I SA/Lu 657/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie: Przewodniczący – Asesor sądowy WSA Jakub Polanowski po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 17 sierpnia 2023 r., znak: SKO.41/2266/EG/2023 w przedmiocie sprzeciwu w sprawie prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić Gminie [...] uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (sto) złotych. W dniu 21 września 2023 r. Gmina [...] (dalej: Gmina) złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie (dalej: Kolegium) z dnia 17 sierpnia 2023 r., znak: SKO.41/2266/EG/2023 w przedmiocie sprzeciwu w sprawie prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na to, że została złożona przez podmiot nieposiadający legitymacji skargowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. W myśl art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.). Wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot stanowi przyczynę jej odrzucenia określoną w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jeżeli skarga została złożona przez podmiot, który z istoty rzeczy nie może być skarżącym. Ma to miejsce, gdy wobec skarżącego w ogóle nie zachodzi potrzeba zbadania, czy posiada on interes prawny we wniesieniu skargi, gdyż nie jest on legitymowany do jej wniesienia, w świetle obowiązujących przepisów. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa pozytywnego. Wspomniana jednostka, jako osoba prawna, może być stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy przyznają stronom postępowania. Ustawa może jednak wyznaczyć organowi jednostki samorządu terytorialnego rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. W takim wypadku będzie on bronił interesu tejże jednostki w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Dlatego też powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowoadministracyjnym (wyrok NSA z 16 lutego 2005 r., OSK 1017/04). Stanowisko to zostało potwierdzone w uchwale NSA z 16 lutego 2016 r., I OPS 2/15, gdzie stwierdzono, że "Konsekwencją unormowań przyjętych w polskim prawodawstwie jest rozwiązanie, zgodnie z którym organy jednostek samorządu terytorialnego posiadają podwójny charakter. Z jednej strony organy te są organami osoby prawnej, z drugiej zaś organami administracji publicznej. Co do zasady, dla organów występujących w tym pierwszym charakterze właściwe będą działania podejmowane w formach cywilnoprawnych, o charakterze niewładczym. Dla tych drugich zaś charakterystyczne będą prawne formy działania administracji oparte na imperium (chociaż nie zawsze tak być musi. Por. szerzej W. Chróścielewski, Imperium a gestia w działaniach administracji publicznej (w świetle doktryny i zmian ustawodawczych lat 90-tych), PiP 1995, nr 6, s. 49 i n.; M. Maciołek, Przyczynek do zagadnienia kontroli gestii administracyjnej, PiP 1995, nr 11, s. 134–136). Fakt ten limituje granice, w jakich jednostka samorządu terytorialnego jest objęta sądową kontrolą. Występuje tu bowiem następująca zależność. Ilekroć przepisy prawa pozytywnego sytuują któryś z organów jednostki samorządu terytorialnego jako organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne lub podatkowe w sprawie indywidualnej, na którymś z jego etapów, tylekroć wyłączona zostaje możliwość dochodzenia przez tę jednostkę ochrony jej interesu prawnego na drodze postępowania sądowego". W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że powyższe stanowisko odnosi się do postępowania sądowego, w którym przedmiotem skargi wniesionej przez jednostkę samorządu terytorialnego jest wydane w postępowaniu egzekucyjnym postanowienie organu drugiej instancji, które zapadło po rozpoznaniu środka zaskarżenia od postanowienia wydanego w pierwszej instancji przez organ tejże jednostki samorządu terytorialnego. W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że zaskarżonym przez Gminę postanowieniem z 17 sierpnia 2023 r., znak: SKO.41/2266/EG/2023, Kolegium, po rozpatrzeniu zażalenia A. K. na postanowienie wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] (dalej: Prezydent) z 6 marca 2023 r., znak: BK-DJ-1.3160.6.2023, w przedmiocie sprzeciwu A. K., małżonki zobowiązanego D. K. w sprawie jej odpowiedzialności majątkiem wspólnym za zaległości podatkowe – orzekło: 1. uchylić w całości ww. postanowienie Prezydenta z 6 marca 2023 r.; 2. uznać sprzeciw w części: a) co do odsetek za zwłokę od zaległości niepodatkowej F. z siedzibą w [...] (dalej: Fundacja) z tytułu zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 25.000,00 zł (kwota zaległości) za okres od 11 maja 2017 r. do nadal, b) co do kosztów postępowania egzekucyjnego powstałych od zaległości niepodatkowej z tytułu zwrotu dotacji w kwocie 275,20 zł (kwota kosztów). 3. oddalić sprzeciw w pozostałym zakresie: a) co do zaległości niepodatkowej Fundacji z tytułu zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 25.000,00 zł (kwota zaległości), b) co do odsetek za zwłokę od zaległości niepodatkowej Fundacji z tytułu zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 25.000,00 zł (kwota zaległości) za okres od 19 maja 2011 r. do 10 maja 2017 r., c) co do kosztów postępowania egzekucyjnego powstałych od zaległości niepodatkowej z tytułu zwrotu dotacji w kwocie 2.091,30 zł (kwota kosztów). Niewątpliwie zatem Gmina, której organ wykonawczy wydał ww. postanowienie z 6 marca 2023 r., wyeliminowane z obrotu prawnego w całości zaskarżonym postanowieniem Kolegium, nie posiada legitymacji skargowej do wniesienia skargi do Sądu w tej sprawie, co uzasadnia odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Z tych względów Sąd odrzucił skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie z urzędu uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.