I SA/Lu 628/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca),, WSA Andrzej Niezgoda, Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. S. od decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że decyzją z dnia [...] Wójt Gminy ustalił wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2013 w kwocie [...] zł. Decyzję skierował do M. S., K. S., E. K., B. S. i D. S. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji. Organ podatkowy wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego ustalił w oparciu o aktualne zawiadomienie Starosty o zmianach w ewidencji gruntów i budynków. Podstawą zmiany było postanowienie sygn. akt I NS [...] z dnia [...] w sprawie nabycia spadku. Organ podatkowy wyjaśnił, iż zgodnie ze zmianami w ewidencji gruntów, grunty działki nr [...] o powierzchni 3.091 m² oznaczone zostały symbolem "B" - tereny mieszkaniowe i grunty te opodatkowane zostały podatkiem od nieruchomości według stawek pozostałych, natomiast grunty oznaczone symbolem RIVa o pow. 0,4789 ha i grunty oznaczone symbolem W o pow. 0,0133 ha opodatkowane zostały podatkiem rolnym. Ponadto organ podatkowy uwzględnił zmianę powierzchni budynków od miesiąca sierpnia 2013 r. w oparciu o ustalenia podjęte podczas oględzin nieruchomości oraz zgodnie z informacją w sprawie podatku od nieruchomości złożoną przez współwłaścicieli nieruchomości. W wyniku rozpoznania odwołania skarżącego od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że sprawa wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 r. dla skarżącego i pozostałych współwłaścicieli była już rozpatrywana w postępowaniu odwoławczym. Kolegium uchyliło decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, bowiem uznało, że decyzja pozbawiona była uzasadnienia fatycznego i prawnego. Organ podatkowy nie wypełnił obowiązku podania pełnej podstawy prawnej decyzji, nie wypełnił obowiązku wynikającego z art. 200 Ordynacji podatkowej, natomiast do opodatkowania budynków przyjął z ewidencji gruntów i budynków powierzchnię zabudowy. Organ podatkowy nie orzekł też w decyzji o odpowiedzialności solidarnej podatników za zobowiązania podatkowe. Kolegium zaznaczyło, że przedmiotem opodatkowania w analizowanej sprawie objęta została działka gruntu nr [...] o powierzchni 0,8013 ha i w zależności od sposobu oznaczenia gruntów w ewidencji gruntów, część działki o powierzchni 0,4922 ha oznaczona symbolem "RIVa" i "W" opodatkowana została podatkiem rolnym, natomiast część działki o powierzchni 0,3091 ha (3.091 m²) oznaczona symbolem "B" opodatkowana została podatkiem od nieruchomości. Podatkiem od nieruchomości opodatkowane zostały także budynki mieszkalne oraz budynki pozostałe. Z uwagi na fakt, iż na podatnikach ciąży obowiązek w zakresie podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości, organ podatkowy wymierzył podatek w formie łącznego zobowiązania podatkowego w kwocie ogółem [...] zł. Przy wymierzaniu podatku organ podatkowy oparł się na danych zawartych w wypisie z rejestru gruntów i budynków, informacjach podatkowych złożonych przez podatników oraz na ustaleniach dokonanych podczas oględzin nieruchomości. Według Kolegium nie ulega wątpliwości, iż nieruchomość objęta opodatkowaniem znajduje się we współwłasności pięciu podmiotów tj. M. S., E. K., B. S., D. S. i K. S. Wynika to z danych zawartych w informacji z ewidencji gruntów i budynków, sporządzonej na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [..].04.2012 r. stwierdzającego nabycie spadku po zmarłym F. S., stan ten wynika także z informacji złożonych przez podatników oraz ustaleń przyjętych podczas przeprowadzonych oględzin. Organ odwoławczy podkreślił, że nie może budzić zastrzeżeń fakt, że podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, ponieważ ma ona walor dokumentu urzędowego, w związku z czym, stanowi dowód tego co zostało w niej stwierdzone. Ponadto, zdaniem organu podatkowego, nie jest on zobowiązany do sprawdzania z urzędu, czy dane w niej zawarte są zgodne z rzeczywistym stanem faktycznym, a obowiązek weryfikacji danych zawartych w ewidencji spoczywa na podatniku. SKO podkreśliło, że ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów i budynków wynika, iż współwłaścicielami w drodze nabycia spadku działki nr [...] i budynków są: E. K. w 1/2 części, M. S. w 1/8 części, B. S. w 1/8 części, D. S. w 1/8 części i K. S. w 1/8 części. Dokonane ustalenia oraz zebrany materiał dowodowy pozwoliły, zdaniem organu, na wymierzenie podatku w formie łącznego zobowiązania pieniężnego, bo w związku z rodzajem posiadanych przedmiotów opodatkowania, na podatnikach ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości. Decyzja w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego skierowana została do wszystkich współwłaścicieli. Wobec powyższego według organu dokonane ustalenia zobowiązują do stwierdzenia, że wymierzenie podatku w formie łącznego zobowiązania pieniężnego, obejmującego podatek od nieruchomości za budynki i część gruntu oznaczonego symbolem "B" oraz podatek rolny za grunty będące użytkiem rolnym, jest zgodne z istniejącym stanem faktycznym oraz obowiązującymi przepisami prawa. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] strona skarżąca podkreśliła, że niezgodne z prawem jest działanie polegające na przekształceniu części gruntów z rolnych na tereny budowlane. Skarżący podniósł, że nie zgadza się na opodatkowanie gruntów i budynków w sposób dokonany przez organy. Podkreślił, że jego zdaniem Starosta przekroczył swoje uprawnienia zmieniając oznaczenie gruntów z rolnych na budowlane w sytuacji gdy brak było miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowego terenu. Według skarżącego wyłączenie gruntów z produkcji rolnej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Skarżący nadmienił, że gmina uchwalając studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie powiadomiła właścicieli gruntów o dokonanych czynnościach czym pozbawiła ich możliwości zajęcia stanowiska w kwestii projektowanych zmian. W postanowieniu o nabyciu spadku wydanym przez Sąd Rejonowy jako jednego ze spadkobierców wymieniono M. S., a nie skarżącego wobec czego nie powinien być traktowany jak współwłaściciel nieruchomości, w stosunku do którego wydano zaskarżoną decyzję. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie bowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane bez naruszenia prawa. Dokonując ustaleń odnośnie podmiotu i przedmiotu opodatkowania organy orzekające w sprawie prawidłowo oparły się na danych wynikających z ewidencji gruntów. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań podatkowych np. w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji. Przy wymiarze podatku dla organów podatkowych wiążące są zapisy wynikające z ewidencji gruntów i budynków, a organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w tej mierze. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Ponadto należy mieć na uwadze, że istnieje możliwość kwestionowania danych zawartych w ewidencji gruntów, jednak najogólniej mówiąc inicjatywa w tym zakresie należy do podmiotu, który nie zgadza się z tymi danymi. Jeżeli zatem skarżący kwestionował podstawę wymiaru nałożonego na niego zobowiązania to w postępowaniu przed organem prowadzącym ewidencję (starostą) powinien wystąpić o wszczęcie postępowania mającego na celu wyjaśnienie lub ewentualną zmianę zaistniałych rozbieżności. W ocenie Sądu skarżący nie podważył jednak domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego jakim jest wypis z ewidencji gruntów, w aktach sprawy brak jest dowodów podważających prawdziwość zapisów ewidencyjnych. Argumenty zawarte w skardze, iż organy dokonały z naruszeniem prawa przekształcenia części gruntu z rolnego na tereny budowlane i od takiego określiły zobowiązanie podatkowe nie może świadczyć o tym, iż skarżący podejmował próby zmiany zapisów w ewidencji gruntów będących w jego posiadaniu. Takie działanie nie może być uznane za skuteczne podważenie mocy dowodowej dokumentu urzędowego. Podkreślić wypada, że z akt sprawy nie wynikają takie okoliczności, które obligowałyby organ podatkowy do przeprowadzenia dowodu podważającego moc dowodową ewidencji gruntów, której zapisy stały się podstawą wymiaru podatków w niniejszej sprawie. Zgodnie z przepisami art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r., nr 136, poz. 969 ze zm.) podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące m. in. właścicielami gruntów oraz posiadaczami samoistnymi gruntów. Jeżeli grunty podlegające podatkowi rolnemu stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (posiadaczach). Przesądza o tym art. 3 ust. 5 tej ustawy. Z kolei ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r., nr 121, poz. 844 ze zm.) stanowi w art. 3 ust. 1 pkt 1, 2 i 3, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizycznie, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące m. in. właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, użytkownikami wieczystymi gruntów bądź też posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych. Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach (art. 3 ust. 4 cyt. ustawy). Jak wynika z powyższych uregulowań w przypadku współwłasności nie ma możliwości odrębnego opodatkowania podatkiem od nieruchomości czy też podatkiem rolnym każdego ze współwłaścicieli jedynie co do przypadającego mu udziału w nieruchomości. Organ podatkowy obowiązany jest wydać jedną decyzję adresowaną do wszystkich współwłaścicieli, a obowiązek podatkowy ciąży na nich solidarnie. W ocenie Sądu nie budzi również wątpliwości wysokość ustalonego zobowiązania podatkowego. Organy podatkowe prawidłowo przyjęły powierzchnię gruntów i budynków i zastosowały do nich odpowiednie stawki podatku przewidziane w uchwale rady gminy. Ubocznie należy wskazać, że zgodnie z art. 91 Ordynacji podatkowej do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych. Z kolei art. 366 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny stanowi, iż: kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Zatem zapłata w całości ustalonego łącznego zobowiązania przez jednego ze współwłaścicieli zwalnia pozostałych z tego obowiązku. Z tych powodów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).