I SA/Lu 617/10

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton - Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 28 września 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w zakresie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji w sprawie podatku rolnego za 1999r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W złożonej skardze, pełnomocnik skarżącego zwrócił się z wnioskiem o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Do skargi zostało dołączone oświadczenie skarżącego o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Na wezwanie sądu, pełnomocnik skarżącego nadesłał wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 ( 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu, skarżący podniósł, że wraz z żoną utrzymują się jedynie ze świadczeń emerytalnych oraz że jest osobą schorowaną, w związku z czym musi stale przebywać pod opieką lekarzy specjalistów i ponosić wydatki na leczenie w kwocie ok. [...] zł miesięcznie. Podniósł również, że oprócz wydatków na leczenie ponosi koszty utrzymania mieszkania (woda, ścieki, energia , gaz) w wysokości ok. [...] zł miesięcznie oraz opłaca rachunek za telefon w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Według skarżącego pozostała po opłaceniu powyższych wydatków kwota wystarcza jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb dnia codziennego. W dalszej części wniosku skarżący wykazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Odnośnie stanu majątkowego podał, że nie posiada domu, mieszkania, jak również żadnych zasobów finansowych. Skarżący wyjaśnił, iż gospodarstwo rolne o pow. [...] ha, którego jest współwłaścicielem, zostało wydzierżawione w dniu [...]. Jako źródło dochodów skarżący wskazał swoje świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł netto oraz świadczenie emerytalne małżonki w wysokości [...] zł netto. Oświadczenie skarżącego zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania oceny jego możliwości poniesienia kosztów sądowych w tej sprawie. Skarżący nie wyjaśnił, czy z tytułu wydzierżawienia gospodarstwa rolnego osiąga jakiekolwiek korzyści finansowe bądź rzeczowe. Nie zostało również wyjaśnione, czy w miejscu, które w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał jako miejsce zamieszkania, posiada nieruchomość i jaka jest jej wielkość. Wątpliwości budził fakt, że skarżący z jednej strony wykazywał wydatki na utrzymanie mieszkania, z drugiej zaś podawał, że nie posiada ani domu, ani mieszkania. Ponadto skarżący podał kwoty otrzymywanych przez niego i żonę świadczeń w wysokości netto, podczas gdy urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy wymaga, aby wysokość dochodów podawać w kwocie brutto. W związku z powyższym, pismem z dnia 7 września 2010r. wezwano pełnomocnika strony do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, w tym: odcinków pobieranych przez skarżącego i jego żonę emerytur za ostatni miesiąc bądź ostatnich decyzji określających wysokość ich świadczeń; wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy przed złożeniem wniosku o prawo pomocy, a w przypadku ich nieposiadania złożenie stosownego oświadczenia; oświadczenia skarżącego jakie korzyści (finansowe, rzeczowe) osiąga z wydzierżawienia nieruchomości rolnej o pow. [...] ha i jaka jest ich wielkość, bądź nadesłanie umowy dzierżawy; oświadczenia skarżącego jakie posiada prawo do nieruchomości, którą w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazał jako miejsce zamieszkania i jaka jest jej powierzchnia (nieruchomości gruntowej i budynkowej), a jeśli należy do innej osoby, to na jakiej podstawie skarżący tam zamieszkuje i czy ponosi z tego tytułu opłaty. Pełnomocnik skarżącego nie nadesłał żądanych dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Natomiast w odpowiedzi na powyższe wezwanie, przedłożył pismo z dnia 20 września 2010r., w którym wskazał, że w sprawie o sygn. I SA/Lu 619/10 skarżący uiścił wpis sądowy od skargi, natomiast w sprawach o sygn.: I SA/Lu 615 do I SA/Lu 618 (a więc również w sprawie niniejszej) skarżący rezygnuje z ubiegania się o zwolnienie od wpisu sądowego. Podnieść należy, iż ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych art. 246 ( 1 pkt 2 p.p.s.a. ciąży na osobie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących sytuacji materialnej i rodzinnej, wysokości dochodów i obciążeń finansowych strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej i szeroko pojętej sytuacji materialnej. Ocena możliwości poniesienia przez stronę kosztów sądowych jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane, stosownie bowiem do art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W sytuacji, gdy w/w oświadczenie jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Stwierdzić należy, że wobec niewykonania wezwania do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności dotyczące sytuacji materialnej skarżącego (w szczególności odnośnie stanu majątkowego jak również wysokości osiąganych dochodów). Uniemożliwiło to referendarzowi ustalenie, jakie są realne możliwości finansowe skarżącego poniesienia kosztów sądowych. Nie można zatem ocenić, czy w sprawie zaistniały przesłanki przyznania stronie prawa pomocy w zakresie częściowym, określone art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania tego prawa. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec, jak na wstępie.