I SA/Lu 610/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (spr.), Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita,, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Stażysta Kamil Rutkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz R. K. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że odwołanie z dnia 2 maja 2007r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego wydanej dnia [...] nr [...] odmawiającej umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zmianami) . Odnosząc się do dotychczasowego przebiegu postępowania organ II instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego, odmówił umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r., ciążących na podatniku na skutek orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe W. S. Decyzję organu I instancji doręczono w dniu 20 kwietnia 2007r. pełnoletniemu domownikowi, który podjął się oddania pisma adresatowi, co zostało potwierdzone na zwrotnym potwierdzeniu odbioru podpisem I. K. – matki Skarżącego. Odwołanie od przedmiotowej decyzji zostało sporządzone w dniu 2 maja 2007 r., natomiast w dniu 5 maja 2007 r. zostało nadane w urzędzie pocztowym, o czym świadczy data stempla pocztowego umieszczonego na kopercie. Organ odwoławczy badając warunki dopuszczalności odwołania podkreślił, że w pouczeniu zawartym w kwestionowanej decyzji wskazano, iż odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia (art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 12 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Odnosząc powyższe uregulowanie do rozpatrywanej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że 14-dniowy termin do wniesienia odwołania liczony od dnia 20 kwietnia 2007r. upłynął w dniu 4 maja 2007r. Wobec tego nadane w dniu 5 maja 2007r. w urzędzie pocztowym odwołanie zostało złożone z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Podatnik nie złożył wniosku o przywrócenie terminu w trybie określonym w art. 162 Ordynacji podatkowej. W związku z powyższym organ stwierdził, że brak jest podstaw do merytorycznego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji. Na powyższe postanowienie R. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wskazując, że jednodniowe opóźnienie było związane z doręczeniem decyzji organu I instancji matce Skarżącego, która przekazała ją adresatowi z opóźnieniem twierdząc, że otrzymała ją w dniu 23 kwietnia 2007 r. Stąd też Skarżący wniósł odwołanie w przekonaniu, że czyni to z zachowaniem ustawowego terminu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w całości podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że o prawidłowości doręczenia podatnikowi decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu 20 kwietnia 2007 r. świadczy adnotacja pracownika Urzędu Pocztowego – [...] , zamieszczona na potwierdzeniu odbioru przesyłki listowej nr 18297, nadanej w dniu 19 kwietnia 2007r. (k.23). Zgodnie z powyższą adnotacją, przesyłkę z powodu niemożności doręczenia adresatowi lub pełnoletniemu domownikowi pozostawiono w urzędzie pocztowym, a zawiadomienie o tym umieszczono w skrzynce pocztowej adresata. W dniu 20 kwietnia 2007r. przesyłkę doręczono w urzędzie pocztowym pełnoletniemu domownikowi (tj. I. K.), który podjął się oddania pisma adresatowi, co zostało potwierdzone podpisem w/w osoby. Zatem okoliczność przedstawiona przez Skarżącego, że I. K. otrzymała powyższą decyzję w dniu 23 kwietnia 2007r, nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym materiałem dowodowym. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że podnoszony w skardze fakt otrzymania przez skarżącego przesyłki z kilkudniowym opóźnieniem nie wpływa na prawidłowość i terminowość doręczenia, gdyż faktem powodującym powstanie skutków procesowych lub materialnoprawnych jest wyłącznie samo dostarczenie pisma adresatowi albo zapewnienie mu możliwości jego odebrania. Skutkiem niezachowania terminu do wniesienia odwołania zawartym w art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej jest stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153. poz. 1269) Sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem badania w sprawie niniejszej jest prawidłowość doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]. Przepisy dotyczące doręczeń zostały uregulowane w Rozdziale 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, z późno zm.). Organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów (art. 144 Ordynacji podatkowej). Osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być również doręczone w siedzibie organu podatkowego, w miejscu pracy adresata lub na wskazany adres poczty elektronicznej. W razie natomiast niemożności doręczenia pisma, w którymś ze wskazanych wyżej sposobów, a także w innych uzasadnionych przypadkach pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 148 Ordynacji podatkowej). Zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 145 § 1 i § 2 powołanej wyżej ustawy pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela temu przedstawicielowi, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Ordynacja podatkowa wskazuje dwa wyjątki od ogólnej zasady określonej w art. 145 § 1 i § 2 ustawy. Pierwszy wyjątek wprowadza art. art. 148 § 2 pkt 2) przewidując w przypadku doręczenia pisma w miejscu pracy adresata możliwość doręczenia osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji. Drugi wyjątek definiuje art. 149 Ordynacji, zgodnie z którym w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Wyżej wymieniony przepis znajduje zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy pracownik poczty podejmuje próbę doręczenia przesyłki w mieszkaniu adresata. W sposób oczywisty nie może on znaleźć zastosowania do sytuacji pozostawienia przesyłki w urzędzie pocztowym, o której mowa w art. 150 Ordynacji podatkowej. Artykuł 150 Ordynacji podatkowej odnosi się bowiem do sytuacji niemożności doręczenia osobie fizycznej pisma w żaden ze wskazanych wyżej sposobów tj. w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, ani w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeśli osoby te podjęły się doręczyć pismo adresatowi (art. 148 § 1 i art. 149). Przepis ten umożliwia przyjęcie fikcji prawnej, że pismo którego adresat nie odebrał z placówki pocztowej (lub z urzędu gminy/miasta) w określonym terminie zostało doręczone z upływem ostatniego dnia terminu wskazanego w zawiadomieniu o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym. Wracając zatem do kwestii prawidłowości doręczeń należy podkreślić, że we wszystkich sytuacjach, poza wyjątkami zdefiniowanymi w art. 148 § 2 pkt 2 oraz art. 149 Ordynacji podatkowej, zastosowanie znaleźć winna zasada ogólna wyrażona w art. 145 ustawy tj. że pisma doręcza się adresatowi, przedstawicielowi, lub pełnomocnikowi adresata. Wyjątki nie mogą bowiem podlegać wykładni rozszerzającej. W świetle powyższego nie można uznać za prawidłowo doręczoną decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] którą z powodu niemożności doręczenia adresatowi lub pełnoletniemu domownikowi, pozostawiono w urzędzie pocztowym, a zawiadomienie, o tym umieszczono w skrzynce pocztowej adresata (co potwierdza adnotacja na potwierdzeniu odbioru), gdyż w dniu 20 kwietnia 2007 r. odebrała ją osoba nieuprawniona - nie będąca stroną, przedstawicielem ani pełnomocnikiem strony. Nie jest okolicznością sporną, iż Skarżący otrzymał decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Z uwagi jednak na jej wadliwe doręczenie przyjąć należy zgodnie z twierdzeniem zawartym w skardze, iż matka Skarżącego decyzję tą przekazała mu po dniu 23 kwietnia 2007 r. W związku z powyższym należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego i zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych podlega uchyleniu. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.