I SA/Lu 632/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi Z. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych p o s t a n a w i a 1. zwolnić Z. S. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w całości; 2. wniosek Z. S. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu pozostawić bez rozpoznania. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu skarżący zwrócił się o zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowieni radcy prawnego i adwokata. W motywach wniosku podniósł, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz dwoma synami w wieku 11 i 20 lat. Źródłem utrzymania rodziny są zasiłki z pomocy społecznej w kwocie 759 zł. Strona nie posiada żadnego majątku, środków pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Z uwagi na fakt, że wniosek strony zawierał żądanie ustanowienia radcy prawnego i adwokata, wezwaniem z dnia 8 września 2017 r. zobowiązano stronę do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez prawidłowe wypełnienie rubryki nr "4.2" urzędowego formularza wniosku odnośnie osoby pełnomocnika, tj. wskazanie czy domaga się ustanowienia radcy prawnego czy adwokata, pod rygorem pozostawienia wniosku w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu bez rozpoznania. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie awizowana była dwukrotnie z powodu nieobecności adresata: po raz pierwszy w dniu 14 września 2017 r., po raz drugi w dniu 22 września 2017 r., następnie w dniu 2 października 2017 r. przesyłka została zwrócona nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie". Do dnia dzisiejszego wskazany brak formalny wniosku nie został uzupełniony. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że w niniejszej sprawie skarżący skutecznie jedynie zwrócił się o zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W związku z tym warunki jakie powinien spełnić by skorzystać z tego prawa określa art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), zgodnie z którym przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w tym zakresie następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ocena informacji dotyczących stanu majątkowego i zdolności finansowych skarżącego pozwoliła stwierdzić, że jest on osobą, której wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. W tym zakresie wskazać trzeba, że strona dysponuje dochodem wynoszącym 759 zł miesięcznie, który pochodzi w całości z zasiłków z pomocy społecznej. W tej sytuacji opłacenie kosztów sądowych nawet w najmniejszej wysokości spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym strony, co uzasadnia uwzględnienie złożonego wniosku. Ponadto przy rozpoznawaniu wniosku wzięto pod uwagę, iż strona nie dysponuje ani nieruchomościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłaby spieniężyć. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 postanowienia. Jednocześnie w nawiązaniu do wniosku strony w przedmiocie przyznania prawa pomocy obejmującego ustanowienie pełnomocnika - referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku, poprzez prawidłowe wypełnienie rubryki nr "4.2" urzędowego formularza wniosku i tym samym wskazanie czy domaga się ustanowienia radcy prawnego czy adwokata, zakreślając termin i podając właściwy rygor niewykonania wezwania. Termin ten upłynął bezskutecznie skarżącemu z dniem 5 października 2017 r. Jest tak dlatego, że wezwanie doręczone zostało stronie w sposób zastępczy (w drodze fikcji doręczenia) w dniu 28 września 2017 r. Zgodnie bowiem z art. 73 P.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 - 72 tej ustawy, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, które umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy. Jest to tzw. fikcja doręczenia (domniemanie doręczenia), przewidziana w art. 73 § 3 P.p.s.a. Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Pomimo dwukrotnego awizowania przesyłki zawierającej wezwanie do usunięcia braku formalnego wniosku nie została ona przez stronę skarżącą odebrana. Doręczenie przesyłki (wezwania) uznaje się zatem za dokonane z dniem 28 września 2017 r. Zgodnie z art. 257 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Z tych względów na mocy art. 257 P.p.s.a. wniosek o ustanowienie pełnomocnika (radcy prawnego i adwokata) pozostawiono bez rozpoznania (pkt 2 postanowienia).