I SA/Lu 624/21
WyrokWSA w Lublinie2022-02-25
Skład orzekający: Andrzej Niezgoda, Wiesława Achrymowicz, Monika Kazubińska-Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy trudna sytuacja finansowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, stwierdzona na podstawie wysokości niepokrytych strat przekraczających 50% kapitału zakładowego na dzień 31 grudnia 2019 r., stanowi przesłankę do odmowy przyznania zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne na podstawie art. 31zo ustawy o COVID-19?Ratio decidendi
Zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, przewidziane w art. 31zo ustawy o COVID-19, stanowi pomoc publiczną. Zgodnie z Komunikatem Komisji Europejskiej i rozporządzeniem nr 651/2014, pomoc taka może być przyznana jedynie przedsiębiorstwom, które na dzień 31 grudnia 2019 r. nie znajdowały się w trudnej sytuacji finansowej. Trudna sytuacja jest zdefiniowana m.in. jako sytuacja, w której ponad połowa subskrybowanego kapitału zakładowego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Jeśli spółka spełniała tę przesłankę, organ miał podstawę do odmowy przyznania zwolnienia.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za okres od marca do maja 2020 r., powołując się na przepisy ustawy o COVID-19. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania zwolnienia, wskazując, że spółka znajdowała się w trudnej sytuacji finansowej na dzień 31 grudnia 2019 r., gdyż jej niepokryte straty przekraczały 50% kapitału zakładowego. Spółka zaskarżyła decyzję, argumentując, że ustawa o COVID-19 nie uzależnia zwolnienia od sytuacji finansowej na dzień 31 grudnia 2019 r. i że organ błędnie zastosował przepisy dotyczące pomocy publicznej.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Protokolant Starszy asystent sędziego Monika Bartmińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2022 r. sprawy ze skargi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością F. F. P. z siedzibą w L. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek - oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 16 września 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie, dalej: "ZUS", "organ", po rozpatrzeniu wniosku F. Sp. z o.o., dalej: "płatnik", "spółka", "skarżąca", o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia 29 maja 2020 r. odmawiającą wnioskodawcy prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych w okresie od marca 2020 r. do maja 2020 r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 29 kwietnia 2020 r. do ZUS wpłynął wniosek płatnika, o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za marzec, kwiecień i maj 2020 r. ZUS rozpatrując wniosek ustalił, że wysokość niepokrytych strat przewyższa 50% wysokości kapitału zarejestrowanego. Okoliczność ta, zdaniem organu, świadczy o trudnej sytuacji spółki, wykluczającej możliwość udzielenia jej pomocy publicznej. Decyzją z dnia 29 maja 2020 r. ZUS odmówił więc spółce prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych za wskazany okres.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy spółka argumentowała, że przepis art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020, poz. 374 ze zm.), dalej: "ustawa o COVID", który umożliwia skorzystanie z wnioskowanego przez nią zwolnienia, nie uzależnia uzyskania zwolnienia od występowania określonej sytuacji ekonomicznej płatnika, jego trudnej sytuacji. Decyzja ZUS nie powinna zatem wskazywać jako podstawę odmowy trudną sytuację płatnika, gdyż zdaniem spółki, nie istnieje przepis prawa na to pozwalający.
Zaskarżoną decyzją ZUS utrzymał w mocy decyzję z dnia 29 maja 2020 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ w pierwszej kolejności odwołał się do treści art. 15zzzh ustawy o COVID, zgodnie z którym zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek stanowi pomoc publiczną, mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce, o której mowa w Sekcji 3.1 Komunikatu Komisji - Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (Dz. Urz. UE C 911 z 20.03.2020). Organ zaznaczył, że Komunikat Komisji wskazuje, iż pomoc może zostać przyznana przedsiębiorstwu, które w dniu 31 grudnia 2019 r. nie znajdowało się w trudnej sytuacji w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r., uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014)
Następnie organ wyjaśnił, że w oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 18 ww. rozporządzenia Komisji (UE) należy uznać, że przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji, gdy zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności:
- w przypadku spółki akcyjnej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki komandytowo-akcyjnej wysokość niepokrytych strat przewyższa 50% wysokości kapitału zarejestrowanego;
- w przypadku spółki jawnej, spółki komandytowej, spółki partnerskiej oraz spółki cywilnej, wysokość niepokrytych strat przewyższa 50% wysokości jej kapitału według ksiąg spółki;
- spełnienie się w stosunku do podmiotu kryteriów kwalifikujących go do objęcia postępowaniem upadłościowym.
Dalej organ odwołał się do treści ustawy z 28 lutego 2003 r.- Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2020 r. poz. 1228 ze zm.) wskazując, że upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny, przy czym dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się zaś, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonywaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące.
Organ zauważył, że spółka w dniu 26 czerwca 2020 r. przesłała sprawozdanie finansowe za 2019 r., a z przedłożonych: bilansu oraz rachunku zysków i strat wynika, że jej strata w 2019 r. w wysokości 2.859.742,18 zł przekracza 50% kapitału zarejestrowanego, tj. 2.155.849,32 zł. Powyższe zdaniem organu oznacza, że we wniosku o zwolnienie spółka prawidłowo zaznaczyła w bloku II punkcie 4.2, dotyczącym sytuacji ekonomicznej podmiotu odpowiedź TAK, co oznacza, że wysokość niepokrytych strat wnioskodawcy przewyższa 50 % wysokości kapitału zarejestrowanego. Mając powyższe na uwadze, brak więc było podstaw do zwolnienia spółki z obowiązku opłacania składek. W ocenie ZUS dokumenty finansowe spółki wskazują, że decyzja powinna zostać utrzymana w mocy, gdyż wg stanu z dnia 31 grudnia 2019 r. spółka znajdowała się w trudnej sytuacji finansowej.
Organ zaznaczył przy tym, że zawiadomieniem z dnia 28 sierpnia 2020 r. ZUS poinformował spółkę o zakończeniu postępowania oraz o możliwości wypowiedzenia się w terminie 7 dni co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z prawa tego spółka nie skorzystała.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie spółka reprezentowana przez radcę prawnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:
1) art. 31 zo ustawy o COVID w związku z art. 31 zp oraz art. 15zzzh tej ustawy poprzez błędne przyjęcie, że warunkiem zwolnienia płatnika składek (skarżącej) z obowiązku opłacania nieopłaconych należności wskazanych w art. 31 zo ustawy, jest brak pozostawania płatnika składek w dniu 31 grudnia 2019 r. w trudnej sytuacji w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu, co miało wpływ na treść orzeczenia, bowiem ZUS odmówił spółce prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r.;
2) art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez odmowę spółce prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek opisanych w punkcie pierwszym pomimo spełnienia przez spółkę wszystkich warunków przyznania tego prawa oraz wskazanie przez ZUS powodu decyzji odmownej, który nie wynika z przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie, czym ZUS naruszył zasadę działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa.
W uzasadnieniu skargi spółka przyznała, że we wniosku o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek w części II w punkcie 4.2 zatytułowanym "Informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej podmiotu, któremu ma być udzielona pomoc publiczna (wg stanu na 31 grudnia 2019 r.) zgodnie z Komunikatem Komisji Europejskiej (2020/C 91 1/01 z 20 marca 2020 r.)" wskazała zgodnie ze stanem faktycznym (zaznaczając odpowiednią opcję), że w jej przypadku wysokość niepokrytych strat przewyższała 50% wysokości kapitału zarejestrowanego. Zdaniem skarżącej ustawa o COVID określając w art. 31 zp ust. 2 elementy wniosku o zwolnienie z opłacania składek, nie wymienia oświadczenia dotyczącego występowania u wnioskodawcy i wysokości ewentualnych niepokrytych strat na dzień 31 grudnia 2019 r. Informacja ta nie jest też niezbędna do umorzenia składek (art. 31 zp ust. 2 pkt 3 ww. ustawy), gdyż ustawa ta nie uzależnia zwolnienia z obowiązku opłacania przedmiotowych składek od stanu finansów wnioskodawcy na dzień 31 grudnia 2019 r.
W ocenie skarżącej punkt 4.2 w części II wniosku został zamieszczony we wniosku bez podstawy prawnej. ZUS uzasadnił odmowę wskazując, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji, jednak nie wskazał podstawy prawnej uzasadniającej odmowę prawa do zwolnienia z powodu trudnej sytuacji wnioskodawcy. Wskazał jedynie na przepis art. 15zzh ustawy o COVID, który dotyczy innej materii, gdyż określa terminy realizacji obowiązków sprawozdawczych i informacyjnych wynikających z przepisów o rachunkowości, finansach publicznych i przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Również przepis art. 15zzzh ust. 1 powołanej ustawy nie określa warunku przyznania lub odmowy przyznania prawa do zwolnienia opłacania należności z tytułu składek określonego w art. 31zo tej ustawy, lecz jedynie wskazuje, że tego rodzaju wsparcie stanowi pomoc publiczną i określa jej rodzaj.
W ocenie spółki nie odpowiada prawdzie stwierdzenie organu, że Komunikat Komisji wskazuje, iż pomoc może zostać przyznana tylko przedsiębiorstwu, które w dniu 31 grudnia 2019 r. nie znajdowało się w trudnej sytuacji w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 11 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UEL187z 26.06.2014). Wskazany komunikat nie określa jakim podmiotom może być przyznana pomoc publiczna, ale jedynie wskazuje, jaką przyznaną pomoc państwa Komisja uznaje za zgodną z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie zmieniając swojego stanowiska w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, m.in orzekanie w sprawach skarg na decyzje i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Z kolei na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem skargi jest odmowa przyznania spółce zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, przewidzianego w art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID-19, za okres od marca do maja 2020 r. Istotą sporu jest zaś to, czy trudna sytuacja finansowa spółki mogła być przyczyną odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek.
Skarżąca spółka wystąpiła o pomoc publiczną przewidzianą w przepisie art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID. Zgodnie z tym przepisem, na wniosek płatnika składek zwalnia się go z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należnych za okres od 1 marca 2020 r. do 31 maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli zgłoszony jako płatnik składek:
1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,
2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.,
3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.
- zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.
Z kolei przepis art. 31zp ust. 1 ustawy o COVID stanowi, że wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, należnych za okres od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 maja 2020 r., płatnik składek przekazuje do ZUS nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. Natomiast z treści art. 31 zq ust. 2 wynika, że ZUS zwalnia ze wskazanego obowiązku w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia przesłania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych należnych za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek, a w przypadku gdy płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania - w terminie nie dłuższym niż 30 dni od terminu, w którym powinna być opłacona składka za ostatni miesiąc wskazany we wniosku o zwolnienie z opłacania składek. O zwolnieniu organ informuje płatnika składek (art. 31zq ust. 5).
Natomiast, jak wynika z treści art. 31zq ust. 7, odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek następuje w drodze decyzji, od której zgodnie z art. 31zq ust. 8, płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji oraz p.p.s.a.
Podkreślić także należy, iż jak stanowi art. 15zzzh ust. 1 pkt 1 ustawy o COVID-19, wsparcie, o którym mowa m.in. w art. 31zo - zgodne z warunkami zawartymi w Komunikacie Komisji – Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (2020/C 91 I/01, Dz. Urz. UE C 91I z 20 marca 2020r., str. 1) stanowi pomoc publiczną mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce. Krajowy prawodawca chcąc, aby wymienione w powołanym przepisie instrumenty wsparcia w czasie trwającej epidemii (zatem m.in. zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o które ubiega się skarżąca), stanowiące pomoc publiczną w rozumieniu prawa wspólnotowego, nie naruszały postanowień art. 107 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej z 25 marca 1957 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 ze zm.), dalej: "TFUE", zawarł odesłanie do powołanego Komunikatu Komisji Europejskiej. W ten sposób, z jednej strony konkretne instrumenty wsparcia w okresie kryzysu wywołanego epidemią COVID-19 wprowadzono do polskiego porządku prawnego mocą przepisu rangi ustawowej, z drugiej - zaznaczono, że odpowiadają one wspólnym dla wszystkich krajów członkowskich UE warunkom przyznawania pomocy publicznej określonym w powołanym Komunikacie Komisji, z trzeciej zaś doprecyzowano, że wsparcie to - jako dopuszczalna pomoc publiczna - ma na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce. Powyższe znajduje potwierdzenie w treści Komunikatu Komisji (UE), którego pkt 2.18 wskazuje, że: "biorąc pod uwagę, że epidemia COVID-19 dotyka wszystkie państwa członkowskie, a wprowadzone przez nie środki ograniczające rozprzestrzenianie epidemii negatywnie wpływają na sytuację przedsiębiorstw, Komisja uważa, że pomoc państwa jest uzasadniona i może zostać uznana za zgodną z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE przez określony czas w celu zaradzenia niedoborowi płynności wśród przedsiębiorstw oraz zagwarantowania, że zakłócenia spowodowane epidemią COVID-19 nie zagrożą ich rentowności, szczególnie jeśli chodzi o MŚP." Dalej, w pkt 2.19 stwierdzono, że: "W niniejszym komunikacie Komisja określa warunki zgodności z rynkiem wewnętrznym, które będzie stosowała w odniesieniu do pomocy przyznanej przez państwa członkowskie na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE. Państwa członkowskie muszą zatem wykazać, że środki pomocy państwa zgłoszone Komisji na mocy niniejszego komunikatu są konieczne, odpowiednie i proporcjonalne, aby zaradzić poważnym zaburzeniom w gospodarce danego państwa członkowskiego oraz że wszystkie warunki określone w niniejszym komunikacie są w całości spełnione."
Analizując treść art. 15zzzh ustawy o COVID-19 stwierdzić należy, że przepis ten zawiera podwójne odesłanie. Po pierwsze, odsyła do Komunikatu Komisji, który to z kolei wskazując, jakim przedsiębiorstwom pomocy nie można udzielić, odsyła do legalnej definicji pojęcia "przedsiębiorstwa znajdującego się w trudnej sytuacji" zawartej w art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014. Komunikat Komisji w pierwotnym brzmieniu (z 20 marca 2020 r.) w pkt 3.1.22.c. wskazywał, że pomoc może zostać przyznana przedsiębiorstwu, które nie znajdowało się w trudnej sytuacji (w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014) w dniu 31 grudnia 2019 r.; może być ona przyznana przedsiębiorstwom, które nie znajdują się w trudnej sytuacji, ale które później napotkały trudności lub znalazły się w trudnej sytuacji z powodu epidemii COVID-19. Zgodnie zaś z powołanym art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 pojęcie: "przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji" oznacza przedsiębiorstwo, wobec którego zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności:
a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznawanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat, powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Do celów niniejszego przepisu pojęcie: "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek podanych w załączniku I do dyrektywy 2013/34/UE 45, a pojęcie: "kapitał zakładowy" obejmuje, w stosownych przypadkach, wszelkie premie emisyjne;
b) w przypadku spółki, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie (innej niż MŚP, które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej kapitału wykazanego w sprawozdaniach finansowych tej spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Do celów niniejszego przepisu pojęcie: "spółka, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek wymienionych w załączniku II do dyrektywy 2013/34/UE;
c) w sytuacji, gdy przedsiębiorstwo podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością lub spełnia kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego, by zostać objętym zbiorowym postępowaniem w związku z niewypłacalnością na wniosek jej wierzycieli;
d) w sytuacji, gdy przedsiębiorstwo otrzymało pomoc na ratowanie i nie spłaciło do tej pory pożyczki ani nie zakończyło umowy o gwarancję lub otrzymało pomoc na restrukturyzuję i nadal podlega planowi restrukturyzacyjnemu;
e) w przypadku przedsiębiorstwa, które nie jest MŚP, jeśli w ciągu ostatnich dwóch lat: (1) stosunek księgowej wartości kapitału obcego do kapitału własnego tego przedsiębiorstwa przekracza 7,5 oraz (2) wskaźnik pokrycia odsetek zyskiem EBITDA tego przedsiębiorstwa wynosi poniżej 1,0.
Strona skarżąca działa w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, zatem w świetle art. 2 pkt 18 lit. "a" rozporządzenia 651/2014 dla przyjęcia, że strona skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji wystarczające było ustalenie, że ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. W orzecznictwie sądów administracyjnych sformułowano pogląd, zgodnie z którym uznanie, że subskrybowany kapitał zakładowy oznacza w istocie kapitał zakładowy, jest całkowicie uzasadnione i zgodne z treścią art. 2 pkt 18 lit. a rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 (zob. wyrok WSA w Warszawie z 24 listopada 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 2891/16). Jak z kolei wynika z przytoczonego art. 2 pkt 18 – we wprowadzeniu do wyliczenia – wystarczające jest spełnienie jednej z przesłanek wskazanych w tym przepisie.
Na podstawie przytoczonej regulacji organ bada sytuację ekonomiczną wnioskodawcy na dzień złożenia wniosku o udzielenie pomocy. Okoliczność ta oznacza, że wszelkie informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej spółki wraz z dotyczącymi ich dokumentami powinny zostać dostarczone organowi wraz z wnioskiem. Prawodawca unijny w pkt 14 Preambuły do rozporządzenia nr 651/2014 jednoznacznie wskazał, że aby zagwarantować pewność prawa, należy ustanowić jasne kryteria, które nie wymagają przeprowadzania oceny wszystkich szczegółowych aspektów sytuacji przedsiębiorstwa w celu określenia, czy dane przedsiębiorstwo należy uznać za przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji do celów niniejszego rozporządzenia. Kryteria te opisano w art. 2 pkt 18 rozporządzenia. Gwarantują one, że wszyscy potencjalni beneficjenci będą tak samo traktowani (por. wyrok NSA z 28 lutego 2020 r., sygn. akt I GSK 1315/19 oraz z 23 października 2020 r., sygn. akt I GSK 281/18).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że w decyzji z dnia 29 maja 2020 r., utrzymanej w mocy decyzją z 16 września 2020 r. organ wskazał, iż w złożonym wniosku w części II pkt 4 pkt 4.2 A skarżąca zaznaczyła odpowiedź TAK, tj. zaznaczyła, że wysokość niepokrytych strat przewyższała 50% wysokość kapitału zarejestrowanego, co stanowiło przesłankę wykluczającą przyznanie jej prawa do skorzystania z ulgi. Organ ustalił, że skarżąca jest przedsiębiorstwem znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej, w rozumieniu przesłanki opisanej w art. 2 pkt 18 lit. a rozporządzenia nr 651/2014. Stwierdzenie to poparł danymi zawartymi w złożonej przez skarżącą do akt sprawy dokumentacji finansowej przy piśmie z 26 czerwca 2020 r. Spółka złożyła wprowadzenie do sprawozdania finansowego zgodnie z Załącznikiem nr 5 do ustawy o rachunkowości, bilans zgodnie z załącznikiem nr 5 tej ustawy oraz rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2019 r. Na tej podstawie organ stwierdził, że strata z lat ubiegłych wynosi 3.543.683,84 zł, zaś zysk netto zamykał się kwotą 683.941,66 zł. Organ prawidłowo wskazał, że biorąc pod uwagę informacje zawarte w sprawozdaniu finansowym oraz bilansie, strata za 2019 r. w kwocie 2.859.742,18 zł przekracza 50 % kapitału zarejestrowanego, który obejmuje kwotę 2.155.849,32 zł. Tak też zaznaczyła spółka w stosownej rubryce wniosku. Oznacza to, że na dzień wystąpienia z wnioskiem RDZ skarżącą była przedsiębiorstwem w trudnej sytuacji finansowej, w rozumieniu art. 2 pkt 18 lit. a rozporządzenia nr 651/2014.
W kontrolowanym postępowaniu, wbrew argumentacji skarżącej, obowiązkiem organu było współstosowanie przepisów prawa krajowego (art. 31zo i art. 15zzzh ustawy o COVID) oraz wskazanych wyżej przepisów prawa UE regulujących kryteria dopuszczalności pomocy publicznej. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, a także stan prawny, przyjmując, że warunkiem udzielenia zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest ustalenie, że przedsiębiorstwo wnioskodawcy na dzień 31 grudnia 2019 r. nie znajdowało się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014. Ponieważ było inaczej, należało odmówić prawa do zwolnienia.
W tym stanie sprawy, uznając za chybione zarzuty skargi i stwierdzając brak innych naruszeń prawa warunkujących uchylenie zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło