I SA/Lu 607/03
WyrokWSA w Lublinie2004-04-02
Skład orzekający: Sędzia NSA A. Kwiatek, Sędzia NSA E. Gdulewicz, Sędzia NSA I. Szarewicz-Iwaniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy półkabina telefoniczna, będąca obiektem budowlanym połączonym z gruntem za pomocą jednego filara, na którym umieszczony jest aparat telefoniczny, nad którym znajduje się kopuła, powinna być opodatkowana jako budynek czy budowla w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?Ratio decidendi
Półkabina telefoniczna, ze względu na brak ścian lub słupów i pokrycia dachowego, nie spełnia definicji budynku zawartej w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Jednocześnie, jako obiekt użytkowy służący działalności gospodarczej i będący urządzeniem technicznym, prawidłowo została zakwalifikowana jako budowla, podlegająca opodatkowaniu od wartości stanowiącej podstawę obliczania amortyzacji.Stan faktyczny
Spółka wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję organu I instancji i określiła wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 1999 r. Spółka kwestionowała opodatkowanie półkabin telefonicznych jako budowli oraz opodatkowanie gruntu zajętego pod linie kablowe. Kolegium uznało, że półkabiny telefoniczne nie są budynkami, ale budowlami, a zarzut dotyczący opodatkowania gruntu uznało za zasadny, zmniejszając wymiar podatku. Spółka w skardze domagała się uchylenia decyzji w części dotyczącej kwalifikacji półbudek telefonicznych jako budowli, argumentując, że powinny być one uznane za obiekty małej architektury.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Kwiatek (spr.), Sędziowie NSA E. Gdulewicz, I. Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant st. insp. W. Wojtal, po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi [...] SA Obszar Pionu Rachunkowości w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 1999 r. - oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania [...] SA Obszar Pionu Rachunkowości w L. od decyzji z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...], wydanej z up. Prezydenta Miasta w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 1999 rok na kwotę 1.988.236,50 zł, uchyliło w całości decyzję organu I instancji i orzekło o określeniu wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 1999 r. w kwocie 1.988.137 zł.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że organ I instancji, określając decyzją podatek od nieruchomości za ww. okres, w oparciu o art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych / Dz. U. z 1991 r. Nr 9, poz. 31 ze zm./ uznał, że kabina telefoniczna jest budynkiem i podlega opodatkowaniu od powierzchni użytkowej, natomiast półkabina telefoniczna jest budowlą i podlega opodatkowaniu od jej wartości stanowiącej podstawę obliczania amortyzacji.
W odwołaniu od tej decyzji spółka kwestionowała opodatkowanie półkabin telefonicznych według stawki właściwej dla budowli oraz opodatkowanie części nieruchomości zajętych pod budowle linii kablowych, umiejscowione pod powierzchnią gruntu, zarzucając naruszenie art. 3 ust.1 pkt 1 i 2 oraz art. 3 ust. 4 i art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędne zakwalifikowanie półkabin telefonicznych do budowli, a nie budynków oraz utożsamienie realizacji uprawnień do skorzystania z cudzej nieruchomości z instytucją prawa do posiadania tej nieruchomości. Kolegium podzieliło zarzut odwołania, co do bezpodstawnego opodatkowania Spółki podatkiem od nieruchomości od gruntu zajętego na budowę sieci uznając, że czasowe zajęcie gruntu z obowiązkiem przywrócenia jego stanu pierwotnego, stanowiło przemijającą przeszkodę w posiadaniu gruntu przez właściciela i nie spełniało definicji posiadania określonej w art. 366 kc. Z tego względu zmniejszyło wymiar podatku. W odniesieniu do półkabin telefonicznych ( kopuła osadzona na pojedynczym filarze ), Kolegium stwierdziło, że art.3 ust.4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zawiera definicję budynku, jako obiektu budowlanego posiadającego ściany, słupy albo filary oraz dach, stąd brak powyższych elementów konstrukcyjnych wyklucza uznanie półkabin za wskazany w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy przedmiot opodatkowania. Zdaniem Kolegium, półkabiny telefoniczne prawidłowo uznane zostały przez organ I instancji za budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i opodatkowane stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej kwalifikacji półbudek telefonicznych jako budowli, zarzucając jej naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, oraz naruszenie art. 122 ordynacji podatkowej / Dz. U. 1997 Nr 137 poz. 926 ze zm./ poprzez niepodjęcie w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
W wywodach skargi powołała się na pojęcie "obiektu małej architektury", zdefiniowane w art.3 pkt 4 ustawy - Prawo budowlane, które -zdaniem skarżącej spółki- ma zastosowanie do takich właśnie obiektów niewielkich rozmiarów, jak półbudka telefoniczna. Zdaniem Spółki lista obiektów małej architektury, zawarta w art .3 pkt 4 przytoczonej ustawy jest tylko listą przykładową, a sama definicja zamyka się w lakonicznym określeniu - niewielkie obiekty. Zakwalifikowanie półbudek telefonicznych do kategorii obiektów małej architektury, wyłączałoby je automatycznie spod zakresu pojęcia budowli, a tym samym spod zakresu przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Takie stanowisko skarżąca podpiera wykładnią Ministerstwa Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 10 kwietnia 1996 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o jej oddalenie, argumentując jak w zaskarżonej decyzji. Ponadto wyjaśnia, że w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2003 r. ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawierała definicji budowli, nie odsyłała też w tym zakresie do przepisów prawa budowlanego, w tym przypadku należało więc sięgnąć do potocznego znaczenia tego pojęcia. Ponadto, opodatkowanie obiektu budowlanego jako budowli podatkiem od nieruchomości ustawa uzależnia od faktu, czy budowla jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna. Zaś -zdaniem Kolegium - nie budzi wątpliwości to, iż półkabiny telefoniczne służą działalności gospodarczej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż z dniem 1 stycznia 2004 r.- na mocy przepisu art. 97 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm./ - do rozpoznania niniejszego wniosku stał się właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Z mocy tego przepisu do postępowania przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 /.
Zarzuty skargi nie mogą być uwzględnione, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.
Jak prawidłowo wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki i budowle /lub ich części/ związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna, przy czym podstawę opodatkowania dla budowli jest ich wartość stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji /art. 4 ust. 1 pkt 2 /.
Zgodnie z zawartą w ww. ustawie definicją budynku, za budynek uważa się obiekt budowlany umocowany w ziemi lub na ziemi, posiadający ściany lub słupy albo filary oraz pokrycie dachowe.
Z akt sprawy wynika, iż półkabina telefoniczna jest obiektem budowlanym połączonym z gruntem za pomocą jednego filara, na którym umieszczony jest aparat telefoniczny, nad którym umieszczona jest kopuła.
Ten niespójny stan faktyczny przesądzał, że półkabina nie mogła być uznana za budynek, a argumentacja skargi potwierdza, iż skarżąca godzi się z tym uznaniem, jako znajdującym oparcie w ustawowej definicji budynku.
Na etapie postępowania sądowego Spółka czyni organom podatkowym zarzut braku pełnej oceny stanu faktycznego przez nie rozważenie, że półkabina telefoniczna powinna być uznana za obiekt małej architektury, o którym mowa w art. 3 pkt 4 prawa budowlanego /Dz. U. 2000 r. Nr 106 poz. 1126 /. Zgodnie z tym przepisem, obiektem małej architektury jest niewielki obiekt, w szczególności kultu religijnego /kapliczki/, posąg, wodotrysk i inny obiekt architektury ogrodowej oraz obiekt użytkowy służący rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku /piaskownica, huśtawka, śmietnik/. Definicja ustawowa obiektu małej architektury wskazuje, jako istotny jego element, nie tylko niewielki rozmiar obiektu, ale i jego przeznaczenie, na co słusznie zwróciło Kolegium w odpowiedzi na skargę. Półkabina telefoniczna jest niewątpliwie obiektem użytkowym, nie służy jednak rekreacji ani utrzymaniu porządku, lecz jako element sieci telekomunikacyjnej pozwala na jej gospodarcze wykorzystywanie. Podobnie, jak będące budowlą, w rozumieniu art.3 pkt 3 prawa budowlanego, urządzenie reklamowe służy działalności gospodarczej reklamującego, tak półkabina telefoniczna będące urządzeniem technicznym, wskazanym w tym przepisie, służy działalności gospodarczej jej właściciela. W zaskarżonej decyzji brak wprawdzie szerszej argumentacji w tym zakresie, jednakże wobec treści art. 222 ordynacji podatkowej, nie można organowi odwoławczemu czynić z tego powodu skutecznego zarzutu.
W tej sytuacji, skoro Sąd nie stwierdza, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa, skarga podlega oddaleniu na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło