I SA/Lu 630/10
PostanowienieWSA w Lublinie2010-09-03
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego, może zostać częściowo zwolniona od opłat sądowych?Ratio decidendi
Strona fizyczna może zostać częściowo zwolniona od opłat sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść ich pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku braku obowiązku zwrotu wydatków, brak jest podstaw do zwolnienia z tego tytułu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy strona ma realną możliwość partycypowania w kosztach, ale nie w pełnej wysokości.Stan faktyczny
Strona skarżąca E. Z. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Po wezwaniach do uzupełnienia dokumentacji, strona wykazała koszty utrzymania mieszkania, ale nie wykazała wszystkich kosztów utrzymania koniecznego. Referendarz sądowy ustalił dochody gospodarstwa domowego strony skarżącej oraz koszty utrzymania, oceniając możliwość partycypowania w opłatach sądowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano E. Z. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłat sądowych w 1/5 części; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 3 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące listopad – grudzień 2006 r., styczeń – grudzień 2007 r. oraz styczeń – maj 2008 r. p o s t a n a w i a I. przyznać E. Z. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłat sądowych w 1/5 części; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Strona skarżąca na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła o przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych.
Strona skarżąca wezwana do nadesłania dokumentów źródłowych bądź ich potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopii i dodatkowych oświadczeń nadesłała dokumenty źródłowe. Strona skarżąca nie wykazała natomiast wszystkich kosztów utrzymania koniecznego poprzestając jedynie na kosztach utrzymania mieszkania. Strona skarżąca po raz drugi wezwana tym razem do nadesłania dodatkowych oświadczeń, które wskazywałyby miejsce jej zamieszkania oraz osoby ponoszące koszty utrzymania miejsca zamieszkania wykonała wezwanie.
Referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie wystąpienia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy z wysokością obciążeń finansowych związanych z postępowaniem.
Koszty sądowe to opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 p.p.s.a.). Z akt niniejszej sprawy wynika, że strona skarżąca nie wnosi o przeprowadzenie czynności, których przeprowadzenie łączyłoby się z koniecznością ponoszenia wydatków, zwrot których jest obowiązkiem strony skarżącej. Tym samym strona skarżąca w toku niniejszego postępowania zobowiązana jest ponosić jedynie opłaty sądowe.
Opłaty sądowe prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 987 złotych (§ 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 494 złote (§ 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192).
Na podstawie oświadczeń strony skarżącej i przedłożonych przez nią dokumentów referendarz sądowy ustalił, że strona skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i matką, z którymi zamieszkuje w mieszkaniu matki, a którego koszty utrzymania ponosi tak strona skarżącą jak i jej mąż oraz matka. Na dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej składa się wynagrodzenie za pracę strony skarżącej wynoszące [...] złotych brutto – [...] złotych netto, emerytura matki strony skarżącej w wysokości [...] złotych brutto – [...] złotych netto oraz dochód z prowadzonej przez męża strony skarżącej działalności gospodarczej wynoszący miesięcznie około [...] złotych brutto. Dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złote brutto. Strona skarżąca zaznaczyła jednocześnie, że jej mąż obecnie przebywa na zasiłku rehabilitacyjnym wynoszącym [...] złotych i ze względu na stan zdrowia od września bieżącego roku zaprzestaje prowadzenia działalności gospodarczej. Jako koszty utrzymania koniecznego strona skarżąca wykazała czynsz za mieszkanie obejmujący także opłatę za wodę, odprowadzanie ścieków i wywóz nieczystości – [...] złotych, opłatę za gaz – [...] złotych oraz opłatę za energię elektryczną wynoszącą [...] złotych. Jednocześnie strona skarżąca podkreśliła, że w związku z przebywaniem jej męża na zasiłku rehabilitacyjnym na rzecz kosztów utrzymania mieszkania matka strony skarżącej przeznacza miesięcznie od [...] do [...] złotych. Środki te pochodzą z oszczędności matki strony skarżącej. Strona skarżąca nie wykazała wysokości oszczędności matki.
W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego ponieść opłat sądowych niniejszego postępowania ponad 1/5 ich części. Biorąc pod uwagę to, że zarówno strona skarżąca jak i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają źródła dochodu oraz w przypadku matki strony skarżącej oszczędności stwierdzić należy, że strona skarżąca ma realną możliwość partycypowania w ponoszeniu opłat sądowych niniejszego postępowania. Uwzględniając zaś wysokość wykazanych przez stronę skarżącą kosztów utrzymania koniecznego przyjąć należy, że strona skarżąca nie ma realnych możliwości poniesienia wszystkich opłat sądowych w pełnej wysokości. Porównanie wysokości wykazanych przez stronę skarżącą kosztów utrzymania koniecznego do wysokości dochodów gospodarstwa domowego, przy uwzględnieniu tego, że matka strony skarżącej dysponuje oszczędnościami umożliwiającymi partycypowanie w kosztach utrzymania mieszkania stwierdzić należy, iż strona skarżąca może bez narażenia siebie i swojej rodziny ponieść opłaty sądowe w 1/5 ich części.
Odnośnie natomiast zwolnienie strony skarżącej od obowiązku zwrotu wydatków podnieść należy, że skoro na stronie skarżącej nie ciąży obowiązek zwrotu wydatków to brak jest podstaw do zwolnienie jej z tego obowiązku.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło