I SA/Lu 647/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz, Sędzia WSA Halina Chitrosz (spr.), Sędzia NSA Anna Kwiatek, Protokolant stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - uchyla zaskarżone postanowienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 216, art. 162§1 i § 2 oraz art. 163§2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. / Dz. U. Nr 137, poz. 926, z późn. zm./ Ordynacja podatkowa – po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] września 2003r. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2003r., Nr [...] orzekającej o odpowiedzialności J. J. jako osoby trzeciej za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością PHU "[...]" w L. z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2001r. do maja 2002r. w wysokości 22.276,50 oraz odsetek za zwłokę w kwocie 7.204,10 – odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jako że został on wniesiony z uchybieniem siedmiodniowego terminu przewidzianego do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu tego postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż decyzja będąca przedmiotem odwołania została doręczona stronie za pośrednictwem pracownika Urzędu Skarbowego w dniu 9 czerwca 2003 r. Okoliczność ta została potwierdzona notatką służbową. Z jej treści wynika, iż doręczenia dokonano w w/w dniu w siedzibie Firmy Doradczej "[...]" w L. pracownicy, która przed odebraniem przesyłki skontaktowała się telefonicznie z J. J. Organ uznał, iż doręczenia decyzji dokonano w trybie przewidzianym w art. 148§2pkt.2 Ordynacji podatkowej. Odwołanie od tego orzeczenia zostało złożone w urzędzie pocztowym w dniu 24 czerwca 2003r., czyli po upływie 14 – dniowego terminu. Wraz z tym odwołaniem strona nie złożyła wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. W tej sytuacji organ II instancji na podstawie art. 228§1pkt.2 wydał w dniu [...] lipca 2003r. postanowienie, w którym stwierdził, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W dniu [...] września 2003r. J. J. złożył / z pośrednictwem poczty/ wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wymienionej na wstępie decyzji. W jego uzasadnieniu powoływał się na okoliczność, iż pracownica, która dokonała odbioru decyzji odbywała 3-miesięczny staż absolwencki, a więc nie miała stosownych kwalifikacji, a nadto, iż w chwili odbioru decyzji nie był on obecny w pracy, zaś w okresie od 5 do 23 czerwca 2003r. zajmował się chorą matką, inwalidką I grupy, niezdolną do samodzielnej egzystencji i mieszkającą poza L. Twierdził on także, iż odwołanie napisał i wysłał pierwszego dnia po powrocie do pracy, to jest 24 czerwca 2003r., a ponieważ osoba odbierająca tą decyzję poinformowała go, doręczenie miało miejsce w dniu 10 czerwca 2003r. – był on przekonany, iż dotrzymał 14 dniowego terminu. Wobec takiego przeświadczenia nie składał wniosku o przywrócenie terminu. O fakcie uchybienia terminowi – dowiedział się natomiast z postanowienia Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2003r., stwierdzającego, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Odnosząc się do argumentów podatnika – organ odwoławczy w pierwszej kolejności podniósł, iż nie odbierał on żadnej korespondencji kierowanej na jego adres zameldowania: R. Pisma były więc doręczane w jego miejscu pracy osobie, która posługiwała się pieczątką firmową, kwitowała je własnym podpisem, w dodatku po uprzednim skontaktowaniu się telefonicznym z samym J. J. W tych warunkach – zdaniem organu – istniały podstawy do uznania tej osoby, za upoważnioną, zgodnie z art. 148§2 Ordynacji podatkowej – do odbioru korespondencji. Organ wskazał, iż taki tryb był stosowany w niniejszej sprawie kilkakrotnie, zaś podatnik nie zaprzeczył, aby osoba, która potwierdzała w sposób pisemny odbiór pism nie kontaktowała się z nim wcześniej telefonicznie. Taka sytuacja prowadzi do wniosku, iż J. J. został powiadomiony o doręczeniu decyzji w dniu 9 czerwca 2003r. Organ uznał, iż ze względu na fakt opieki nad chorą matką – odwołanie mogło być wniesione w dniu jego powrotu do pracy, to jest 24 czerwca 2003r., co też zostało dokonane, ale bez wniosku o przywrócenie terminu, który musi być złożony w terminie 7- dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi; w tym przypadku do dnia 30 czerwca 2003r. / art. 162§2 Ordynacji podatkowej /. Podatnik z takim wnioskiem wystąpił w dniu [...] września 2003r. Przywrócenie terminu do wniesienia podania, o którym mowa w art. 162§2 Ordynacji podatkowej – jest zatem niedopuszczalne. W tym stanie rzeczy Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu, ponieważ wniosek został wniesiony z uchybieniem 7-terminu do jego wniesienia. Na powyższe postanowienie J. J. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie. Zarzucając rażące naruszenie przepisu art. 162§2 Ordynacji podatkowej oraz obrazę art. 120 Ordynacji podatkowej, skarżący wnosił o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi w szczególności podkreślił, iż składając odwołanie od decyzji był przeświadczony, iż dokonuje tej czynności w terminie, a więc nie miał powodu, aby jednocześnie składać wniosek o przywrócenie terminu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż z dniem 1 stycznia 2004r. - na mocy przepisu art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm. / do rozpoznania niniejszej skargi stał się właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. Na podstawie tego przepisu do postępowania przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 /. Dokonując zatem kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem / art. 1§ 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych / stwierdzić należy, iż zarzuty skargi co do naruszenia przepisów art. 162§2 art. oraz 120 Ordynacji podatkowej zasługują na uwzględnienie. Nie stanowią one jednak rażącego naruszenia prawa, którego zaistnienie musiałoby doprowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 145§1pkt.2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Jak należy wnosić zarówno z sentencji, jak i uzasadnienia zaskarżonego postanowienia zostało ono wydane w rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu, a podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 162§2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, a jednocześnie z tym należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Pojęcie terminu, także na gruncie sprawy niniejszej, należy rozumieć jako czas wyznaczony na dokonanie określonej czynności / por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2000r., III SA 1716/99 , LEX nr 45409 /. Zgodnie z przepisem art. 223§1 i §2 pkt.1 Ordynacji podatkowej, odwołanie wnosi się do właściwego organu podatkowego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od jej doręczenia. Termin do wniesienia środka zaskarżenia jest terminem ustawowym zawitym, a jego uchybienie powoduje, że dokonanie czynności jest bezskuteczne prawnie. Przepis art. 162 Ordynacji podatkowej przewiduje wprawdzie możliwość przywrócenia terminu, ale jedynie w sytuacji, gdy zainteresowany uprawdopodobni (przedstawi wiarygodne okoliczności), że naruszenie terminu nastąpiło bez jego winy, wniosek o przywrócenie zostanie złożony w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i gdy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostanie dopełniona czynność, dla której termin był wyznaczony. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż organ odwoławczy przyjął, że skarżący sprawując osobistą opiekę nad chorą matką, mógł wnieść odwołanie w dniu jego powrotu do pracy, to jest 24 czerwca 2003r., co jest równoznaczne z tym, że uznano, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy / art. 162§1 Ordynacji podatkowej /. Jak wynika z dalszej części stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej, przesłanką odmowy przywrócenia terminu był upływ 7 dni na złożenie stosownego wniosku w tym przedmiocie. Istotą sporu jest więc ocena, czy i z jaką datą upłynął skarżącemu 7 – dniowy termin do złożenia podania o przywrócenie terminu /art. 162§2 Ordynacji podatkowej /, który z mocy art. 162§3 Ordynacji podatkowej – jest już nieprzywracalny. Zważyć należy, iż kwestia samego uchybienia terminowi została już przesądzona w ostatecznym postanowieniu Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2003r. / k – 23 /. J. J. od tego postanowienia nie wniósł skargi do NSA, wywodził natomiast, iż z dniem jego doręczenia, to jest 3 września 2003r. powziął wiadomość, o tym że uchybił terminowi do wniesienia odwołania. W konsekwencji zaś powyższego, złożenie wniosku o przywrócenie terminu w dniu 9 września 2003r. zostało dokonane z zachowaniem 7 - dniowego terminu, o którym mowa w przepisie art. 162§2 Ordynacji podatkowej. Jak wynika z uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu – skarżący nie składał go wraz z wniesionym odwołaniem, albowiem był przeświadczony co do tego, iż czynności tej dokonuje w terminie. Twierdził bowiem, że został poinformowany, iż decyzja, której dotyczyło odwołanie została doręczona w dniu 10 czerwca 2003r. Skoro zatem odwołanie złożył w dniu 24 czerwca 2003r., był przekonany, że dokonał tego z zachowaniem 14 – dniowego terminu. Zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i doktrynie przyjmuje się, iż datą początkową biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu może być dzień, w jakim strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminu. Dotyczy to przypadków, kiedy strona dokonując czynności działała w subiektywnym przeświadczeniu, iż robi to w terminie / por. wyrok NSA z dnia 24 marca 1999r., I SA/Gd 1664/98, LEX nr 38681/. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie niniejszej nie jest wystarczającą podstawą do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania samo tylko stwierdzenie, iż wniosek w tym przedmiocie został złożony po terminie, w sytuacji gdy strona twierdzi, iż składając odwołanie nie wiedziała, że czyni to z jego uchybieniem. W takiej bowiem sytuacji, przychylając się do stanowiska wyrażonego w powołanym wyżej wyroku, stwierdzić należy, iż trudno byłoby wymagać od strony, która działa w przeświadczeniu, że dokonywane przez nią czynności są terminowe, aby równocześnie z nimi składała wniosek o przywrócenie terminu. Byłoby to bowiem nielogiczne. Okoliczności, w jakich doszło do doręczenia przedmiotowej decyzji, a mianowicie poprzez jej pozostawienie przez pracownika Urzędu Skarbowego w Firmie Doradczej "[...]" w L. / według oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2004r. jest on jej właścicielem / w żadnym razie nie mogą świadczyć przeciwnie. W tym stanie rzeczy Sąd nie podziela poglądu Dyrektora Izby Skarbowej wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu, konsekwencją czego jest uznanie, że zaskarżone postanowienie podlegać musi uchyleniu na podstawie art. 145§1pkt.1 lit. "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.