I SA/Lu 620/97
WyrokWSA w Lublinie1998-03-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy agencja celna, która zabezpieczyła należność celną, jest "zobowiązanym" w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i ma prawo zgłaszać zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Agencja celna, która zabezpieczyła należność celną, nie jest "zobowiązanym" w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ nie jest stroną w postępowaniu celnym ani "z mocy prawa" nie jest obowiązana do uiszczenia należności w imieniu podmiotu dokonującego obrotu towarowego z zagranicą. W związku z tym nie przysługuje jej prawo wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne.Stan faktyczny
Skarżący zarzucił naruszenie art. 28 Kpa przez odmowę uznania Agencji Celnej za zobowiązanego do zgłaszania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sprawa dotyczyła ustalenia charakteru odpowiedzialności agencji celnych wobec organów celnych i czy agencja celna jest podmiotem "zobowiązanym" w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Adresatem decyzji o wymierzeniu opłaty manipulacyjnej był Igor S., który upoważnił Agencję Celną do składania zabezpieczenia majątkowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
oddala skargę w przedmiocie uchylenia zaskarżonego postanowienia i umorzenia postępowania organu I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył:
Zarzut skarżącego co do naruszenia art. 28 Kpa przez odmowę uznania Agencji Celnej za zobowiązanego, mającego w myśl art. 32 par. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1991 nr 38 poz. 161 ze zm./ prawo do zgłaszania zarzutów w tym postępowaniu, nie jest trafny.
Na wstępie należy więc przypomnieć, że na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 2 par. 2 powoływanej wcześniej ustawy, rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1985 roku w sprawie wykonania ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1986 nr 1 poz. 4/ poddano egzekucji administracyjnej szereg należności nieadministracyjnych w tym w par. 8 ust. 3 powierzono urzędom celnym egzekwowanie należności celnych wraz z odsetkami oraz należności z tytułu grzywien, kar pieniężnych, kosztów postępowania i innych należności pieniężnych, orzeczonych w postępowaniu karnym skarbowym w zakresie należących do właściwości organów celnych.
Podstawą do wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest w tych wypadkach wniosek wierzyciela oraz wystawiony przez niego tytuł wykonawczy. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym postępowanie egzekucyjne wszczyna się z urzędu /art. 26 par. 1 i 2 tej ustawy/.
W rozpatrywanej sprawie ocena legalności podjętych rozstrzygnięć sprowadzała się do ustalenia, jaki jest charakter odpowiedzialności agencji celnych wobec organów celnych /art. 118a ust. 2 Prawa celnego/ i w konsekwencji ustalenie czy agencja celna jest podmiotem "zobowiązanym" w rozumieniu art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z jednolitym w tej kwestii orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, agencja celna nie jest stroną w postępowaniu celnym i wobec tego nie może być adresatem podjętych w tym postępowaniu decyzji.
Z akt sprawy wynika, że adresatem decyzji o wymierzeniu opłaty manipulacyjnej nie była Agencja Celna, ale Igor S., który upoważnił Agencję Celną m.in. do składania zabezpieczenia majątkowego. Z brzmienia art. 118a ust. 2 Prawa celnego, według którego agencja celna ponosi odpowiedzialność za czynności wymienione w art. 116 Prawa celnego, dokonane na zlecenie i w granicach upoważnienia wynika, że agencja ponosi odpowiedzialność wobec urzędu celnego tylko złożonym zabezpieczeniem, a naruszenie warunków, o których mowa w tym przepisie, może powodować cofnięcie zezwolenia na prowadzenie działalności /art. 118d pkt 2 Prawa celnego/.
Agencja nie jest zatem "z mocy prawa" /art. 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji/ obowiązana do uiszczenia należności w imieniu podmiotu dokonującego obrotu towarowego z zagranicą.
Z tych tez względów tytuł wykonawczy wystawiony na podmiot dokonujący obrotu gospodarczego z zagranicą zawierający wskazanie, iż gwarantem jest agencja celna i że ze złożonego przez nią zabezpieczenia następuje zaspokojenie roszczeń, stanowi podstawę do wszczęcia egzekucji.
Treść przepisów regulujących status prawny agencji celnych wskazuje zatem na to, że nie są one podmiotem zobowiązania celnego a w konsekwencji nie są stroną w postępowaniu. Tym samym agencja celna nie jest także "zobowiązanym" w rozumieniu art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i nie przysługuje jej prawo wniesienia w trybie art. 33 zarzutów na postępowanie egzekucyjne w administracji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło