I SA/Lu 648/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 11 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od zaległości podatkowej - w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata; postanawia: przyznać W.P. prawo pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. W.P. składając skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od zaległości podatkowej złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Złożone na urzędowym formularzu oświadczenie, stanowi środek dowodowy, za pomocą którego strona skarżąca wykazuje zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy, dlatego powinno ono zawierać dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz o stanie rodzinnym. W uzasadnieniu swojego wniosku skarżąca powołuję się na swój i jej męża podeszły wiek, także na zły stan ich zdrowia. Stan ich zdrowia powoduje konieczność zakupu drogich leków. Ponadto mąż skarżącej z uwagi na swój stan zdrowia wymaga stałej opieki. Na jej liczącym dwie osoby wspólnym gospodarstwie domowych ciąży również obowiązek spłaty kredytów w wysokości kilkuset zł miesięcznie. Ze złożonego oświadczenia wynika, iż łączne dochody jej wspólnego gospodarstwa pochodzą ze świadczeń rentowo-emerytalnych w łącznej wysokości [...] zł netto (w zestawieniu tym uwzględniono już dokonywane na wniosek organu podatkowego potrącenie z renty skarżącej w wysokości ok. [...] zł). Z przedstawionego szczegółowego rozliczenia dochodów męża i wnioskodawczyni wynika, iż jej mąż uzyskując emeryturę w wysokości [...] zł opłaca czynsz w wysokości [...] zł, kredyt w wysokości [...] zł, energię elektryczna, gaz i drobne wydatki w wysokości [...] zł, radio, TV i telefon w wysokości [...] zł oraz leki w wysokości [...] zł. Natomiast skarżąca uzyskując dochód w wysokości [...] zł po potrąceniu kwoty ok. [...] zł z tytułu egzekucji spłaca kredyt w wysokości [...] zł, a także dokonuje zakupów leków na kwotę [...] zł. Ze złożonego oświadczenia wynika, iż zarówno skarżąca jak i jej mąż nie są właścicielami nieruchomości. Właścicielami mieszkania, w którym zamieszkują jest rodzina ich syna nie pozostająca z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata stwierdził, co następuje: Przyjmując, iż możliwość poniesienia kosztów sądowych jak również kosztów postępowania związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika procesowego musi być realna i istnieć w momencie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, iż złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie określonym we wniosku tj. w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu (bądź referendarza sądowego) w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Żądanie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – art. 245 § 3 ppsa. W niniejszej sprawie instytucja prawa pomocy obejmuje swoim zakresem dwie instytucje procesowe, a mianowicie instytucję "zwolnienia od kosztów sądowych" i "ustanowienia adwokata". Instytucje te są w istocie rodzajem pomocy Państwa dla osób znajdujących się w obiektywnie szczególnie trudnej sytuacji majątkowej i finansowej. Zakres prawa pomocy powinien być kształtowany również obiektywnymi potrzebami podyktowanymi względami racjonalnego prowadzenia swojej sprawy. Celem prawa pomocy jest zapewnienie stronie dostępu do sądu. Przedstawione przez wnioskodawczynię oświadczenie na okoliczność jej obecnej sytuacji finansowej daje podstawy do przyjęcia, że nie jest ona w stanie ponieść zarówno kosztów sądowych - na które składa się kwota wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości 500 zł, a także pozostałych kosztów sądowych, które mogą ale nie muszą wystąpić tzn. ewentualny wpis od zażalenia w wysokości 100 zł, ewentualna opłata kancelaryjna w wysokości 100 zł za odpis wyroku z uzasadnieniem oraz potencjalny wpis od skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu od skargi, w tym wypadku jest to kwota 250 zł -jak również kosztów związanych z ustanowieniem adwokata. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa postanowiono jak na wstępie.