50 zł , 5. zarządził zwrot nadpłaconego podatku akcyzowego w kwocie 127,90 zł na konto "[...]" P.W. K. D. W uzasadnieniu podniesiono m.in., że w dniu [...] marca 2003r. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "[...]" K. D. dokonało zgłoszenia celnego, wnioskując o objęcie sprowadzonego z Francji samochodu osobowego marki Seat Ibiza, wyprodukowanego w 2002r. o poj. silnika 1896 cm, procedurą dopuszczenia do obrotu (SAD Nr [...]). Do zgłoszenia celnego strona załączyła m.in. fakturę nr [...] z dnia [...] stycznia 2003r. , określającą wartość przedmiotowego pojazdu na kwotę 3.435 EUR. Naczelnik Urzędu Celnego zaskarżoną decyzją uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określił wartość celną sprowadzonego samochodu na kwotę 30.688 zł. Odwołanie od tej decyzji złożyła strona, zarzucając niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych mających wpływ na treść decyzji, a w szczególności błędne oparcie się przy ustalaniu wartości celnej na katalogu Eurotax – Sprzedaż oraz naruszenie art. 29 § 2 pkt 2 kodeksu celnego poprzez nieuwzględnienie kwestii wyboru katalogu, podczas gdy istnieją co najmniej trzy rodzaje katalogów z notowaniami cen samochodów. W motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podniósł m.in., że istniały podstawy do zakwestionowania wartości transakcyjnej (art. 23 § 7 kodeksu celnego), skoro z analizy cen tego typu pojazdów na rynku europejskim – wartość sprzedaży wynosiła od 9.400 do 9.700 EUR, zaś strona przedłożyła fakturę na kwotę 3.435 EUR. W tych okolicznościach organ I instancji miał podstawy do zastosowania zastępczej metody ustalenia wartości celnej, przy czym w przypadku importu samochodów używanych usprawiedliwione jest zastosowanie metody "ostatniej szansy" określonej w art. 29 § 1 kodeksu celnego. Dyrektor Izby Celnej stwierdził , iż wartość bazowa przyjęta przez organ I instancji na podstawie katalogu Eurotax 3/2003 w kwocie 38.600 zł jest nieprawidłowa, bowiem wartość pojazdu tej samej marki, pojemności, mocy silnika i roku produkcji określona w katalogu "Info-Ekspert" (36.750 zł) jest wartością niższą i jako taka w świetle artykułu 29 § 2 pkt 2 Kodeksu celnego winna być przyjęta za wartość bazową do kalkulacji. Ponadto właściwe jest również pomniejszenie kwoty bazowej o marżę handlową w wysokości 10%. Prawidłowo obliczona wartość celna sprowadzonego samochodu wynosi 26.561 zł. Wskazana wartość jest wynikiem poniższych obliczeń: Wartość rynkowa 36.750 zł Wartość po odliczeniu 10% marży 36.750zł: 1,10 = 33.409,09 zł Wartość po odliczeniu 22% VAT 33.409,09 zł: 1,22 = 27.384,50 zł Wartość po odliczeniu 3,1% akcyzy 27.384,50 zł:1 ,031 = 26.561; 11 zł Wartość celna 26.561 zł. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieuwzględnienia kwestii wyboru katalogu zawierającego notowania cen samochodów organ odwoławczy stwierdził, iż wartość pojazdu o identycznych parametrach określona w katalogu "Info-Ekspert" (36.750 zł, str. 409) , jest wartością niższą i jako taka w świetle art. 29 § 2 pkt 2 Kodeksu celnego winna być przyjęta za wartość bazową, co zostało uwzględnione w kalkulacji przedstawionej powyżej. Cena pojazdu wymieniona w katalogu Eurotax-Zakup nie może być wykorzystywana jako podstawa do ustalenia wartości celnej importowanego towaru, ponieważ jest to średnia cena skupu używanego pojazdu tej marki, ustalona przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą , polegającą na skupie i opłacalnej sprzedaży używanych pojazdów. Powyższe wynika również z pisma wystosowanego przez Agencję Celną "Ekspert". W świetle powyższego, cena zawarta w katalogu Eurotax-Zakup, w żadnym razie nie odzwierciedla rzeczywistej wartości rynkowej pojazdu na rynku krajowym, dlatego też w świetle art. 85 Kodeksu celnego organ celny nie może przyjąć jej, jako wartości wyjściowej do ustalenia wartości celnej. Bezpodstawny jest zatem zarzut naruszenia art. 29 § 2 pkt 2 Kodeksu celnego. W niniejszej sprawie organ celny I instancji powołał nieprawidłową podstawę prawną (brak art. 65 § 4 pkt 2 lit. b i c). Dyrektor Izby Celnej uznając, że zaskarżona decyzja nie budzi zastrzeżeń merytorycznych, skorygował decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej i orzekł jak w osnowie decyzji. W skardze złożonej do Sądu K. D. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "[...]" P.W. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. art. 120, 121, 122, 187 § 1 Ordynacji podatkowej, a nadto art. 29 § 2 pkt 2 kodeksu celnego poprzez ustalanie wartości celnej samochodu na podstawie systemu polegającego na przyjęciu wyższej z dwóch alternatywnych wartości (34.000 zł wg Katalogu Eurotax – Zakup, 36.750) zł wg katalogu Info-Ekspert). Na rozprawie w dniu [...] lutego 2004 r. pełnomocnik skarżącego zarzucił dodatkowo naruszenie art. 25 § 4 kodeksu celnego poprzez jego niezastosowanie i zmodyfikował wniosek skargi w ten sposób, że wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej przyjęcia kwoty bazowej do ustalenia wartości celnej ponad kwotę 34.000 zł. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi stwierdza, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów art. 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej , w zw. z art. 262 kodeksu celnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje jej uchyleniem. Na wstępie stwierdzić należy, że skarżący nie zwalczał stanowiska organów celnych, co do przyczyn i zasadności zakwestionowania wartości transakcyjnej , jako podstawy wymiaru cła (art. 23 § 7 kodeksu celnego). Zakwestionowanie wartości transakcyjnej upoważnia organ celny do ustalenia wartości celnej towaru właściwą metodą zastępczą, przy czym – co do zasady wartość tę ustala się stosując w kolejności przepisy art. 25-28 (por. art. 24 § 1 kodeksu celnego). Przedmiotem importu, a następnie zgłoszenia celnego do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym był samochód używany. Na podstawie upoważnienia wynikającego z art. 33 kodeksu celnego, w dniu [...] września 1999r. wydano rozporządzenie Ministra Finansów – Wyjaśnienia dotyczące wartości celnej (Dz. U. Nr 80, poz. 908 ze zm.). W załączniku do tego rozporządzenia zawarte jest STUDIUM 1.1. – "Postępowanie wobec używanych pojazdów samochodowych", opracowane przez Komitet Techniczny Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO). W świetle postanowień Studium 1.1. – w przypadku jednostkowego importu samochodów używanych, usprawiedliwione jest przy ustalaniu ich wartości celnej zastosowanie metody "ostatniej szansy", z pominięciem innych dostępnych metod , w tym zwłaszcza metod polegających na porównaniu do cen transakcyjnych towarów identycznych, bądź podobnych. Pogląd powyższy, akceptowany w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego podziela również skład orzekający w niniejszej sprawie. Co do zasady bowiem, rzeczą praktycznie niemożliwą jest wyszukanie identycznego samochodu używanego, jak pojazd będący przedmiotem konkretnego zgłoszenia celnego. Utrudnione jest również wyszukanie podobnego samochodu używanego, ponieważ każdy pojazd używany cechuje się indywidualnymi właściwościami, polegającymi na odmiennym stanie technicznym, innym przebiegu, itp. Poza tym ciężar dowodu, polegający na wskazaniu, że istnieją samochody podobne wprowadzone na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie co samochód, dla którego ustalana jest wartość celna, spoczywa na osobie składającej zgłoszenie celne. Organy decyzyjne miały zatem uzasadnione podstawy do zastosowania metody "ostatniej szansy", o której mowa w art. 29 kodeksu celnego. Zarzut pełnomocnika skarżącego odnośnie niezastosowania art. 25 § 4 kodeksu celnego jest chybiony, skoro wskazany przepis dotyczy ustalania wartości celnej w odniesieniu do wartości celnej towarów identycznych. Stwierdzić jednak należy, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem wskazanych wcześniej przepisów postępowania. W aktach sprawy znajdują się wyłącznie kserokopie pojedyńczych stron trzech różnych katalogów, które wskazują rynkowe notowania cen samochodów używanych. Brak jest natomiast części wstępnej tych katalogów, które zwykle podają według jakich metod ustalana jest rynkowa wartość pojazdów, co mieści się we wskazanej wartości i do jakich celów notowania są przydatne. W tych okolicznościach organ decyzyjny powinien pozyskać części wstępne tych katalogów, dołączyć je do akt, a następnie ocenić, jaką prawidłową wartość bazową należy przyjąć przy ustalaniu wartości celnej przedmiotowego towaru. Jest to istotne w świetle art. 29 § 2 kodeksu celnego (m.in. pkt pkt 2,6 i 7) oraz pkt 23 powołanego wcześniej STUDIUM 1.1. Brak powyższych dowodów i nie dokonanie ich oceny przez organ, uniemożliwia Sądowi merytoryczną kontrolę zasadności zaskarżonej decyzji. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 , poz. 1270) należało orzec jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 tej ustawy.