I SA/Lu 618/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Sędziowie WSA Halina Chitrosz,, WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Protokolant st. sekr. sąd. Marta Ścibor, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej - oddala skargę Z akt wynika, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego J. K. na podstawie trzech tytułów wykonawczych nr [...],[...], [...] wystawionych przez ZUS Oddział w B. W dniu 17 grudnia 2003r. zobowiązany wniósł do ZUS Oddział w B. pismo zatytułowane – Zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w którym na podstawie art. 33 pkt. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wnosił o umorzenie postępowania prowadzonego w oparciu o ww. tytuły wykonawcze. Podnosił, iż ze względu na uchybienia ZUS należność objęta przedmiotowymi tytułami nie istnieje. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z., działając na podstawie art. 123 § 1 kpa w zw. z art. 18 i 27 ust. 1 pkt. 9 oraz art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia zarzutów złożonych w dniu 15 grudnia 2003r. w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym w oparciu o tytuły wykonawcze ZUS Oddział w B. o nr [...], [...] i [...] (k.- 19). Organ egzekucyjny ustalił, iż wkładki tytułów wykonawczych o nr [...], [...] i [...], na podstawie których prowadzona była egzekucja administracyjna doręczone zostały zobowiązanemu 10 listopada 2001r., kiedy to nastąpiło zajęcie ruchomości w postaci magnetowidu. O fakcie doręczenia tych dokumentów świadczą ich fotokopie dołączone do pisma zobowiązanego z dnia 17 września 2005r. i jego wyjaśnienia. Wskazuje to bezspornie, iż od daty wejścia w posiadanie tych dokumentów przez zobowiązanego do 15 grudnia 2003r. upłynął 7-dniowy termin wskazany w pouczeniu w części F tytułów wykonawczych. W tych okolicznościach zobowiązany uchybił terminowi do wniesienia zarzutów, a nie składał też prośby o przywrócenie terminu do ich wniesienia, wobec czego należało orzec jak w postanowieniu. Na powyższe postanowienie zobowiązany złożył zażalenie, w którym żądał jego uchylenia . Podnosił, iż sprawa terminu do wniesienia zarzutów była rozpatrywana przez Sąd Administracyjny, który przywrócił mu termin do ich wniesienia. Zarzucał wydanie zaskarżonego orzeczenia z naruszeniem Konstytucji RP oraz przepisów ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie ustalenia, że tytuły wykonawcze zostały mu doręczone i że otrzymał upomnienie wymagane art. 15 ustawy egzekucyjnej. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 i art. 105 § 1 w zw. z art. 144 kpa i w zw. z art. 18 i art. 27 § 1 pkt. 9 oraz art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t. jedn. Dz. U. Z 2002r. nr 110, poz. 968 z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia J. K. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] nr [...] stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...],[...],[...] wystawione przez ZUS Oddział w B. – uchylił postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie w zakresie zarzutów. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż nie jest uzasadniony zarzut, iż sprawa terminu do wniesienia zarzutów była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który uchylił postanowienie organu administracji i przywrócił termin. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpatrywał skargę zobowiązanego w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] [...] i wyrokiem z dnia 16 lutego 2005r. sygn. akt ISA/LU 237/04 uchylił zaskarżone postanowienie – tj. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, który po tym wyroku przywrócił termin do wniesienia zażalenia (a nie zarzutów). Przedmiotem rozpatrzenia w niniejszej sprawie jest postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] i sprawa w tym przedmiocie nie była rozpatrywana przez Sąd. Organ egzekucyjny przeprowadził w sprawie postępowanie wyjaśniające odnośnie faktycznej daty otrzymania przez zobowiązanego tytułów wykonawczych, na podstawie których prowadzone było postępowanie egzekucyjne. Na podstawie wyjaśnień zobowiązanego przyjął, iż datą tą był 10 listopada 2001r. Na posiadanych przez zobowiązanego tytułach wykonawczych w części F istnieje pouczenie o trybie i terminie wniesienia zarzutów. Natomiast w rubryce E w pkt. 65 wierzyciel wskazał podstawę prawną braku obowiązku doręczenia upomnienia. Podnoszone zatem w zażaleniu zarzuty są bezpodstawne. Skarżący miał prawo wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w terminie 7 dni, czyli do dnia 17 listopada 2001r. Zarzuty wniesione zostały w piśmie z dnia 15 grudnia 2003r., które wpłynęło do ZUS Oddział w B. w dniu 17 grudnia 2003r., a więc z uchybieniem terminu do ich wniesienia. Zobowiązany nie występował z wnioskiem o przywrócenie tego terminu. Uchybienie terminowi do wniesienia zarzutów spowodowało bezskuteczność czynności polegającej na zgłoszeniu zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Tym samym wystąpiły okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania w sprawie zarzutów. Taki tryb postępowania wynika z art.105 § 1 kpa, zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przesłanką umorzenia postępowania jest więc bezprzedmiotowość postępowania z jakiejkolwiek przyczyny, czyli z każdego powodu powodującego brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej. Wskutek bezprzedmiotowości postępowania organ egzekucyjny nie mógł orzec jedynie o uchybieniu terminowi do wniesienia zarzutów, ale powinien orzec o umorzeniu postępowania w sprawie zarzutów. Z tych przyczyn orzeczono jak w postanowieniu. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej J. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na rzecz ZUS Oddział w B. zarzucał wydanie tego postanowienia z naruszeniem art. 7, art. 8, art.9, art. 10 kpa oraz art. 2, art.7, art.,8.1 oraz art. 51.4 Konstytucji RP. Podnosił, iż postępowanie ZUS oraz organów egzekucyjnych nie jest skierowane na załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, lecz jest prowadzone z nadmiernym rygoryzmem i brakiem dobrej woli do pozytywnego załatwienia sprawy na jego korzyść. Zarzucał wydawanie przez ZUS decyzji niezgodnych z prawem i naruszających jego sytuację finansową i zdrowotną. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wskazać należy, iż sąd administracyjny nie jest trzecią instancją w postępowaniu administracyjnym i nie orzeka merytorycznie w sprawie, lecz dokonuje kontroli zaskarżonych doń aktów pod względem ich zgodności z prawem, orzekając stosownie do przepisów art. 145 – 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stąd nawet gdyby przyjąć, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem prawa, wniosek skarżącego o "umorzenie postępowania egzekucyjnego" nie mógłby być uwzględniony. Dokonując zaś kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. / stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Nie jest w sprawie sporne, iż w piśmie z dnia 15 grudnia 2003r. skarżący J. K. powołując się na art. 33 pkt. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji żądał umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na rzecz ZUS Oddział w B. na podstawie tytułów wykonawczych W [...], [...] i [...] obejmujących składki na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, bowiem - w jego ocenie - należność objęta tymi tytułami nie istnieje. Stosownie do art. 33 pkt. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t. jedn. Dz. U. Z 2002r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm.), podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być m.in. nieistnienie obowiązku i na taką podstawę wskazywał skarżący. W toku niniejszego postępowania organ egzekucyjny ustalił, iż odpisy tytułów wykonawczych doręczone zostały skarżącemu 10 listopada 2001r., którą to datę jako prawdopodobną wskazał skarżący w swoim piśmie z dnia 17 września 2005r. Ustalenia te oparte zostały właśnie na wyjaśnieniach skarżącego, które korespondują z dokumentem w postaci protokołu zajęcia z dnia 10.11.2001r. podpisanym przez skarżącego (k.- 20v). Ustaleniom tym nie można zatem zarzucić dowolności lub braku logicznego uzasadnienia. Zarzut w postępowaniu egzekucyjnym stanowi swoisty środek zaskarżenia. Wnieść go można w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Trafnie wskazał Dyrektor Izby Skarbowej, iż uchybienie terminu do wniesienia zarzutów powoduje bezskuteczność czynności zobowiązanego, chyba że wystąpi o przywrócenie terminu na podstawie art. 58 § 1 kpa. Bezsporne jest, iż zarzut oparty na przepisie art. 33 pkt. 1 zgłoszony został w piśmie skarżącego z dnia 15 grudnia 2003r., a wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia skarżący nie zgłaszał, stąd ustalenie, iż zarzut wniesiony został z uchybieniem 7 dniowego terminu do jego wniesienia nie może być uznane za dowolne i naruszające przepisy prawa. Dla merytorycznego rozpatrzenia zarzutów przez organ egzekucyjny niezbędne jest złożenie ich przez zobowiązanego w terminie prawem przepisanym. Spóźnione wniesienie zarzutów powoduje bezskuteczność tej czynności (wniesienia zarzutów). Nie budzące wątpliwości ustalenie, że zarzut oparty na przepisie art. 33 pkt.1 ustawy egzekucyjnej wniesiony został z uchybieniem terminu, prowadziło do tego, że nie mógł być one merytorycznie rozpatrzony przez organ egzekucyjny. Zachodziła bezprzedmiotowość postępowania w tym zakresie, co podniósł Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonym postanowieniu. Wskazać zaś należy, iż organy administracji działają na podstawie prawa ( art. 6 kpa ). Działanie na podstawie prawa oznacza m.in. działanie na podstawie obowiązującej normy prawnej i prawidłowego ustalenia następstw prawnych. Stąd podnoszone w skardze zarzuty prowadzenia postępowania i wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem ogólnych zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności z naruszeniem art. 7 kpa przez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego, oraz przepisów Konstytucji RP uznać należało za nietrafne. Zarzuty skarżącego zawarte w skardze związane z postępowaniem ZUS wobec jego osoby nie mogły być przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu, bowiem inny jest zakres przedmiotowy niniejszego postępowania. Kwestie te objęte były postępowaniem toczącym się przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Z., co wynika z pism skarżącego składanych w toku postępowania. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, skoro zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.