I SA/Lu 635/07

PostanowienieWSA w Lublinie2007-10-09

Skład orzekający: Referendarz sądowy Erwin Srebrny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, aby uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Strona skarżąca wykazała, że znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jej stan zdrowia uniemożliwia podjęcie pracy, jest bezrobotna, pozostaje na utrzymaniu żony z emeryturą, a jej majątek stanowi współwłasność nieruchomości. Te okoliczności wskazują na obiektywną niemożność poniesienia kosztów sądowych i związanych z ustanowieniem radcy prawnego, co zapewnia jej dostęp do sądu.
Stan faktyczny
Strona skarżąca J.N. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 1500 zł, wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazała na swój stan zdrowia (inwalida II grupy), bezrobotność, wiek, utrzymywanie się z emerytury żony oraz posiadanie współwłasności nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J.N. prawo pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 9 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowego [...] Sp. z o.o. [...] z tytułu podatku od towarów i usług za czwarty kwartał 2002 r., odsetek oraz kosztów egzekucyjnych - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego; postanawia przyznać J.N. prawo pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych. J.N. wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 1500 zł od wniesionej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Złożone na urzędowym formularzu oświadczenie, stanowi środek dowodowy, za pomocą którego strona skarżąca wykazuje zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy, dlatego powinno ono zawierać dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz o stanie rodzinnym. W uzasadnieniu swojego wniosku skarżący powołuje się na swój stan zdrowia, który uniemożliwia mu podjęcia pracy (jest on inwalidą II grupy). W związku ze swoją chorobą wnioskodawca cały czas jest pod opieką lekarzy [...] i zmuszony jest do pobierania lekarstwa. Z uwagi na to, iż skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, a także swój wiek (ukończone [...] lata) pozostaje na utrzymaniu żony. Pozostająca we wspólnym gospodarstwie domowym żona uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości [...] zł. Łączne wydatki skarżącego związane m.in. z zakupem lekarstw, opłatami za energię elektryczną, wodę wynoszą [...] zł. Majątek wnioskodawcy stanowi współwłasność w nieruchomości tj. 1/2 segmentu bliźniaka o powierzchni ok. [...] m2. Pozostałą część nieruchomości również o powierzchni [...] m2 posiada jego żona. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Żądanie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – art. 245 § 3 ppsa. W niniejszej sprawie instytucja prawa pomocy obejmuje swoim zakresem dwie instytucje procesowe, a mianowicie instytucję "zwolnienia od kosztów sądowych" i "ustanowienia radcy prawnego". Instytucje te są w istocie rodzajem pomocy Państwa dla osób znajdujących się w obiektywnie szczególnie trudnej sytuacji majątkowej i finansowej. Zakres prawa pomocy powinien być kształtowany również obiektywnymi potrzebami podyktowanymi względami racjonalnego prowadzenia swojej sprawy. Celem prawa pomocy jest zapewnienie stronie dostępu do sądu. Przedstawione przez stronę skarżącą oświadczenie wskazujące na jej obecną sytuację finansową i zdrowotną dają podstawy do przyjęcia, iż J.N. wykazał, że nie jest w stanie ponieść zarówno kosztów sądowych jak i kosztów postępowania związanych z ustanowieniem radcy prawnego. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa postanowiono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło