I SA/Lu 640/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Czajecka - Szpringer po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi W. S. i T. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: - przyznać W. S. i T. S. prawo pomocy w żądanym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, Skarżący pismem z dnia 30 października 2011 wnieśli o "umorzenie" tej opłaty. Wezwani do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego) wnieśli wypełnione i podpisane druki PPF żądając przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Z oświadczeń skarżących złożonych na urzędowych formularzach PPF wynika, że skarżący są małżeństwem prowadzącym wspólne gospodarstwo domowe wraz z pełnoletnim synem, synową i wnuczką. Rodzina utrzymuje się z renty inwalidzkiej skarżącego w kwocie 744 złotych, emerytury skarżącej w kwocie 364 złotych oraz wynagrodzenia za pracę syna w kwocie 2.000,00 złotych. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżących wynosi 3.008,00 złotych. Skarżący są właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni 6,45 ha fizycznych – 3,85 ha przeliczeniowych, domu o powierzchni 150 m2, którego cześć mieszkalna stanowi 50 m2 w podpiwniczeniu. Skarżący podnieśli, że znajdują się w ciężkiej sytuacji finansowej (nie regulują opłat za energię elektryczna i wodę, a od 6 miesięcy ze względu na zaległości płatnicze mają odłączony telefon), oboje są pod stałą opieką lekarską, zaś pracujący syn zatrudniony jest do lutego 2012 r. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2011 r. Referendarz sądowy przyznał W. S. i T. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od opłat sądowych ponad 1/3 ich części. Od powyższego postanowienia skarżący wnieśli jednobrzmiące sprzeciwy. W uzasadnieniu wskazali, że uważają zaskarżone rozstrzygnięcie za krzywdzące, gdyż w warunkach materialnych i zdrowotnych, w jakich się znajdują nie są w stanie ponieść nawet 1/3 części wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Podkreślili, że pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym syn jest zatrudniony tylko do lutego 2012 r. Wskazali również, że ze względu na sytuację zdrowotną nie są w stanie prowadzić gospodarstwa rolnego, w sposób umożliwiający jego pełne wykorzystanie. Na zakończenie stwierdzili, że mimo niskich emerytur często są zmuszeni do udzielania pomocy finansowej synowi i jego rodzinie pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej "ppsa" wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego trakcie (art. 243 § 1 zd. 1 ppsa). Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ppsa osobie fizycznej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 ppsa, który stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem radcą prawnym doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających zwolnienie od kosztów sądowych oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Strona ma w tym zakresie inicjatywę dowodową, a Sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Odnosząc powyższe do rozpatrywanego w niniejszym postępowaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wskazać należy, że z oświadczeń skarżących złożonych na formularzach PPF oraz w sprzeciwach wynika, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje 5 osób, w tym 15 miesięczne dziecko. Miesięczny dochód rodziny wynosi 3.008 zł. Na dochód ten składa się: renta inwalidzka skarżącego w kwocie 744 zł, emerytura z KRUS skarżącej w kwocie 364 zł oraz wynagrodzenie za pracę syna w kwocie 2 000 zł (zatrudnionego na czas określony do lutego 2012 r.). Z oświadczenia skarżących wynika, że uzyskiwane dochody nie wystarczają na pokrycie podstawowych comiesięcznych wydatków w tym opłat za energię elektryczną, wodę czy telefon. Powołane okoliczności świadczą w ocenie Sądu o istnieniu w rozpatrywanej sprawie wskazanej w art. 246 § 1 pkt 2 ppsa przesłanki przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Mając na względzie powyższe na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa orzeczono jak w sentencji.