I SA/Lu 607/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2010 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu w dniu 16 stycznia 2013 r. skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że nie pracuje w związku z czym nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania. W dalszej części wniosku podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada majątku nieruchomego, jak również żadnych zasobów finansowych. Skarżący wykazał, że nie osiąga żadnych dochodów. Na wezwanie referendarza sądowego z dnia 25 stycznia 2013 r. do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń skarżący nadesłał jedynie oświadczenie z dnia 21 lutego 2013 r. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie strony dotyczące zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 ( 2 p.p.s.a.). Ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Oświadczenie strony skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania prawidłowej oceny sytuacji materialnej strony. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynikało, czy w związku z brakiem pracy skarżący został zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, a także czy wobec wykazywanego nieosiągania jakichkolwiek dochodów skarżący korzysta z pomocy społecznej. Brak było również danych odnośnie stałych miesięcznych wydatków ponoszonych na koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego i terminów ich ponoszenia, a także informacji z jakich źródeł skarżący zaspokaja niezbędne potrzeby w tym zakresie. Z wniosku nie wynikało również, do kogo należy nieruchomość wykazywana przez skarżącego jako miejsce zamieszkania. W związku z powyższym skarżącego wezwano do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, w tym: wyciągów z posiadanych rachunków bankowych skarżącego z okresu ostatnich trzech miesięcy; oświadczenia skarżącego do kogo należy nieruchomość położona w [...] przy ul. [...], która jest miejscem zamieszkania skarżącego; oświadczenia wskazującego rodzaj i wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne oraz terminy ich ponoszenia; oświadczenia wykazującego czy skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku oraz oświadczenia z jakich środków zaspokaja niezbędne potrzeby w zakresie utrzymania i czy otrzymuje pomoc ze środków pomocy społecznej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący nadesłał pismo z dnia 21 lutego 2013 r., w którym oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych, nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna i nie korzysta ze środków z pomocy społecznej. W styczniu 2013 r. uzyskał środki pieniężne z umowy zlecenia w kwocie [...] zł. Skarżący podał, iż nieruchomość wskazana we wniosku jako miejsce jego zamieszkania należy do H. P., A. P. i M. P. oraz że nie partycypuje w wydatkach na jej utrzymanie. Analiza oświadczeń skarżącego i przedstawionych przez niego dokumentów, prowadzi do wniosku, że skarżący nie wykazał w pełni, jaka jest jego rzeczywista sytuacja materialna. Skarżący podaje sprzeczne informacje na temat swoich dochodów – w urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy wypełnionym 15 stycznia 2013 r. wykazał, że nie uzyskuje żadnych dochodów, natomiast w piśmie z 21 lutego 2013 r. oświadczył, że w styczniu 2013 r., tj. w miesiącu, w którym złożył wniosek o prawo pomocy, pracował na umowę zlecenia i jego dochód z tego tytułu wyniósł [...] zł. Przy czym skarżący nie wyjaśnia, czy jest to dochód brutto, czy netto, na jaki okres jest zawarta umowa zlecenia, czy jest to umowa jednorazowa, od jakiego czasu jest nią związany. Fakt, iż skarżący oświadczył, że nie jest w urzędzie zarejestrowany jako osoba bezrobotna, przemawia za uznaniem, że pracuje na umowę zlecenia w sposób ciągły, jednakże nie wynika to wyraźnie z jego oświadczenia. Nie wiadomo zatem, jaka była sytuacja prawna i finansowa skarżącego w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W dalszej kolejności podnieść należy, że z oświadczenia skarżącego wyjaśniającego do kogo należy nieruchomość wykazana we wniosku o przyznanie prawa pomocy jako jego miejsce zamieszkania, można wnioskować jedynie, że są to osoby spokrewnione ze skarżącym. Skarżący twierdzi, że korzysta z tej nieruchomości nie partycypując w wydatkach na jej utrzymanie. Zatem skoro inne osoby pokrywają koszty utrzymania nieruchomości, w której skarżący zamieszkuje, to w ocenie referendarza wątpliwości budzi jego oświadczenie o prowadzeniu jednoosobowego gospodarstwa domowego (bez osób, które ponoszą koszty utrzymania tej nieruchomości). W ocenie referendarza, gdyby skarżący faktycznie pozostawał bez pracy i jakichkolwiek dochodów, tak jak wykazał to w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, to oczywistym jest, że zarejestrowałby się we właściwym urzędzie pracy w celu poszukiwania pracy i uzyskania ubezpieczenia zdrowotnego, czy też złożył wniosek o uzyskanie środków z pomocy społecznej. Tymczasem skarżący oświadczył, że nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, ani nie korzysta z pomocy społecznej. W świetle powyższego uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Skarżący nie wyjaśniając wszystkich wątpliwości, przedstawiając swoją sytuację materialną fragmentarycznie, nie wykazał wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określonych art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak i częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.