I SA/Lu 595/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące styczeń – październik 2008 r. postanawia: I. Przyznać M. S. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od opłat sądowych powyżej kwoty 100 zł (sto złotych). II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżąca nadesłała wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca wezwana do usunięcia braków formalnych wniosku przez oznaczenie żądanego zakresu prawa pomocy, w terminie usunęła wskazane braki wskazując, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku złożonego na urzędowym formularzu skarżąca podniosła, że znajduje się trudnej sytuacji finansowej, do której przyczyniły się perturbacje prawno-finansowe wywołane m.in. błędnie podjętą współpracą z nierzetelnymi przedsiębiorcami. Decyzja organu podatkowego wydana w celu zabezpieczenia przybliżonej kwoty, właściwie uniemożliwiła jej prowadzenie dalszej działalności gospodarczej, która została zawieszona. Wobec zaistniałej sytuacji niezbędna okazała się dla skarżącej profesjonalna pomoc prawno-finansowa (radcy prawnego i doradcy podatkowego), której koszty stanowią wysokie obciążenie dla jej budżetu. W dalszej części wniosku skarżąca podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada majątku nieruchomego, ani żadnych zasobów pieniężnych. Posiada samochód osobowy marki [...] o wartości ok. [...] zł objęty zastawem rejestrowym i zabezpieczeniem komorniczym. Skarżąca utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w kwocie [...] zł (wynagrodzenie za wrzesień 2011 r. ) + [...] zł (dodatki i premie za sierpień 2011 r.). Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała dokumenty źródłowe i dodatkowe oświadczenie, z którego wynika, że zamieszkuje w lokalu należącym do rodziców, którzy partycypują w kosztach jego utrzymania. Podała, iż do stałych miesięcznych kosztów utrzymania należą: telefon – [...] zł; czynsz za mieszkanie – [...] zł; TV i Internet – [...] zł; energia – [...] zł; gaz – [...]; koszty dojazdu do pracy – [...] zł;, koszty wyżywienia – [...] zł; pozostałe koszty – [...] zł (przy czym skarżąca nie uściśliła co do nich należy). Na potwierdzenie wysokości opłat za telefon, energię, gaz, TV i Internet skarżąca nadesłała potwierdzone za zgodność z oryginałem faktury VAT i dowody zapłaty. Ponadto skarżąca nadesłała zaświadczenie o wysokości średniego miesięcznego wynagrodzenia brutto z okresu ostatnich trzech miesięcy, które wyniosło [...] zł brutto, [...] zł netto i [...] zł do wypłaty (po dokonaniu potrąceń na podstawie tytułów wykonawczych). Skarżąca w dodatkowym nadesłanym na wezwanie oświadczeniu podała również, że prowadzona przez nią działalność gospodarcza pod nazwą [...] M. S. zawieszona została [...] 2010 r., natomiast [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, w której posiada udziały będące przedmiotem zabezpieczenia komorniczego, jest podmiotem aktywnym jedynie formalnie, nie prowadzącym czynnej działalności gospodarczej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej zwolnienia od opłat sądowych ponad kwotę 100 zł. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W pierwszej kolejności podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem występujących w danej sprawie obciążeń finansowych, z drugiej strony zaś z uwzględnieniem możliwości finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy. Odnosząc powyższe na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy, że do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w wysokości [...] zł (§ 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, które mogą, ale nie muszą wystąpić tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, opłata sądowa od zażalenia (za wyjątkiem wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu sądowego od skargi), nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz. 2192/ oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Ponadto oceniając możliwości płatnicze strony, referendarz miał na względzie, że skarżąca w dwóch innych sprawach o sygn. akt: I SA/Lu 593/11 i I SA/Lu 594/11 również wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (koszt wpisu sądowego od skargi w sprawie I SA/Lu 593/11 wynosi [...] zł, a w sprawie I SA/Lu 594/11 – [...] zł). Porównując wielkość kosztów sądowych w sprawie niniejszej (przy uwzględnieniu wysokości kosztów sądowych w pozostałych sprawach, w których skarżąca wniosła o prawo pomocy) do możliwości płatniczych skarżącej, stwierdzić należy, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów opłat sądowych powyżej kwoty 100 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z tych względów oraz na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I postanowienia. Jednocześnie brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych w całości ma zastosowanie w przypadku osób ubogich, które ze względu na sytuację życiową (brak pracy, nieuzyskiwanie żadnych dochodów, korzystanie z pomocy społecznej), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych. W oparciu o dane zawarte w urzędowym formularzu i nadesłanych dokumentach, stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącej nie należy do skrajnie trudnych. Skarżąca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe korzystając z mieszkania należącego do rodziców, którzy partycypują w kosztach jego eksploatacji (mimo stosownego pytania skarżąca nie wskazała w jakich częściach). Skarżąca nie ma nikogo na utrzymaniu. Osiąga stały dochód z wynagrodzenia za pracę – [...] zł brutto, tj. [...] zł do wypłaty (przy czym należy wskazać że dochód ten zwiększył się o ponad [...] zł w kwocie wynagrodzenia do wypłaty w porównaniu z okresem, w którym badana była jej sytuacja materialna w związku ze złożonymi wnioskami o przyznanie prawa pomocy w sprawach I SA/Lu 747/10 i I SA/Lu 764/10). Skarżąca jest w posiadaniu samochodu osobowego o wartości ok. [...] zł. Jak wynika z odpisu z rejestru przedsiębiorców z dnia 4 listopada 2011 r. złożonego w sprawie I SA/Lu 631/11 skarżąca posiada [...] udziałów o wartości [...] zł w [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (czego nie wykazała w urzędowym formularzu). Dopiero odpowiadając na wezwanie referendarza skarżąca wskazała, że posiada udziały w tej spółce informując jednocześnie, że stanowią one przedmiot zabezpieczenia komorniczego, a spółka nie prowadzi czynnej działalności gospodarczej i odnotowuje straty finansowe. Spółka działalności jednakże nie zakończyła, w rejestrze przedsiębiorców brak bowiem informacji o rozwiązaniu spółki, czy też prowadzonym wobec spółki postępowaniu upadłościowym, likwidacyjnym, naprawczym. W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że uiszczenie opłat sądowych do kwoty 100 zł w sprawie niniejszej (i w pozostałych sprawach, w których skarżąca złożyła wnioski o prawo pomocy), leży w granicach realnych możliwości finansowych strony. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, p.p.s.a., orzeczono jak w pkt II postanowienia.