I SA/Lu 623/06

Dnia 11 października 2006 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Małysz po rozpoznaniu w dniu 11 października 2006 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej postanawia - odrzucić skargę. Dnia 2 października 2006 roku wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarga Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...], w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wraz z odpowiedzią na nią i aktami administracyjnymi. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zarzucając, że wydane ono zostało z naruszeniem art.24 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych /Dz.U. Nr 137, poz.887 ze zm./, w uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionował uchylenie tym postanowieniem postanowienia organu egzekucyjnego /odmawiającego uwzględnienia zarzutu zobowiązanego Klubu Sportowego A. w Z./ i umorzenie postępowania egzekucyjnego w wyniku uwzględnienia zarzutu przedawnienia egzekwowanego obowiązku, bowiem – jego zdaniem - obowiązek ten nie uległ przedawnieniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o odrzucenie skargi wskazując, że Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., jako organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie, nie posiada legitymacji skargowej, ewentualnie o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, a kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na, w szczególności, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie /art.3 § 2 pkt 3 ppsa/. Z art.50 ppsa wynika, iż uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym /§ 1/, jak też inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi /§ 2/. W orzecznictwie i w doktrynie przyjmuje się, że organ administracji, który w pierwszej instancji rozstrzygał sprawę, nie jest uprawniony do wniesienia w tej sprawie skargi do sądu administracyjnego na własną decyzję /postanowienie/ lub w obronie własnej decyzji /postanowienia/ wzruszonej przez organ odwoławczy, gdyż przepisy prawa nie dopuszczają żadnej zmiany statusu organu administracji w toku postępowania. Jest on organem prowadzącym postępowanie, wyposażonym w uprawnienia o charakterze władczym, nie zaś stroną tego postępowania, w odniesieniu do której może być rozważana kwestia interesu prawnego we wniesieniu skargi rozumianego jako uzasadniona przysługującymi danemu podmiotowi wolnościami lub prawami możliwość żądania dokonania przez sąd kontroli legalności podejmowanych wobec niego działań organów administracji publicznej. Wydając decyzję /postanowienie/ organ administracji publicznej nie czyni tego celem ochrony lub urzeczywistnienia własnego interesu prawnego, lecz celem realizacji ustawowych kompetencji, których wykonywanie podlega ocenie między innymi w ramach kontroli instancyjnej / por.: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 lipca 1993r., sygn.akt III AZP 8/93, publ.: OSNCP nr 1 z 1994r., poz.3; uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2001 roku, III RN 189/01, publ.: OSNPiUS nr 8 z 2002r., poz.177; uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2005r., sygn.akt FSK 2100/04, niepubl./. Przywołane wyżej poglądy sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela. Jednym z organów egzekucyjnych, tj. organów prowadzących administracyjne postępowanie egzekucyjne i wydających w tym postępowaniu rozstrzygnięcia /art.1a pkt 7, art.7 § 1 i art.17 § 1 ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – Dz.U. Nr 229 z 2005r., poz.1954 ze zm./, jest dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych; należy do niego - stosownie do art.19 § 4 powołanej ustawy egzekucyjnej - egzekucja z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń. Wymienione w cytowanym art.19 § 4 należności są wprawdzie należnościami, których wierzycielem jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie bowiem z art.68 ust.1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych do zakresu działania Zakładu należy realizacja przepisów o ubezpieczeniach społecznych, w szczególności pobieranie składek na ubezpieczenie społeczne i prowadzenie rozliczeń z płatnikami składek z tytułu należnych składek, nie zmienia to jednak oceny, że dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, będący organem egzekucyjnym, nie jest uprawniony do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na postanowienie Izby Skarbowej uchylające wydane przez niego w I instancji postanowienie. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest państwową jednostką organizacyjną posiadająca osobowość prawną /art.66 ust.1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych/, której w zakresie prowadzonej działalności, o której mowa w art.68-71, przysługują środki prawne właściwe organom administracji państwowej /art.66 ust.4 wymienionej ustawy/. Zarówno zatem w funkcjach wierzycielskich, jak i jako organ egzekucyjny, dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych działa jak organ administracji publicznej. Wobec powyższego, skoro skarżący nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi, skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art.58 § 1 pkt 6 i § 3 ppsa.