I SA/Lu 591/97

WyrokWSA w Lublinie1998-06-19

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe mogą wszczynać postępowanie egzekucyjne wobec wierzytelności objętych ustawowym prawem zastawu także po ogłoszeniu upadłości, a jeśli tak, to czy kolejność zaspokojenia wierzycieli ustanowiona w prawie upadłościowym jest prawnie obojętna dla wierzytelności Skarbu Państwa z tytułu zobowiązań podatkowych zabezpieczonych prawem zastawu na prawach zbywalnych?
Ratio decidendi
Organy podatkowe mogą wszczynać postępowanie egzekucyjne wobec wierzytelności objętych ustawowym prawem zastawu także po ogłoszeniu upadłości. Dla wierzytelności Skarbu Państwa z tytułu zobowiązań podatkowych zabezpieczonych prawem zastawu na prawach zbywalnych kolejność zaspokojenia wierzycieli z mocy upadłości ustanowiona w art. 204 prawa upadłościowego jest prawnie obojętna. Prawo to, wynikające z art. 23 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, ma pierwszeństwo w zaspokojeniu przed innymi wierzytelnościami, z wyjątkiem szczególnych przywilejów wskazanych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez organy podatkowe wobec wierzytelności objętych ustawowym prawem zastawu po ogłoszeniu upadłości dłużnika. Strona skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów prawa upadłościowego i cywilnego, kwestionując dopuszczalność egzekucji po ogłoszeniu upadłości oraz kolejność zaspokojenia wierzycieli. Skarżący kwestionował również prawidłowość oznaczenia wierzyciela w tytule wykonawczym oraz brak doręczenia upomnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Organy podatkowe mogą wszczynać postępowanie egzekucyjne wobec wierzytelności objętych ustawowym prawem zastawu także po ogłoszeniu upadłości. Dla wierzytelności Skarbu Państwa z tytułu zobowiązań podatkowych zabezpieczonych prawem zastawu na prawach zbywalnych kolejność zaspokojenia wierzycieli z mocy upadłości ustanowiona w art. 204 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe /t.j. Dz.U. 1991 nr 118 poz. 512 ze zm./ jest prawnie obojętna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi nie są trafne. Przede wszystkim nie można podzielić poglądu skarżącego, iż nastąpiło w sprawie naruszenie art. 63 par. 1 prawa upadłościowego przez przyjęcie, że dopuszczalne jest wszczęcie egzekucji z przedmiotu wchodzącego w skład Masy upadłości, po dniu ogłoszenia upadłości, skierowane przeciwko Syndykowi a nie Masie. Jak wynika z materiału dowodowego tytuł wykonawczy wystawiony został na "Bank Spółdzielczy w Upadłości w Z." a nie na Syndyka Masy upadłościowej. Zgodnie z art. 63 ust. 1 prawa upadłościowego zabezpieczenie należności zastawem jest expressis verbis przesłanką negatywną dla zawieszenia lub też umorzenia postępowania, o którym mowa w tym przepisie. Na mocy art. 23 ustawy o zobowiązaniach podatkowych "Skarbowi Państwa z tytułu zobowiązań podatkowych przysługuje ustawowe prawo zastawu na ruchomościach i prawach zbywalnych osoby zobowiązanej do uiszczenia podatku oraz pierwszeństwo w zaspokojeniu przed innymi wierzytelnościami (...)" Prawo to, jak prawidłowo w oparciu o wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisy kodeksu cywilnego przyjęła Izba Skarbowa, odnosi się do wierzytelności Banku z tytułu udzielonych kredytów. Nie znajduje także podstaw zarzut o niedopuszczalności wszczęcia egzekucji w rozpatrywanej sprawie po ogłoszeniu upadłości. Kwestia ta nie budzi wątpliwości zarówno w doktrynie /F. Prusak, Ustawa o zobowiązaniach podatkowych z komentarzem, W-wa 1994 str. 23/ jak i orzecznictwie /np. wyrok z dnia 19 października 1995 r. SA/Lu 2093/95/ przyjmującym pogląd, iż organy podatkowe mogą wszczynać postępowanie egzekucyjne wobec wierzytelności objętych ustawowym prawem zastawu także po ogłoszeniu upadłości. W myśl powołanego wyżej orzeczenia Sądu Administracyjnego, dla wierzytelności Skarbu Państwa z tytułu zobowiązań podatkowych zabezpieczonych prawem zastawu na prawach zbywalnych kolejność zaspokojenia wierzycieli z mocy upadłości ustanowiona w art. 204 prawa upadłościowego jest prawnie obojętna. Podzielając ten pogląd sąd w składzie orzekającym za bezzasadny uznał zarzut strony o naruszeniu art. 204 prawa upadłościowego w związku z art. 527 kodeksu cywilnego. W postępowaniu egzekucyjnym toczącym i nakładającym się z postępowaniem upadłościowym przywilej Skarbu Państwa znajduje ograniczenie jedynie w przywileju szczególnym wskazanym w art. 23 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /tj. wobec kosztów egzekucyjnych, należności za pracę, należności alimentacyjnych oraz rent z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci jak również kosztów ostatniej choroby i kosztów pogrzebu dłużnika w wysokości odpowiadającej zwyczajom przyjętym w danym środowisku/. Strona skarżąca w odwołaniu, ani też w skardze do Sądu, powołując się na ogólne "pokrzywdzenie wierzycieli" /art. 527 Kc/, zaistnienie takiego szczególnego pokrzywdzenia z art. 23 nie wykazała. Podzielić natomiast należy częściowo zarzut strony co do braku wyraźnego wskazania w tytule wykonawczym, iż objęta nim wierzytelność jest wierzytelnością uprzywilejowaną przez niepodanie nazwy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Jednak wobec zawartych w tytule wykonawczym innych adnotacji nie można uznać, iż jest to naruszenie prawa mające istotny wpływ na wynik sprawy. Nie znajduje uzasadnienia także zarzut o braku doręczenia upomnienia, która to kwestia szczegółowo została wyjaśniona stronie przez Izbę Skarbową w odpowiedzi na skargę, zaś stosowne przepisy wskazane zostały w tytule wykonawczym. Zważywszy na powyższe, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło