I SA/Lu 616/14

WyrokWSA w Lublinie2014-12-03

Skład orzekający: Małgorzata Fita, Krystyna Czajecka-Szpringer, Andrzej Niezgoda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły krąg podatników podatku rolnego, opierając się na oświadczeniach o współposiadaniu, bez zebrania materiału dowodowego potwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności dotyczące gromadzenia materiału dowodowego. Organy nie zebrały wystarczających dowodów na potwierdzenie tytułu prawnego do nieruchomości A. C. i M. W., opierając się jedynie na ich oświadczeniach o współposiadaniu. Brak ten mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie decyzji i konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego przez organ odwoławczy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia wysokości zobowiązania w podatku rolnym na 2014 r. dla współwłaścicieli nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która ustaliła solidarną odpowiedzialność kilku osób, w tym skarżących, za podatek rolny. Skarżący zarzucili organom naruszenie prawa, w szczególności dotyczące opodatkowania ich solidarnie za całość nieruchomości, podczas gdy korzystają tylko z jej części, oraz brak podstaw do uznania niektórych osób za podatników. Sąd uchylił decyzję SKO z powodu naruszenia przepisów proceduralnych dotyczących gromadzenia dowodów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, orzekł, że decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, WSA Andrzej Niezgoda, Protokolant Sekretarz sądowy Julita Kula, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi R. C., L. D. i E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku rolnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz R. C., L. D. i E. M. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, w związku z art. 220 § 2 oraz art. 13 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm., dalej – O.p.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej – Kolegium, SKO) po rozpatrzeniu odwołań R. C., L. D. oraz E. M. (dalej – strony, skarżący) z dnia [...] od decyzji Prezydenta Miasta [...] (dalej – organ pierwszej instancji) z dnia [...] ustalającej solidarnie odpowiedzialnym współwłaścicielom (posiadaczom) nieruchomości wysokość zobowiązania w podatku rolnym na 2014 r. w kwocie [...] zł, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Kolegium podało, że w zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji ustalił, że za zobowiązanie, dotyczące użytków rolnych położonych w L. przy ul. [...] oraz w pobliżu ul. [...], odpowiadają solidarnie: R. C., L. D., E. M., A. C., T. J., M. W., G. Z. i R. Z. (dalej - podatnicy). Do opodatkowania podatkiem rolnym organ przyjął użytki rolne o powierzchni 1,4557 ha przeliczeniowego (powierzchnia rzeczywista użytków rolnych wynosi 0,9472 ha) opodatkowując je stawką w kwocie [...] zł stanowiącą równowartość pieniężną 2,5 q żyta od 1 ha przeliczeniowego dla gruntów gospodarstw rolnych w rozumieniu ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 1391 ze zm., dalej – u.p.r.). Decyzja organu pierwszej instancji została doręczona wszystkim określonym w niej podatnikom. Odwołania od niej (o jednakowej treści) złożyli: R. C., L. D. oraz E. M.. A. C., T. J., M. W., G. Z. oraz R. Z. nie złożyli odwołań, jednakże stosownie do art. 165 § 3a w związku z art. 235 oraz art. 133 § 1 O.p. poinformowano podatników o toczącym się postępowaniu odwoławczym i prawie do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W złożonych odwołaniach strony zażądały przedstawienia dokumentu, na podstawie którego stały się posiadaczami całego areału wymienionej w decyzji działki. Wskazały, iż brak takiego dokumentu świadczy o łamaniu prawa przez organ pierwszej instancji oraz będzie stanowiło podstawę do wystąpienia na drogę sądową. SKO nie znalazło podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazało, że organ pierwszej instancji opodatkował grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne obejmujące działkę nr [...] położoną w L. przy ul. [...] o powierzchni 0,0424 ha (oznaczoną jako grunty orne R klasy IlI a) oraz działkę nr [...] położoną w L. w pobliżu ul. [...] o powierzchni 0,9048 ha (w tym grunty orne R klasy IlI a o powierzchni 0,6721 ha oraz grunty orne R klasy II o powierzchni 0,2327 ha). Wymienione wyżej działki położone są w obrębie R. B.. Jak wynika z wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] lutego 2014 r., współwłaścicielami przedmiotowych działek są: E. M., G. Z., M. J. (zmarła [...] maja 2010 r.), R. Z., L. D. i R. C.. Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm., dalej – p.g.k.) dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków. Oznacza to, że wypisy z tych ewidencji mają walor dokumentów urzędowych i dane te nie mogą być zmienione przez organy podatkowe - są dla nich wiążące. Natomiast w odniesieniu do danych podmiotowych, a więc służących ustaleniu osoby (osób) będącej podatnikiem dane te również zasadniczo wiążą organy podatkowe przy wymiarze podatków, choć w pewnych, wyjątkowych sytuacjach, ustalenie kręgu osób zobowiązanych do zapłaty podatku może odbywać się z uwzględnieniem innych dokumentów, a przede wszystkim nie może prowadzić do uznania, że obowiązek podatkowy ciąży na osobie zmarłej, mimo iż osoba ta w dalszym ciągu figuruje w ewidencji gruntów i budynków jako współwłaściciel nieruchomości. Odnosząc się do danych dotyczących właścicieli opodatkowanych nieruchomości SKO wyjaśniło, że organ pierwszej instancji ustalił, że wskazana w ewidencji gruntów i budynków M J. zmarła [...] maja 2010 r. Na mocy testamentu powołała do spadku synów: J. J, i T. J. (testament z dnia [...] marca 2001 r.). W dniu [...] czerwca 2003 r. zmarł natomiast J. J.. W dniu 20 czerwca 2013 r. informację w sprawie podatku rolnego jako spadkobierca po zmarłej M. J. złożył T. J., natomiast w dniu 13 czerwca 2013 r. analogiczne informacje jako spadkobiercy po zmarłym J. J. złożyły jego córki: M. W. oraz A. C. W złożonych deklaracjach, wszystkie osoby (z wyjątkiem G. Z., który nie złożył deklaracji podatkowej) zgłosiły do opodatkowania zarówno działkę nr [...] o powierzchni 0,0424 ha jak i działkę nr [...] o powierzchni 0,9048 ha. Przy czym E. M., R. C., L. D., R. Z. oraz T. J. wskazali, że są współwłaścicielami przedmiotowych działek, natomiast A. C. oraz i M. W. wskazały, że są współposiadaczami samoistnymi wyżej wymienionych działek rolnych. Dalej SKO stwierdziło, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.r., właściciele i posiadacze samoistni gruntów są podatnikami podatku rolnego. W myśl art. 3 ust. 2 u.p.r. jeżeli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym. Z kolei art. 3 ust. 5 u.p.r. stanowi, że jeżeli grunty, stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach), z zastrzeżeniem ust. 6, w którym podano, że jeżeli grunty, o których mowa, stanowią gospodarstwo rolne, obowiązek podatkowy ciąży na tej osobie będącej współwłaścicielem (posiadaczem), która to gospodarstwo prowadzi w całości. Odnosząc się do powyższego, SKO uznało, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, kto w niniejszej sprawie ma status podatników jako współwłaścicieli gruntów stanowiących działki nr [...] i nr [...]. Status taki posiadają: R. C., L. D. i E. M., a wynika to z wypisu z rejestru gruntów z dnia 28 grudnia 2010 r. oraz 27 lutego 2014 r. oraz z postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...], sygn. akt [...] o nabyciu spadku po K. K., G. Z. oraz R. Z., co również wynika z wypisu z rejestru gruntów z dnia 28 grudnia 2010 r. oraz 27 lutego 2014 r., T. J., który nabył spadek po M. J. a także A. C. i M. W. jako spadkobiercy po zmarłym ojcu J. J., spadkobiercy po M. J. Kolegium stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie dochodzi do współposiadania opodatkowanych działek jako wykonywania prawa własności przysługującego współwłaścicielom z posiadaniem samoistnym, rozumianym jako pewien stan faktyczny w odniesieniu do osób, które nie wykazały tytułu własności stosownymi dokumentami (dowodami). Odnosząc się do zarzutów skarżących, SKO wyjaśniło, że stosownie do art. 91 O.p., do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych. Przepisy te zawarte są w art. 366 -378 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 poz. 121, dalej – k.c.). Zgodnie z art. 369 k.c. zobowiązanie jest solidarne, jeżeli to wynika z ustawy lub czynności prawnej. Jak wynika z u.p.r., w podatku rolnym źródłem solidarnej odpowiedzialności jest powołany wyżej art. 3 ust. 5. Zatem zarzut braku regulacji ustawowej wprowadzającej odpowiedzialność solidarną za zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym jest nieuzasadniony. Konsekwencją powyższej regulacji jest to, że każdy ze współwłaścicieli (współposiadaczy) gruntu, bez względu na to, z jakiej części gruntu faktycznie korzysta, pozostaje odpowiedzialny osobiście za całość powstałego zobowiązania podatkowego, z zastrzeżeniem, że jego uiszczenie przez jednego współwłaścicieli (współposiadaczy) - zwalnia pozostałych. Ponadto decyzja, tak jak w niniejszej sprawie, w przypadku wystąpienia sytuacji z art. 3 ust. 5 u.p.r. (użytki rolne stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów), winna zostać wydana na wszystkich współwłaścicieli (współposiadaczy) i wszystkim doręczona. W praktyce oczywiście spotykane jest, że każdy ze współwłaścicieli płaci podatek jedynie w części odpowiadającej posiadanemu przez niego udziałowi w nieruchomości wspólnej, jednakże praktyka ta nie wpływa na ogólne zasady odpowiedzialności solidarnej. Charakter odpowiedzialności podatkowej jest bowiem uniezależniony od stosunków wewnętrznych między współwłaścicielami, sposobu korzystania z nieruchomości oraz wielkości przypadających współwłaścicielom udziałów, czy ewentualnego podziału nieruchomości quoad usum (do używania). Oznacza to, że zarzuty pisma z dnia 17 marca 2014 r. i odwołania wskazujące, że skarżący faktycznie nie korzystają z całej działki nr [...] i nr [...], lecz tylko z pewnej ich części, w świetle obowiązujących przepisów i powyższych wyjaśnień są bez znaczenia prawnego i nie podważają legalności decyzji organu pierwszej instancji. Powołany w odwołaniu art. 69 § 3 O.p. nie ma natomiast w tej sprawie w ogóle zastosowania. Dotyczy on bowiem wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w razie niedopełnienia przez podatnika warunków uprawniających do skorzystania z uzyskanej ulgi podatkowej, a taka okoliczność nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się do twierdzenia zawartego w piśmie z dnia [...] marca 2014 r. w którym skarżący wskazali, że w przypadku wymiaru podatku za grunt pod mieszkaniami, które zajmują i są ich własnością, podatek wyliczony został pojedynczo, bez udziału sąsiadów, z uwzględnieniem rzeczywistego stanu posiadania, Kolegium wyjaśniło, że opisana sytuacja dotyczy wymiaru podatku od nieruchomości a nie podatku rolnego, o którym mowa w zaskarżonej decyzji. Podatek od nieruchomości jest uregulowany w innej ustawie niż u.p.r. - w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613, dalej – u.p.o.l.). W myśl art. 3 ust. 5 u.p.o.l. jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Wskazany przepis wprowadza wyjątek od zasady solidarnej odpowiedzialności w przypadku współwłasności (współposiadania) nieruchomości ale tylko i wyłącznie w odniesieniu do podatku od nieruchomości. Co do przedmiotu opodatkowania, Kolegium stwierdziło, że opodatkowaniu podlegają: działka nr [...] położona w L. przy ul. [...] stanowiąca użytek rolny - grunt orny (R) klasy IlIa o powierzchni 0,0424 ha oraz działka nr [...] położona w L. w pobliżu ul. [...] stanowiąca użytek rolny - grunt orny (R) klasy IlIa o powierzchni 0,6721 ha i grunt orny (R) klasy II o powierzchni 0,2327 ha co łącznie daje powierzchnię działki 0,9048 ha rzeczywistego i 1,4557 ha przeliczeniowego. Wskazane użytki rolne, podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym, jako grunt wchodzący w skład gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 u.p.r. Zgodnie z tym przepisem za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki nieposiadajacej osobowości prawnej. W tej sytuacji podstawa opodatkowania została ustalona zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.p.r., który stanowi, że podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi dla gruntów gospodarstw rolnych liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego. Miasto L. zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001 r. w sprawie zaliczenia gmin oraz miast do jednego z czterech okręgów podatkowych (Dz. U. Nr 143, poz. 1614) zaliczone zostało do II okręgu podatkowego. Przelicznik dla gruntów ornych klasy IlIa wynosi "1,50" a dla gruntów ornych klasy II "1,65" (zgodnie z tabelą zamieszczoną w art. 4 ust. 5 oraz ust. 6 u.p.r.). Stawkę podatkową określono zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 u.p.r. w myśl którego podatek rolny za rok podatkowy od 1 ha przeliczeniowego gruntów, gospodarstw rolnych, wynosi równowartość pieniężną 2,5 q żyta, obliczoną według średniej ceny skupu żyta za 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy. Średnią cenę skupu ustala się na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" w terminie do dnia 20 października roku poprzedzającego rok podatkowy (art. 6 ust. 2 u.p.r.). W Komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 października 2013 r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2014 (M.P. z dnia 22 października 2013 r. poz. 814) cena ta wynosi ona 69, 28 zł za 1 dt (1 dt - decytona odpowiednik 1q - kwintala). Biorąc pod uwagę powyższe, organ pierwszej instancji prawidłowo określił podatek rolny na 2014 r. w kwocie [...] zł. Powyższa decyzja została doręczona skarżącym: R. C. w dniu 20 maja 2014 r., L. D. w dniu 3 czerwca 2014 r. i E. M. w dniu 20 maja 2014 r. W dniu 6 czerwca 2014 r. do SKO wpłynęła zaadresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarga skarżących, w której podali, że; "Zaskarżamy pracę prezydenta urzędników z poszczególnych wydziałów, z wnioskiem o: 1. zatrzymanie bezprawia, królującego w lubelskiej administracji; 2. zwrotu przywłaszczonych emerytur; 3. zwrotu poniesionych kosztów. W uzasadnieniu skarżący stwierdzili: "Od blisko 4 lat bezskutecznie prowadzimy z organami administracji samorządowej pisemną polemikę odwoławczą, wykorzystując wszystkie możliwe szczeble tego postępowania. Trafiamy na urzędniczy beton, zasypujący nas przeróżnymi przepisami prawa. Jednym słowem - gra na zwłokę i uprawianie bezprawia." Po odwołaniu się do Konstytucji RP podali, że "na mocy obowiązującego prawa o dziedziczeniu ustawowym i postanowieniem sądu - staliśmy się spadkobiercami II grupy sukcesji, jako zstępni rodzeństwa zmarłej bezdzietnie ciotki. I tyle - nic ponadto. Art. 922 §1 i §2 KC reguluje zakres naszej odpowiedzialności, a 932 § 4 i §5 wyraźnie precyzuje zasady dziedziczenia ustawowego - więc w świetle powyższego - utworzyliśmy, oddzielną grupę współwłaścicieli po ciotce - z określoną przez sąd własną masą spadkową w stosunku do innych osób - sąsiadów, dziedziczących po swoich przodkach (różnych od ciotki), mających także w masie spadkowej swój udział. Nadmieniamy, że podatki w naszej część płacimy w terminie. Postanowienie sądu nic jednak nie znaczy dla urzędników prezydenta, bo go nie respektują, na dodatek połączyli nas z grupą nieznanych nam osób i bezkarnie uczynili z nas spółkę handlową - za co nas teraz przepraszają." Z dalszej części pisma (sporządzonego w podobnej konwencji) wynika, że w ocenie skarżących "urząd podatkowy" przywłaszcza sobie ich emerytury, gdyż zobowiązał ich do płacenia podatku od całości nieruchomości, a nie od użytkowanej przez nich części (żąda się od nich "gangsterskiego płacenia podatku od całego areału..."). W odpowiedzi na skargę, Kolegium opisało sprawy prowadzone w stosunku do skarżących przez organy podatkowe. Wypowiadając się na temat decyzji z dnia [...], dotyczącej ustalenia współwłaścicielom (posiadaczom) nieruchomości solidarnie wysokości zobowiązania w podatku rolnym na 2014 r. w kwocie [...] zł, stwierdziło, że nie widzi podstaw do jej uchylenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja organów podatkowych w przedmiocie ustalenia podatku rolnego za 2014 r. Kwestie związane z ustaleniem tego podatku uregulowane są w przepisach u.p.r. I tak, zgodnie z art. 1 u.p.r., opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Jak wynika z ewidencji gruntów i budynków (k. 2 i 59), w rozpoznawanej sprawie działka nr [...] położona w L. przy ul. [...] stanowi użytek rolny, jest to grunt orny (R) klasy IlIa o powierzchni 0,0424 ha. Podobnie, działka nr [...], położona w L. w pobliżu ul. [...] również stanowi użytek rolny - grunt orny (R) klasy IlIa o powierzchni 0,6721 ha i grunt orny (R) klasy II o powierzchni 0,2327 ha (łącznie 0,9048 ha rzeczywistego i 1,4557 ha przeliczeniowego). Jeśli chodzi o ewidencje gruntów i budynków, zgodzić się należy z SKO, że w myśl art. 21 p.g.k., podstawę wymiaru podatków i świadczeń oraz oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Jedynie w wyjątkowych przypadkach dopuszcza się, aby dane z ewidencji gruntów były zastąpione danymi wynikającymi z innego dokumentu urzędowego, zawierającego aktualne informacje dotyczące przedmiotu opodatkowania lub podatnika. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.r.,. za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej (...). Zgodzić się zatem należy z SKO, że w przypadku działek skarżących można mówić o gospodarstwie rolnym. Stosownie do art. 3 ust. 1 u.p.r., podatnikami podatku rolnego są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami gruntów, z zastrzeżeniem ust. 2 (pkt. 1) bądź posiadaczami samoistnymi gruntów (pkt 2). Jeżeli grunty znajdują się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego ciąży na posiadaczu samoistnym (art. 3 ust.2) Jak wynika z powołanych uregulowań, podatek rolny obciąża jedynie grunty gospodarstwa rolnego. Opodatkowanie gruntów gospodarstwa nie jest uzależnione od osiągania przychodów z tytułu prowadzenia gospodarstwa. Sam fakt posiadania gruntów powoduje powstanie obowiązku płacenia podatku rolnego. Podatnikiem jest natomiast właściciel (właściciele) gruntu, chyba że włada nim posiadacz samoistny. W takim przypadku obowiązek podatkowy będzie spoczywał na posiadaczu samoistnym. Posiadaczem samoistnym gruntu, zgodnie z art. 336 k.c., jest ten, kto nim faktycznie włada jak właściciel. Stosownie natomiast do art. 3 ust. 5 i 6 u.p.r., jeżeli grunty, o których mowa w art. 1, stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach), z zastrzeżeniem ust. 6, który stanowi, że jeżeli grunty, o których mowa w ust. 5, stanowią gospodarstwo rolne, obowiązek podatkowy ciąży na tej osobie będącej współwłaścicielem (posiadaczem), która to gospodarstwo prowadzi w całości. Z powyższej regulacji wynika, że podatnikiem podatku rolnego jest każdy ze współwłaścicieli gruntu. Każdy zatem z nich, bez względu na to, z jakiej części gruntu faktycznie korzysta, pozostaje osobiście odpowiedzialny za całość powstałego zobowiązania podatkowego, z zastrzeżeniem, że jego uiszczenie przez jednego ze współwłaścicieli - zwalnia pozostałych. Przyznanie statusu podatnika podatku rolnego każdemu ze współwłaścicieli gruntu ma istotny skutek procesowy w tej postaci, że decyzja w sprawie wymiaru podatku w omawianym przypadku, powinna zostać wydana na wszystkich współwłaścicieli. W tym zakresie argumentacja Kolegium w całości zasługuje na akceptację. W rozpoznawanej sprawie SKO w zaskarżonej decyzji jako współwłaścicieli opodatkowanych gruntów wymieniło: skarżących (R. C., L. D. i E. M.), G. Z., R. Z. i T. J. Jako posiadaczy samoistnych wskazało A. C. i M. W. Wszystkie te osoby wskazane są jako strony decyzji w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania z tytułu podatku rolnego za 2014 r. W wypisach z ewidencji gruntów z dnia 28 grudnia 2010 r. oraz z dnia 27 lutego 2014 r. jako współwłaściciele opodatkowanych gruntów wskazani są natomiast: R. C., E. M., L. D., Z. R., Z. G. i M. J. Mając na uwadze akta sprawy, SKO prawidłowo wywiodło, że skarżący są podatnikami podatku rolnego od gruntów, których są współwłaścicielami, a których dotyczy zaskarżona decyzja. Wskazują na to wypisy z rejestru gruntów. O ich prawie do gruntu świadczą też wpisy w księdze wieczystej nr [...] (k. 27 – 31), w zestawieniu z postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...], sygn. akt [...] o nabyciu spadku po K. K. (k. 1). Prawidłowo zatem Kolegium wskazało jako podatników i współwłaścicieli opodatkowanych działek nr [...] i [...] także G. Z. i R. Z.. Oni także figurują w ewidencji gruntów i budynków jako współwłaściciele. Jeśli chodzi o T. J., jego prawo własności potwierdza testament M. J. (która w ewidencji gruntów i budynków oraz w księdze wieczystej wskazana jest jako współwłaściciel gruntów) sporządzony w formie aktu notarialnego (rep. [...]) w dniu [...] (k. 22), w którym do spadku powołała synów J. J. i T. J.. W aktach brak dokumentu, z którego wynikałoby, kiedy M. J. zmarła, jednak okoliczność ta nie jest w sprawie kwestionowana. Organy podatkowe nie zebrały natomiast materiału dowodowego, z którego wynikałby tytuł prawny A. C. i M. W. do opodatkowanych działek. Za potwierdzenie, że osoby te są podatnikami w rozpoznawanej sprawie, organy uznały złożone przez nie w dniach 12 i 13 czerwca 2013 r. oświadczenia, zawarte w deklaracjach w sprawie podatku (k. 24 – 26 i k. 29 – 31), w których podały, że są współposiadaczami opodatkowanych gruntów jako spadkobiercy po zmarłym ojcu, J. J., spadkobiercy po M. J. W ocenie Sądu stanowi to naruszenia art. 121 § 1 , art. 122 i art. 187 § 1 w związku z art. 191 O.p., mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tylko bowiem bezsporne stwierdzenie, że A. C. i M. W. legitymują się tytułem prawnym do opodatkowanej nieruchomości może prowadzić do uznania ich za podatników podatku rolnego. Ponownie rozpatrując sprawę, SKO uzupełni materiał dowodowy na powyższą okoliczność. Niezasadne są natomiast zarzuty skargi. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że z jej dość niezrozumiałej treści wynika, że skarżący są niezadowoleni z pracy urzędników, o których mają bardzo złe zdanie i czują się pokrzywdzeni wydawanymi w stosunku do nich decyzjami. Są to bardzo gniewne i ogólne stwierdzenia, do których Sąd nie ma podstaw się odnosić. Byłaby to bowiem zwykła polemika ze stanowiskiem skarżących, związana z działaniem organów administracji. Jedyny konkretny zarzut, dający się wywieść ze skargi dotyczy tego, że w ich ocenie, nie powinni zostać opodatkowani solidarnie z tytułu posiadania całej powierzchni gruntów. Nie jest to jednoznacznie sformułowane, ale mając na uwadze treść zaskarżonej decyzji, taka wydaje się być intencja skarżących. Zarzut ten jest jednak niezasadny, gdyż, jak to wyjaśniono wyżej – z art. 3 ust. 5 i 6 u.p.r. wynika, że podatnikiem podatku rolnego jest każdy ze współwłaścicieli gruntu, bez względu na to, z jakiej części gruntu faktycznie korzysta. Przyznanie natomiast statusu podatnika podatku rolnego każdemu ze współwłaścicieli gruntu ma taki skutek, że decyzja w sprawie wymiaru podatku rolnego powinna zostać wydana na wszystkich współwłaścicieli. Z podanych względów i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji. Orzeczenie w przedmiocie wykonalności uzasadnia art. 152, natomiast w kwestii kosztów postępowania art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło