I SA/Lu 62/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz (sprawozdawca), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz,, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Referent stażysta Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 września 2010 r. sprawy ze skargi L. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi B. P. wynagrodzenie w kwocie [...] złote, w tym VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które wypłacić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Uzasadnienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 grudnia 2009r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż zażalenie L. S. na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 21 października 2009r., nr [...], w sprawie zarzutów egzekucyjnych, wniesione zostało z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Jak wynika z uzasadnienia powyższego postanowienia, wymienionym wyżej postanowieniem z dnia 21 października 2009r. Prezydent Miasta, jako organ egzekucyjny, uznał za nieuzasadniony zarzut błędu co do osoby zobowiązanego wniesiony przez L. S. do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. W zażaleniu na postanowienie organu I instancji zobowiązany wniósł o przeniesienie tytułu wykonawczego na M. S. wskazując, że został pozbawiony możliwości korzystania ze współwłasności z mocy postanowienia sądu i nie prowadzi działalności gospodarczej na nieruchomości, a nadto że jest emerytem i nie jest w stanie opłacać za tę nieruchomość podatków. Rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło na wstępie uwagę, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało w sprawie zgłoszonych zarzutów egzekucyjnych, w myśl zaś art.34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. Nr 229 z 2005r., Nr 1954 ze zm./, zwanej dalej "upea", na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów egzekucyjnych służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie. Zgodnie przy tym z art.17 upea, o ile przepisy upea nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie służy zażalenie, jeżeli ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego /kpa/ tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Zatem z przepisów upea wynika, iż zażalenie na postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego postanowienia. Dalej organ II instancji wskazał, że przepisy upea nie określają bezpośrednio skutków wniesienia zażalenia z uchybieniem wskazanego wyżej terminu. Stosownie jednak do art.18 upea, jeżeli jej przepisy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kpa. Zgodnie zaś z art.134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie takie jest ostateczne. Biorąc pod uwagę art.144 kpa, który stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż powołane wyżej przepisy kpa znajdują zastosowanie także w sprawach rozstrzyganych w drodze postanowienia. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło, że w sprawie niniejszej postanowienie organu I instancji, zawierające prawidłowe pouczenie co do trybu i terminu wniesienia zażalenia, zostało doręczone bezpośrednio zobowiązanemu w dniu 27 października 2009r., co wynika z potwierdzenia odbioru, a więc siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upływał z dniem 3 listopada 2009r. Natomiast zażalenie wniesione zostało do organu egzekucyjnego dnia 4 listopada 2009r., tj. jeden dzień po terminie. Wniosek o przywrócenie terminu nie został złożony. Organ odwoławczy zaznaczył, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż taki obowiązek wynika wprost z ustawy. Nawet nieznaczne przekroczenie terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. W świetle art.134 w związku z art.144 kpa konsekwencją stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia zażalenia jest brak możliwości merytorycznego ustosunkowania się przez organ odwoławczy do podniesionych w zażaleniu zarzutów. W skardze wniesionej na powyższe postanowienie L. S. stwierdził, że postanowieniem organu I instancji z dnia 21 października 2009r. został obciążony podatkiem od nieruchomości, której jest współwłaścicielem. Jednak możliwości korzystania z tej nieruchomości został pozbawiony postanowieniem Sądu Rejonowego w L. z dnia 10 października 2008r.; posiada ją drugi ze współwłaścicieli, który nieruchomość wynajął i pobiera z tego tytułu czynsz. Wyjaśnił, że z powodu pozbawienia posiadania nieruchomości nie prowadzi działalności gospodarczej, pobiera emeryturę w kwocie zł 534,68 miesięcznie i nie jest w stanie opłacać podatków od nieruchomości, za którą podatki płacił przez 8 lat. Podał, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia spowodowane było jego wiekiem i przewlekłą chorobą, która uniemożliwia mu samodzielną egzystencję. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art.175 ust.1 i art.184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm./ oraz art.3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, w tym postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym kończących postępowanie, pod względem zgodności z prawem. Dokonując kontroli postanowienia zaskarżonego w sprawie niniejszej stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa, a jego podstawy faktyczne i prawne zostały jasno i wyczerpująco wywiedzione w jego uzasadnieniu. W sprawie nie jest sporne, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w toku postępowania egzekucyjnego w administracji – na skutek wniesionego na podstawie art.34 § 5 upea zażalenia zobowiązanego na postanowienie organu I instancji w przedmiocie zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Jak prawidłowo wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, stosownie do art.17 § 1 upea o ile przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli upea lub kpa tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Trafnie również wskazano, że art.18 upea stanowi, iż jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kpa, zgodnie zaś z art.134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania /postanowienie w tej sprawie jest ostateczne/, a przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń z mocy art.144 kpa. Skarżący nie kwestionuje, że zażalenie na postanowienie organu I instancji z dnia 21 października 2009r., doręczone mu osobiście /tj. zgodnie z art.40 § 1 i art.42 § 1 kpa w związku z art.18 upea/ w dniu 27 października 2009r., wniósł w siedzibie tego organu w dniu 4 listopada 2009r., tj. po upływie terminu wynikającego z art.17 § 1 upea. Ustalenie to znajduje także potwierdzenie w aktach sprawy /por.: potwierdzenie odbioru postanowienia; zażalenie opatrzone datownikiem z datą wniesienia/. Stwierdzić zatem należy, że w ustalonym stanie sprawy wydanie przez organ II instancji postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia znajdowało uzasadnienie w art.134 § 1 kpa w związku z art.144 kpa oraz art.18 i art.17 § 1 upea. Podkreślić należy, że norma prawna wynikająca z art.134 § 1 w związku z art.144 kpa ma charakter imperatywny – wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia jest obowiązkiem organu II instancji w każdym przypadku, gdy takie uchybienie ma miejsce. Dla obowiązku tego bez znaczenia pozostają przyczyny, które spowodowały uchybienie terminu; fakt uchybienia terminu ma charakter obiektywny. Wobec powyższego, skoro zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, skargę należało oddalić na zasadzie art.151 ppsa. Orzeczenie o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi świadczącemu skarżącemu pomoc prawną w ramach prawa pomocy uzasadnia art.250 ppsa w związku z § 19 pkt 1, § 18 ust.1 pkt 1 lit.c/ i § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz.U. Nr 163, poz.1348 ze zm/. Orzeczeniem tym nie objęto wydatku w kwocie zł 17,00, bowiem umocowanie adwokata nie wynika z udzielonego mu przez skarżącego pełnomocnictwa, lecz z ustanowienia dla skarżącego adwokata w ramach prawa pomocy wraz z wyznaczeniem adwokata przez właściwą okręgową radę adwokacką /por.: art.244 § 2 ppsa w brzmieniu nadanym mu przez art.1 pkt 11 lit.a/ ustawy z dnia 12 lutego 2010r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 36, poz.196, obowiązującym od dnia 10 kwietnia 2010r., w związku z art.253 ppsa/. W świetle zatem art.1 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej /Dz.U. Nr 225, poz.1635 ze zm./ opłata skarbowa uiszczona w związku ze złożeniem do akt sprawy w dniu 5 maja 2010r. dokumentu pełnomocnictwa nie może być uznana za niezbędny wydatek adwokata w rozumieniu art.250 ppsa i § 19 pkt 2 powołanego wyżej rozporządzenia.