I SA/Lu 657/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka (sprawozdawca) Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Gilowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2006 r. oddala skargę. I SA/Lu 657/18 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO") po rozpatrzeniu odwołania J. A. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], wydanej w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2006 r. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący pismem z dnia 19 grudnia 2017 r. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa, powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a., natomiast w piśmie z dnia 23 lutego 2018 r. doprecyzował, że wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za lata 1993-2007. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. SKO, odmawiając wszczęcia postępowania w powyższym przedmiocie, powołało się na upływ 5 - letniego terminu (art. 249 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej), który uniemożliwia prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W odwołaniu od tej decyzji skarżący wyraził przekonanie, że obowiązkiem organów podatkowych było rozważenie możliwości wszczęcia nadzwyczajnego trybu postępowania z urzędu, co nie jest ograniczone żadnym terminem. Swoją tezę uzasadniał stanowiskiem doktryny i orzecznictwa wypracowanego na kanwie uchylonego przepisu art. 177 k.p.a., którego aktualnie odpowiednikiem jest zastosowany w sprawie przepis art. 249 Ordynacji podatkowej. Rozpoznając odwołanie SKO wskazało, że decyzja wymiarowa za 2006 r. została wydana w roku 2007, a zatem 5 - letni termin na wniesienia żądania w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności wskazany w art. 249 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, upłynął w roku 2012. W sytuacji, w której wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji został złożony w dniu 19 grudnia 2017 r., czynność ta została dokonana z uchybieniem 5 - letniego terminu wskazanego w ww. przepisie. Powołało się przy tym, na orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym, termin o którym mowa w art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej jest terminem prawa materialnego, gdyż jego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia do zgłoszenia żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i ma charakter nieprzywracalny. W skardze do Sądu, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając przy tym naruszenie przepisów: art. 70 § 8, art. 247, art. 249 § 1 i 2 oraz art. 233 Ordynacji podatkowej. W jego przekonaniu, organ podatkowy powinien przytoczyć w uzasadnieniu decyzji wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a także dokonać - na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie postępowania - oceny, czy dana okoliczność została udowodniona. Wskazywał nadto, że wierzytelność została zabezpieczona hipotekami na nieruchomościach, a zatem zgodnie z art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej nie podlega pięcioletniemu przedawnieniu. Dlatego – zdaniem skarżącego – SKO powinno zastosować w sprawie przepis art. 245 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę, SKO wnosząc o jej oddalenie, odwołało się do swojej dotychczasowej argumentacji. Pismem z dnia 15 stycznia 2019 r. złożonym na rozprawie SKO wyjaśniło, że podatnik pismem z dnia 23 lutego 2018 r. stanowiącym sprecyzowanie pisma z dnia 19 grudnia 2017 r. domagał się stwierdzenia nieważności wskazanych w nim decyzji Prezydenta Miasta L. wydanych w przedmiocie podatku od nieruchomości w L. przy ul. M. . W odniesieniu do roku 2006 wniosek dotyczył decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] marca 2007 r. SKO omyłkowo wskazało nr [...] (zamiast [...]). Podało jednocześnie, że od wskazanej wyżej decyzji organu I instancji zostało wniesione odwołanie, rozpoznane decyzją SKO z [...] września 2007 r. uchylającą w całości ww. decyzję organu I instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Kontrola sądu administracyjnego w świetle ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze.; dalej: "p.p.s.a.") - obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretował i czy poczynił prawidłowe ustalenia, co do stanu faktycznego stanowiącego podstawę jej zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest związany zawartymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie sporna pozostaje podstawa odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej w podatku od nieruchomości za 2006 r. Stosownie do treści art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności: żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji (pkt 1) lub sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4 (pkt 2). Z cytowanego przepisu wynika, że przesłanki odmowy wszczęcia postępowania wymienione w punkcie 1 i 2, nie stanowią katalogu zamkniętego - mają charakter przykładowy. Wynika to z poprzedzenia tych przesłanek wyrazami "w szczególności" (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki "Ordynacja podatkowa. Komentarz 2009" Oficyna wydawnicza UNIMEX Wrocław 2009 str. 992, wyrok NSA z 20 listopada 2009 r. sygn. akt II FSK 922/08 LEX nr 550108, CBOSA). W konsekwencji również w innych sytuacjach, nie uregulowanych w tym przepisie organ podatkowy będzie uprawniony do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, np. decyzja, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności nie jest decyzją ostateczną. Z art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej wynika bowiem wyraźnie, że stwierdzenie nieważności decyzji odnosi się tylko do decyzji ostatecznych. Skoro przywołany przepis wymaga by decyzja będąca przedmiotem oceny pod kątem przesłanek nieważności, wymienionych w punktach 1-8 była ostateczna, to niewątpliwie należy przyjąć, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, aby było prawnie skuteczne, winno mieć za przedmiot decyzję istniejącą w obrocie prawnym. Definicja legalna "decyzji ostatecznej" sformułowana została w art. 128 Ordynacji podatkowe, który stanowi, że jest nią taka decyzja, od której nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym. W wyroku z dnia 8 lutego 2012 r. o sygn. akt II FSK 476/10 Naczelny Sąd Administracyjny, wskazał że "celem postępowania nadzwyczajnego, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności, jest usunięcie z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami szczególnie istotnymi, kwalifikowanymi, tkwiącymi w samej decyzji. Postępowanie to dotyczy tylko decyzji ostatecznych, a więc korzystających z przymiotu trwałości. W wyniku stwierdzenia nieważności decyzja wadliwa zostaje usunięta z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, co oznacza, że stwierdzenie nieważności wywołuje skutki od momentu wydania decyzji, pozbawia tę decyzję od początku domniemania legalności (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2005 r., II FSK 275/05, LEX nr 187439). Stwierdzenie nieważności jest zatem trybem nadzwyczajnym, mającym na celu usunięcie z obrotu prawnego decyzji, które nadal istnieją, wywołują skutki prawne i korzystają z przymiotu ważności i trwałości. Z istoty tego postępowania wynika w związku z tym, że nie może ono dotyczyć decyzji, które skutków takich już nie wywołują (...)" i dalej: "organ ma bowiem prawo odmówić wszczęcia postępowania, jeżeli żądanie strony nie daje podstaw do jego wszczęcia (co wynika wprost z art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej)". Jak ustalił organ (a okoliczność ta nie jest kwestionowana przez podatnika), podatnik żądał stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] marca 2007 r., Nr [...] wydanej w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r., decyzja ta nie była jednak decyzją ostateczną. Z pisma złożonego przez pełnomocnika SKO na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 r. wynika, że od ww. decyzji zostało wniesione odwołanie, w uwzględnieniu którego, SKO decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Okoliczność ta nie została zakwestionowana przez skarżącego, który na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 r. oświadczył, że ze względu na upływ czasu, nie jest w stanie się do niej odnieść. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, jakkolwiek SKO w swoim rozstrzygnięciu powołało prawidłową podstawę prawną, tj. przepis art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej, to jednak odniosło ją do kwestii upływu 5 letniego terminu od dnia doręczenia decyzji, nie zauważając przy tym, że skarżący domagał się we wniosku z dnia 19 grudnia 2017 r. stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji, uchylonej decyzją SKO z dnia [...] września 2007 r. Nie jest to jednak uchybienie tego rodzaju, które mogłoby doprowadzić do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, albowiem nie miało to wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia, które odpowiadało prawu. Zarówno bowiem upływ 5 letniego terminu, o którym mowa w przepisie art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej, jak i objęcie wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, która w wyniku złożonego odwołania została uchylona prowadzi do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.