I SA/Lu 591/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Gdulewicz, Sędziowie WSA Halina Chitrosz, NSA Anna Kwiatek (spr.), Protokolant asyst. Anna Strzelec, , po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2004 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego - oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia W. P. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2003 r. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Ze zgromadzonych akt sprawy wynika, że w okresie od 24 maja do 30 czerwca 1995 r. Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej przeprowadził kontrolę prowadzonej przez W. P. działalności gospodarczej-Przedsiębiorstwa Handlowego "[...]" w zakresie podatku obrotowego. Wynik kontroli z dnia [...] sierpnia 1995 r. określał zaległość podatkową na kwotę 271.106,80 zł za 1992 r. wraz z odsetkami za zwłokę. W konsekwencji nieuiszczenia określonej w ostatecznym wyniku kontroli kwoty podatku, Urząd Skarbowy wystawił tytuł wykonawczy, w celu ściągnięcia należności. Zawiadomieniem z dnia [...] października 1995 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia rachunku bankowego podatnika w Banku [...] SA o/L. Jednoczenie, zgodnie z przepisem art.80 (1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 1991 r. Nr 36 poz. 161 ze zm.), organ egzekucyjny przesłał zobowiązanemu zawiadomienie o zajęciu rachunku wraz z odpisem tytułu wykonawczego. Dwukrotnie awizowana przesyłka nie została podjęta przez W. P., i z tegoż powodu w dniu [...] listopada 1995 r. poczta dokonała jej zwrotu, stąd przesyłka znalazła się w aktach sprawy jako doręczona w trybie art. 44 kpa . Egzekucja z rachunku bankowego podatnika okazała się bezskuteczna, ze względu na fakt wcześniejszego zamknięcia rachunku ( o czym poinformował bank pismem z dnia [...] listopada 1995 r.). Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 1997 r. organ egzekucyjny zajął wynagrodzenie za pracę W. P. Na pokrycie należności pracodawca - "D" sp. z o.o. przekazał w okresie od sierpnia 1997 r. do marca 1998 r. kwotę 4.391 zł. W dniu [...] czerwca 2003 r. W. P. złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego jako konsekwencję przedawnienia zobowiązania podatkowego. Po rozpatrzeniu wniosku Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił jego uwzględnienia. Takie rozstrzygnięcie utrzymał w mocy organ II instancji w dniu [...] października 2003 r. Uzasadniając swoją decyzję Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania, na co powołuje się skarżący wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego, gdyż bieg terminu przedawnienia został przerwany, zgodnie z przepisem art. 30 ust 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych ( Dz. U. z 1993 r. nr 108, poz.486 ze zm.) w dniu 7 listopada 1995 r. poprzez doręczenie tytułu wykonawczego oraz zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego. Tytułem uzasadniającym przerwanie biegu terminu przedawnienia nie mogło być natomiast zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wynagrodzenia, bowiem skarżący nie został o nim prawidłowo powiadomiony. Zgodnie z art. 30 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo, a przedłużenie jego terminu nie może być większe niż 5 lat. Jednak mimo ograniczenia czasowego przedłużenia terminu przedawnienia, w ocenie organu II instancji, nie doszło do przedawnienia podatku obrotowego za 1992 r. pod rządem przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych obowiązującej do dnia 31 grudnia 1997 r. Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, iż z dniem 1 stycznia 1998 r. weszła w życie ustawa z dnia 26 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.), i stosownie do art. 343 ( 1 pkt 3, straciła moc ustawa o zobowiązaniach podatkowych. Zgodnie zaś z zasadą bezpośredniości działania nowego prawa, od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do wszystkich stosunków prawnych, zdarzeń i stanów rzeczy danego rodzaju, zarówno tych które dopiero powstaną, jak i tych, które powstały wcześniej - przed wejściem w życie nowych przepisów, ale które trwają w czasie dokonywania zmiany prawa. Nie stoi zatem w sprzeczności z konstytucyjną zasadą państwa prawa i nie działania prawa wstecz, dokonanie oceny przedawnienia w przedmiotowej sprawie w oparciu o art. 70 ordynacji podatkowej. Art. 70 ( 4 ordynacji stanowi, iż po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne. Zakończenie postępowania egzekucyjnego następuje z momentem wydania postanowienia w trybie art. 59 ( 1 i 2 Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub wyegzekwowania dochodzonej należności. W przedmiotowej sprawie nie nastąpił żaden z warunków dających podstawę do uznania postępowania egzekucyjnego za zakończone, zatem egzekwowany obowiązek nie uległ przedawnieniu i jest nadal wymagalny. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego i piśmie z dnia [...] listopada 2003 r. W. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie art. 2 i 7 Konstytucji, art. 59 ( 1 pkt 2 oraz art. 124 ( 2 kpa w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W obszernych wywodach skargi podniesiono, że w sprawie bezspornym jest, iż rozpoczęcie i przerwanie biegu przedawnienia egzekwowanej należności nastąpiło pod rządami ustawy o zobowiązaniach podatkowych, przy czym bieg terminu przedawnienia liczy się od dnia 7 listopada 1995 r., a jego zakończenie, zgodnie z art. 30 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, przypadało w dniu [...] listopada 2000 r. W ocenie skarżącego, w przedmiotowej sprawie nie mogła mieć zastosowania regulacja zawarta w art. 70 ( 4 ordynacji podatkowej, gdyż powodowała ona znaczne pogorszenie sytuacji zobowiązanego, wydłużając o kilka lat stan niepewności co do istnienia zobowiązania, a przede wszystkim naruszałaby zasadę praw nabytych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art.3 i art.106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) z dniem 1 stycznia 2004 roku utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz.368 z późń. zm.) i przestały funkcjonować ośrodki zamiejscowe tego sądu, a w ich miejsce powstały wojewódzkie sądy administracyjne (art.85 powołanej ustawy ). Stosownie do art.97 ( 1 powołanej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec tego sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, będący sądem właściwym zgodnie z art. 13 ( 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270). W niniejszej sprawie bezsporny pomiędzy stronami pozostawał fakt, że zobowiązanie podatkowe skarżącego w podatku obrotowym za 1992 r. nie uległo przedawnieniu na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, gdyż bieg terminu przedawnienia przerwany został w dniu 7 listopada 1995 r. na skutek doręczenia tytułu wykonawczego i zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego / art.30 ust. 3 tej ustawy /. Od tej daty termin przedawnienia biegł na nowo, stosownie do treści ostatnio powołanego przepisu. Przepis ten utracił moc z dniem 31 grudnia 1997 r. / art. 343 ( 1 ust. 3 i art. 344 ordynacji podatkowej/. Przepisy przejściowe ordynacji podatkowej /art. 324 i następne / nie zawierają unormowania pozwalającego na dalsze stosowanie ustawy o zobowiązaniach podatkowych w zakresie przedawnienia zobowiązań podatkowych. Oznacza to, iż wolą ustawodawcy było stosowanie nowego prawa również do "spraw w toku", niezależnie od faktu, czy są one korzystniejsze, czy - nie, dla stron stosunku prawnego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wyjaśniono, że dla zastosowania art. 70 ( 4 ordynacji podatkowej, przy ustaleniu, czy zobowiązanie skarżącego uległo przedawnieniu, nie mógł mieć zastosowania art. 20 (2 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - ordynacja podatkowa / Dz. U. Nr 169 poz. 1387 / i z przedstawioną argumentacją skarżący się zgadza. Przepis ten wskazuje jednocześnie, że przy obowiązywaniu zasady bezpośredniego działania nowego prawa, nakaz stosowania korzystniejszych dla podatnika zasad i terminów przedawnienia zobowiązań podatkowych wynikać musi wprost z unormowań tego prawa pozwalających na dalsze stosowanie ustawy, która utraciła moc. W przepisach przejściowych ordynacji podatkowej unormowanie takie zawiera art. 332 odnoszący się do odpowiedzialności osób trzecich /w tym do przedawnienia zobowiązań /. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że skarżone postanowienie nie narusza art. 2 i art. 7 Konstytucji. Zasada demokratycznego państwa prawa oraz działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa, nie zostają pogwałcone poprzez tworzenie nowego prawa ani też poprzez zasadę bezpośredniości działania nowego prawa. Przy ocenie wniosku skarżącego organ egzekucyjny obowiązany był stosować art. 70 ( 4 ordynacji podatkowej, zgodnie z którym przedawnienie biegnie na nowo od dnia następnego po zakończeniu postępowania egzekucyjnego. Zakończenie postępowania egzekucyjnego następuje poprzez wyegzekwowanie dochodzonej należności lub poprzez wydanie postanowienia na podstawie art. 59 ( 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W sprawie niewątpliwe jest, że postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy nr SM/1404/95 nie jest zakończone. Brak więc było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art.59 (1 pkt 2 w/w ustawy a tym samym do uznania zasadności skargi. Wobec powyższego, na podstawie art.151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.