I SA/Lu 641/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Małysz po rozpoznaniu w dniu 17 października 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od gier za lipiec 2012r. postanawia - odmówić "A" spółce z o.o. w W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnosząc skargę w sprawie niniejszej skarżąca "A" spółka z o.o. w W. wniosła także o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisów sądowych. Podała przy tym, że nie prowadzi już salonów gier i nie posiada środków finansowych na podstawowe potrzeby związane z bieżącą działalnością. Następnie, we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu urzędowym PPPr skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu stwierdziła, że nie posiada żadnych środków finansowych, które pozwoliłyby jej pokryć koszty sądowe, decyzjami administracyjnymi została pozbawiona całego majątku, salony gier zostały zamknięte, a automaty do gier wraz z gotówką zostały zabezpieczone. Podała, że jej kapitał zakładowy wynosi 4.000.000 zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok szacowana jest na kwotę 5.841.741,70 zł, a ostatni rok obrotowy zakończyła stratą 4.341.561,56 zł. Ujawniła, że posiada 2 rachunki bankowe ze stanem środków 102,13 zł i 65 zł. Dodała, że posiada także nieruchomość, która obciążona jest hipoteką na kwotę 1.200.000 zł (k-24-26 akt sądowych). Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca złożyła: sprawozdanie finansowe za 2012r., wyciąg z jednego rachunku bankowego, zeznanie CIT-8 za rok 2012, deklaracje VAT-& za maj i czerwiec 2013r., zestawienie sald i obrotów (niektóre z tych dokumentów w mało czytelnych kserokopiach), wezwania do zapłaty oraz dokumenty (tytuły wykonawcze i zawiadomienia o zajęciu praw majątkowych) dotyczące prowadzonych przeciwko niej postępowań egzekucyjnych. Oświadczyła także, że w ciągu ostatnich 12 miesięcy wspólnicy nie dokonywali dopłat na jej rzecz. Postanowieniem z dnia 4 września 2013r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie, wniesionym z zachowaniem ustawowego terminu, skarżąca nie zgodziła się z poglądem wyrażonym w powyższym postanowieniu, że brak przedstawienia wyciągu z jednego z rachunków bankowych uniemożliwia dokonanie analizy jej kondycji finansowej oraz możliwości płatniczych w oparciu o przedstawione dokumenty, a także przedłożyła brakujący wyciąg z saldem 65 zł. Złożyła również deklaracje VAT-7 za maj i czerwiec 2013r. uzasadniając, że obecnie przychody ze sprzedaży usług są niewielkie - w czerwcu wyniosły jedynie 10.770 zł. Podtrzymała twierdzenie, że nie posiada środków - oszczędności ani realnego majątku, pozwalających na uregulowanie wpisu od skargi w niniejszej sprawie, jak też w innych sprawach wszczętych jej skargami. W ocenie skarżącej nie bez znaczenia dla rozpatrzenia niniejszej sprawy jest fakt, że znalazła się ona w dramatycznej sytuacji finansowej bez swojej winy, na skutek decyzji organów państwowych. Skarżąca przedłożyła również postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] czerwca 2013r. w sprawie [...] uwzględniające jej zażalenie na postanowienie w przedmiocie wydania rzeczy i przeszukania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wynikającą z przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz.270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w szczególności jej art.199, zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Celem instytucji prawa pomocy jest zaś zagwarantowanie dostępu do sądu podmiotom, których wyjątkowo trudna sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie takich kosztów. Zgodnie z art.245 § 1 i 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W tym miejscu dla porządku zauważyć należy, że wobec odmiennie określonego zakresu żądanego prawa pomocy w skardze i w formularzu urzędowym PPPr za wiążące uznano żądanie określone w wymienionym formularzu, a to ze względu na treść art.243 § 1 w związku z art.252 § 2 p.p.s.a. Stosownie do tego żądania wniosek rozpoznany został przez referendarza sądowego postanowieniem z dnia 4 września 2013r. Ponieważ skarżąca jest osobą prawną, która wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, wskazać należy, że art.246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, iż osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z powołanego przepisu wynika, że osoba prawna żądająca przyznania prawa pomocy (w zakresie częściowym) obowiązana jest wykazać, że nie ma środków na pokrycie niektórych kosztów postępowania oraz że ocena zasadności wniosku pozostawiona została uznaniu sądu. Ponadto podkreślić należy, że przez pojęcie "środki" należy rozumieć wszelkie środki finansowe, nie tylko gromadzone na rachunkach bankowych, ale także ulokowane w majątku ruchomym i nieruchomym, oraz wysokość kapitału zakładowego, rzeczywiste możliwości płatnicze nie mogą więc być oceniane przez pryzmat np. wyłącznie kwoty wolnych środków zgromadzonych na rachunku bankowym. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić, zdaniem sądu, należy, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Ze złożonych przez skarżącą dokumentów wynika, że do końca 2012r. prowadziła ona działalność gospodarczą o dużych rozmiarach - jej przychody netto ze sprzedaży wyniosły za 2012r. 209.445.238,25 zł, a środki pieniężne w kasie i na rachunkach wynosiły 2.312.592,45 zł. Już te okoliczności wskazują, że brak jest racjonalnego uzasadnienia dla przerzucania na ogól podatników kosztów postępowania związanych z udziałem w nim skarżącej. Na dzień złożenia wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty skarżąca dysponowała środkami finansowymi mogącymi stanowić chociażby źródło oszczędności na poczet przyszłych kosztów sądowych, zwłaszcza że miała wiedzę co do weryfikacji jej żądania w związku z wszczęciem z urzędu postępowania w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od gier za okresy od stycznia do września 2012r. O dużych możliwościach finansowych skarżącej świadczy również poniesienie w 2012r. kosztów uzyskania przychodów w kwocie 210.217.004,20 zł (nawet przy uwzględnieniu, że część z tych kosztów nie obciążała wydatków bieżącego okresu). W kontekście powyższego podkreślić należy, że skarżąca, jako podmiot gospodarczy prowadzący działalność gospodarczą, planując wydatki w ramach tej działalności powinna uwzględnić także potrzebę gromadzenia środków na koszty związane z udziałem w ewentualnych postępowaniach sądowych i liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów na ten cel. Koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu za wszystkimi pozostałymi kosztami prowadzenia działalności gospodarczej, a ich wystąpienie wchodzi w zakres ryzyka prowadzonej działalności gospodarczej. Wskazać ponadto należy, że skarżąca posiada kapitał zakładowy w kwocie 4.000.000 zł, oraz - według stanu na dzień 30.06.2013r. (dane na dzień 30.06.2013r. potwierdzają dokumenty złożone przez skarżącą w innych sprawach, np. w sprawie I SA/Lu 639/13, k-45) - aktywa trwałe o wartości 4.675 559,51 zł, w tym budynki i lokale, jak też aktywa obrotowe w wysokości 332.693,37 zł (na koniec 2012r. 2.608.180,22 zł), w tym należności krótkoterminowe na kwotę 268.608,47 zł, co uzasadnia stanowisko, że powinna ona posiadać środki na uiszczenie kosztów sądowych, a w każdym razie ma możliwość ich pozyskania, w tym przy wykorzystaniu środków trwałych, np. budynków lub lokali. Nie bez znaczenia jest również fakt, że mimo trudnej sytuacji finansowej, na którą się powołuje, skarżąca w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. Nie jest to wprawdzie działalność o tak znacznych rozmiarach, jak w 2012r., jednak osiągane przychody netto ze sprzedaży (za okres 1.01. - 30.06.2013r. 48.698.130,12 zł) nie skłoniły skarżącej do zakończenia działalności. Ponadto, nawet gdyby zaistniała sytuacja zagrożenia istnienia spółki, to od jej zarządu należałoby oczekiwać podjęcia stosownych kroków celem poprawy jej kondycji finansowej, np. decyzji o dopłatach, a więc wyczerpania wszelkich możliwości zmierzających do pozyskania niezbędnych środków. Konkludując stwierdzić należy, że - zdaniem sądu - skarżąca miała i ma możliwość uzyskania środków celem pokrycia kosztów związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie, nawet przy uwzględnieniu, że obciążają ją także koszty sądowe w innych sprawach wszczętych jej skargami. Mając na uwadze powyższe, na podstawie do art.246 § 2 pkt 2 w związku z art.260 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.