I SA/Lu 617/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Wiesława Achrymowicz po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O. O. S.A. w U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I kwartał 2013 r. w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie i zwolnić od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. I SA/Lu 617/15 Uzasadnienie Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Zasadniczo argumentowała, że nie dysponuje majątkiem ani środkami finansowymi pozwalającymi na poniesienie kosztów sądowych. Podkreślała, że prowadzone są wobec niej egzekucje (ponad 100). W niniejszej kwestii wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny (NSA), który postanowieniem z dnia 3 lutego 2016 r. uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 października 2015 r. odmawiające skarżącej przyznania prawa pomocy. NSA nie zgodził się z zaprezentowanym w zaskarżonym postanowieniu stanowiskiem sądu I instancji w zakresie konieczności zabezpieczenia przez stronę skarżącą środków na prowadzenie przyszłych postępowań sądowych. Uzasadniał, że przyjęcie takiego stanowiska jest za daleko idące w okolicznościach analizowanej sprawy, zwłaszcza, że w toku postępowania skarżąca wskazywała, iż nie ma nie tylko żadnych środków na rachunku, ale nawet możliwości dysponowania środkami pieniężnymi, gdyż rachunek bankowy został zajęty na skutek licznych postępowań egzekucyjnych (ponad 100). Ponadto skarżąca wyjaśniała, że posiadany przez nią majątek jest przedmiotem licznych zajęć. W ocenie NSA, sąd I instancji nie odniósł się do tej okoliczności i nie wyjaśnił czy nawet w sytuacji gdyby skarżąca pozyskała w jakiś sposób środki pieniężne w celu pokrycia kosztów sądowych, to czy środki te uległyby zajęciu w ramach prowadzonych postępowań egzekucyjnych. Ponadto, w ocenie NSA, potwierdzeniem bardzo trudnej sytuacji finansowej skarżącej jest w szczególności podnoszona przez nią okoliczność oddalenia przez SR w L. wniosku o ogłoszenie upadłości z uwagi na to, że jej majątek nie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego oraz fakt, że od kwietnia 2014 r., nie prowadziła działalności gospodarczej. Tym samym, zdaniem NSA, przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącej, sąd I instancji, powinien uwzględnić powyższe okoliczności i rozważyć, czy w świetle zgromadzonych dowodów (w tym dokumentów przedłożonych na etapie zażalenia), skarżąca dysponuje dostatecznymi środkami na pokrycie kosztów postępowania. Mając na względzie powyższe stanowisko prawne, wiążące sąd I instancji zgodnie z art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm. - p.p.s.a) należy stwierdzić, że w przedstawionych okolicznościach faktycznych skarżąca wykazała brak środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w rozumieniu przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Z udokumentowanej sytuacji majątkowej i finansowej skarżącej wynika bowiem, że obecnie nie jest ona w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów sądowych. Aktualnie prowadzone egzekucje spowodowały konieczność znacznego ograniczenia działalności i nie pozostawiają środków pozwalających na pokrycie kosztów sądowych. Z tych względów na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a w zw. z art. 260 p.p.s.a. należało postanowić jak w sentencji i przyznać skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie.