I SA/Lu 607/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Chitrosz po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2010 r. – w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] wydaną w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2010 r. Wnioskiem z dnia 15 stycznia 2013 r. złożonym na urzędowym formularzu M. P. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazał, że nie pracuje i nie uzyskuje żadnych dochodów w związku z czym nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania. Przedstawiając swoją sytuację materialną wyjaśnił, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada majątku nieruchomego, ani żadnych zasobów finansowych. Na wezwanie referendarza sądowego z dnia 25 stycznia 2013 r. do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń skarżący wyjaśnił, że nie posiada rachunków bankowych. Nieruchomość, która została wskazana jako miejsce zamieszkania jest własnością H. P., A. P. i M. P., a skarżący nie partycypuje w kosztach jej utrzymania. Dodatkowo wskazał, że nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Wezwany do sprecyzowania z jakich środków się utrzymuje wyjaśnił, że w miesiącu styczniu 2013 r. uzyskał z umowy zlecenia kwotę 412,50 zł oraz, że nie korzysta ze środków pomocy społecznej. Postanowieniem z dnia 12 marca 2013 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. We wniesionym sprzeciwie skarżący podniósł, że rozpatrywanie wniosku o prawo pomocy zgodnie ze z góry powziętym zamiarem jego nieuwzględnienia, doprowadziło do wytworzenia fałszywego obrazu jego sytuacji finansowej. Podkreślił również, że ustawa o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej gwarantuje dowolność wyboru formy jej prowadzenia. Na zakończenie skarżący dodał, że odmowa przyznania mu prawa pomocy pozbawia go możliwości wniesienia skargi kasacyjnej, a co za tym idzie "przykrywa" działania funkcjonariuszy tworzących fałszywe dowody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jest niezasadny. Na wstępie zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: "ppsa") w razie wniesienia sprzeciwu, zarządzenie lub postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na podstawie art. 199 ppsa zasadą jest obowiązek poniesienia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Opłaty sądowe stanowią bowiem rodzaj daniny publicznej, zwolnienie z której stanowi odstępstwo od obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia i jest stosowane w sytuacji wyjątkowej opisanej w art. 246 § 1 pkt 1 ppsa. Zgodnie z tym przepisem przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika) następuje, gdy strona postępowania wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Brzmienie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w sposób jednoznaczny wskazuje, że ciężar wykazania istnienia przesłanki przyznania wnioskowanego zwolnienia spoczywa na wnioskodawcy. Powinien on zatem domagając się przyznania takiego zwolnienia przedstawić swoją sytuację życiową w sposób pełny i rzetelny, a przez to umożliwiający sądowi ocenę istnienia wskazanej przesłanki przyznania prawa pomocy. Dokonując oceny zgromadzonych w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy informacji stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, mimo że był pouczany o tym, że dokładne ustalenie jego aktualnej sytuacji materialnej jest konieczne dla dokonania oceny jego możliwości płatniczych. W pierwszej kolejności zwraca uwagę brak konsekwencji w przedstawianiu przez skarżącego źródeł finansowania bieżącego utrzymania. W urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy wypełnionym 15 stycznia 2013 r. skarżący wykazał, że nie uzyskuje żadnych dochodów, w piśmie z 21 lutego 2013 r. oświadczył, że w styczniu 2013 r., pracował na umowę zlecenia a jego dochód z tego tytułu wyniósł 412,50 zł. Z treści sprzeciwu wynika natomiast, że skarżący prowadzi samodzielnie działalność gospodarczą (nie pozostając w stosunku pracy). Skarżący nie przedstawił rzetelnych informacji dotyczących swojej sytuacji życiowej. Ze złożonych oświadczeń wynika jedynie, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zamieszkując w domu należącym do H. P., A.P. i M. P. (stopień pokrewieństwa nieokreślony), i nie ponosi w związku z tym żadnych kosztów. W ocenie sądu, w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego, trudno uznać za wiarygodne, że skarżący faktycznie pozostający bez pracy i nie uzyskujących innych regularnych dochodów, nie zarejestrował się we właściwym urzędzie pracy w celu chociażby uzyskania ubezpieczenia zdrowotnego, czy też nie korzysta w żadnej formie ze środków pomocy społecznej. Przyjąć zatem należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Podkreślenia również wymaga, że w złożonym sprzeciwie skarżący nie wskazał żadnych nowych okoliczności mających istotne znaczenie dla oceny jego sytuacji materialnej, a ograniczył się jedynie do polemiki z ustaleniami poczynionymi przez referendarza sądowego na potrzeby postępowania o przyznanie prawa pomocy. Powyższe skutkować musi stwierdzeniem, że skarżący nie wykazał wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie tj. nie wykazał w sposób wiarygodny, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co z kolei skutkować musi odmową jego przyznania. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 260 w związku z 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.