I SA/Lu 617/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Protokolant st. sekr. sąd. Marta Ścibor, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego - oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 138 § 1pkt. 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 18 i art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po rozpatrzeniu zażalenia J. K. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] nr [...] odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...],[...] i [...] wystawionych przez ZUS Oddział w B. – utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Z akt wynika, iż do Urzędu Skarbowego w Z. – jako organu egzekucyjnego wpłynęły od wierzyciela ZUS Oddział w B. tytuły wykonawcze o nr [...], [...] i [...] wystawione na zobowiązanego – J. K.. Na podstawie tych tytułów wykonawczych przeprowadzono czynności egzekucyjne zmierzające do realizacji przez zobowiązanego obowiązku objętego tymi tytułami. W dniu 17 grudnia 2003r. do ZUS Oddział w B. zobowiązany złożył pismo z dnia 15 grudnia 2003r. zatytułowane "Zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego", w którym wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych podnosił, iż obowiązek objęty tymi tytułami nie istnieje, powołując podstawę prawną zarzutów – art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – powoływanej dalej jako "ustawa egzekucyjna" (k.- 35 i k.- 37). Rozpatrując sprawę organ egzekucyjny zwrócił się do zobowiązanego, aby wskazał, czy jego pismo z dnia 15.12.2003r. należy traktować jako zarzuty w trybie art. 33 ustawy egzekucyjnej, czy też wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na nieistnienie obowiązku lub brak jego wymagalności. W odpowiedzi na to pismo skarżący wskazał, iż intencją jego zarzutów jest wycofanie tytułów egzekucyjnych przez wierzyciela i umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi "na nieistnienie obowiązku z brakiem jego wymagalności" (k.- 4 ). W związku z tym organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela – ZUS Oddział w B. o wypowiedzenie się w kwestiach podnoszonych we wniosku. Pismem z dnia 12 sierpnia 2005r. ZUS wyjaśnił, iż należności objęte wskazanymi tytułami wykonawczymi w chwili przekazywania ich do realizacji były wymagalne, a ostatecznie, z wyjątkiem kwoty 8,56 zł, należność objęta tymi tytułami została wyegzekwowana w wyniku zastosowania przewidzianych ustawą środków egzekucyjnych. Powyższe było podstawą wydania przez organ egzekucyjny postanowienia z dnia [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego (k.- 7). Na powyższe postanowienie J. K. wniósł zażalenie, w którym wnosił o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Podnosił okoliczności związane z - jego zdaniem - niesłusznym powstaniem zadłużenia. Wskazywał, że w okresie od 29 stycznia 1999r. do 15 czerwca 1999r. przebywał na zwolnieniu lekarskim i za ten okres należy mu się zasiłek chorobowy. W tej sprawie toczy się postępowanie przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Dołączył też tytuły wykonawcze z dnia 11.09.2000r. wystawione przez ZUS. Rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Wskazał, iż egzekucja prowadzona była na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela – ZUS Oddział w B. Tytuły te stanowiły podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a wierzyciel stwierdza w nich istnienie i wymagalność obowiązku. Organ egzekucyjny zaś, stosownie do swojej właściwości, stwierdził dopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz poprawność wystawionych tytułów z punktu widzenia wymogów art. 27 ustawy egzekucyjnej. Twierdzeniom skarżącego co do nieistnienia obowiązku objętego przedmiotowymi tytułami zaprzeczył wierzyciel w swoich pismach z dnia 25 lipca 2005r. nr [...], 29 lipca 2005r. ( bez numeru ) oraz 12 sierpnia 2005r. nr [...], informując iż należności objęte tymi tytułami zostały wyegzekwowane w postępowaniu egzekucyjnym, a kwota 8,56 zł z tytułu [...] została przez wierzyciela umorzona w innym trybie, a tytuł wycofany. W takiej sytuacji brak było podstaw do przyjęcia, iż wskazywana przez zobowiązanego podstawa umorzenia postępowania egzekucyjnego wymieniona w art. 59 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej zaistniała w sprawie, wobec czego stanowisko organu I instancji jest zasadne. Wskazał również, iż dołączone do zażalenia odwołanie skierowane do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Z. zostało postanowieniem z dnia 22 grudnia 2004r. odrzucone, a tytuły wykonawcze z dnia 11 września 2000r. o nr [...], [...] i [...] nie dotyczą przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, bowiem były realizowane przez ZUS jako organ egzekucyjny. Po bezskutecznym zastosowaniu środka egzekucyjnego zostały ona wycofane i wystawione nowe tytuły wykonawcze realizowane w niniejszym postępowaniu. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł J. K. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na rzecz ZUS Oddział w B. nie precyzował zarzutów. W uzasadnieniu skargi podnosił, iż w jego ocenie postępowanie wierzyciela oraz organu egzekucyjnego jest nacechowane brakiem dobrej woli do pozytywnego załatwienia sprawy na korzyść obywatela. Wskazywał, iż wyegzekwowane składki, są w jego ocenie nienależne, a wszelkie działania ZUS były niezgodne z prawem. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wskazać należy, iż sąd administracyjny nie jest trzecią instancją w postępowaniu administracyjnym i nie orzeka merytorycznie w sprawie, lecz dokonuje kontroli zaskarżonych doń aktów pod względem ich zgodności z prawem, orzekając stosownie do przepisów art. 145 – 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stąd nawet gdyby przyjąć, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa, wniosek skarżącego o "umorzenie postępowania egzekucyjnego" nie mógłby być uwzględniony. Dokonując zaś kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ oraz art. 3 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./ stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Skarżący konsekwentnie żądał umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec niego na podstawie trzech tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela - ZUS – Oddział w B. Jako podstawę swego wniosku wskazywał przesłankę wymienioną w art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. – ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. jedn. z 2002r. Dz. U. Nr 110, poz.968 z późn. zm.), zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu, albo jeśli obowiązek nie istniał. W ocenie skarżącego obowiązek nie istniał. Trafnie jednak wskazał organ egzekucyjny, iż stanowisku temu zaprzeczył wierzyciel – ZUS Oddział w B., który wystawił sporne tytuły wykonawcze i skierował je do egzekucji administracyjnej, przecząc stanowisku zobowiązanego. Wierzyciel twierdził, iż obowiązek objęty spornymi tytułami jest wymagalny. Zobowiązany nie przedłożył żadnych dowodów, które wskazywałyby, iż obowiązek ten rzeczywiście nie istniał lub nie był wymagalny. Organ egzekucyjny bada jedynie dopuszczalność egzekucji administracyjnej oraz fakt, czy tytuł wykonawczy wystawiony jest zgodnie z wymogami art. 27 powołanej ustawy. Okoliczności te zostały przez organ egzekucyjny zbadane, co wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Nie jest zaś uprawniony do badania dopuszczalności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Organ egzekucyjny ustalił nadto w toku postępowania, iż obowiązek został wyegzekwowany na skutek czynności egzekucyjnych organu egzekucyjnego, nie został wykonany przez zobowiązanego dobrowolnie, gdyż ten konsekwentnie kwestionował jego istnienie, stąd brak było podstaw do umorzenia egzekucji i wydania postanowienia o uchyleniu dokonanych czynności egzekucyjnych (art. 60 § 1 i 2 powołanej ustawy). Wierzyciel jest gospodarzem postępowania egzekucyjnego i m.in. on odpowiada na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego za niezgodne z przepisami prawa wszczęcie lub prowadzenie egzekucji lub postępowania zabezpieczającego (art. 168b powołanej ustawy ). Podnoszone przez skarżącego i uwypuklane w skardze kwestie związane z okolicznościami powstania zaległości w egzekwowanych składkach na rzecz ZUS nie mogły być oceniane w niniejszym postępowaniu, bowiem nie są i nie mogą być objęte jego zakresem przedmiotowym. W tej sytuacji, skoro wierzyciel wskazał, iż obowiązek objęty przedmiotowymi tytułami istniał i był wymagalny brak było podstaw do uwzględnienie wniosku skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej, jak tego domagał się skarżący. W tej sytuacji uznać należało, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu administracyjnym. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji.