I SA/Lu 663/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Jerzy Drwal po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi kasacyjnej Z. M. i M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...], sygn. akt. I SA/Lu 663/07 w sprawie ze skargi Z. M. i M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie zabezpieczenia na majątku podatników zobowiązania podatkowego – na poczet podatku dochodowego od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2004r. p o s t a n a w i a: -odrzucić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę Z. M. i M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie zabezpieczenia na majątku podatników zobowiązania podatkowego – na poczet podatku dochodowego od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2004r. Podstawę odrzucenia skargi stanowił art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej "p.p.s.a.") W dniu 21 listopada 2007 r. do tutejszego Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżących (datowane z tego samego dnia), zatytułowane "wniosek o uchylenie postanowienia i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi" (k.42). W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik odnosił się do zasadności przywrócenie terminu do wniesienia opłaty stałej od skargi (wniosek ten jest przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia Sądu), z treści pisma wynikało również, że pełnomocnik polemizuje z zasadnością postanowienia Sądu o odrzuceniu skargi. Pełnomocnik wywodził, iż nie kwestionuje on wprawdzie poglądu, iż w przypadku, gdy skarga podlega opłacie stałej, radca prawny ją wnoszący powinien był uiścić należny wpis bez wezwania, zwrócił jednak uwagę, iż w dacie wnoszenia skargi do Sądu nie legitymował się on stosownym pełnomocnictwem uprawniającym go do reprezentowania skarżących w sprawie. Zdaniem autora pisma oznaczało to, iż - tym samym – w momencie wnoszenia skargi nie był on obowiązany do uiszczenia wpisu stałego bez wezwania – obowiązek ten powstał jego zdaniem dopiero w chwili udzielenia pełnomocnictwa przez skarżących, na wezwanie Sądu. Wobec treści pisma z dnia 21 listopada 2007 r., w wykonaniu zarządzenia z dnia 5 grudnia 2007 r. pełnomocnik Z. M. i M. M. został wezwany do wyjaśnienia, czy pismo to w części obejmującej żądanie uchylenia postanowienia z dnia [...] jest skargą kasacyjną na to postanowienie, czy też wymienione żądanie zgłoszone zostało w innym trybie procesowym i jakim - w terminie 7 dni, pod rygorem przyjęcia, że pismo z dnia 21 listopada 2007 r. w części obejmującej żądanie uchylenia postanowienia z dnia [...] jest skargą kasacyjną na to postanowienie. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 19 grudnia 2007 r. (k.47). W zakreślonym terminie pełnomocnik nie ustosunkował się w żaden sposób do wezwania Sądu, wobec czego przyjąć należało, że – mając na względzie żądanie zawarte w tytule pisma ("wniosek o uchylenie postanowienia...") oraz treść uzasadnienia pisma, stanowiącego polemikę z zasadnością rozstrzygnięcia Sądu – pismo to stanowi skargę kasacyjną na postanowienie Sądu z dnia 7 listopada 2007 r. o odrzuceniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Przepis art. 173 § 1 p.p.s.a. stanowi, że od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Skargę kasacyjną może wnieść strona, prokurator lub rzecznik Praw Obywatelskich po doręczeniu im odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (§2). Wymagania formalne, jakim powinna odpowiadać skarga kasacyjna określa zaś art. 176 powołanej ustawy i są one dwojakie: przewidziane dla każdego pisma w postępowaniu sądowym oraz wymagania szczególne dla skargi kasacyjnej, to jest: I. oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, II. wskazanie, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, III. przytoczenie podstaw kasacyjnych, IV. wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia, V. oznaczenie zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Oczywistym jest, iż dla prawidłowości skargi kasacyjnej konieczne jest spełnienie wszystkich wymienionych przesłanek jednocześnie. Wskazać również należy, że o ile niespełnienie wymagań wymienionych w pierwszej kolejności, przewidzianych dla pism w postępowaniu sądowym, stanowi brak, który może zostać uzupełniony w trybie art. 49 w związku z art. 193 p.p.s.a., o tyle nie spełnienie wymagań szczególnych, przewidzianych tylko dla skargi kasacyjnej w art. 176 p.p.s.a., po wyrazie "oraz", nie podlega sanacji. Nieusuwalne braki kasacji powodują, iż kasacja dotknięta jest brakiem istotnym i nienaprawialnym w trybie właściwym do usuwania braków formalnych i w związku z tym podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna (postanowienie NSA z dnia 16 marca 2004 r., sygn. FSK 209/04, ONSAiWSA 2004/1/13). Do wymagań szczególnych przewidzianych dla skargi kasacyjnej należy między innymi oznaczenie zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Jak natomiast wskazano wyżej, skarga kasacyjna Z. M. i M. M. nie wskazuje wyraźnie zakresu żądanej zmiany, to znaczy, czy autor skargi wnosi o uchylenie lub zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości lub w części. Jest to zaś istotne, z uwagi na treść art. 183 § 1 ustawy p.p.s.a., z którego wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, iż władny jest badać sprawę tylko z punktu widzenia podstawy kasacyjnej zawartej w skardze kasacyjnej oraz może uwzględnić taką skargę tylko w ramach wniosku w niej zawartego: o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Braki nieusuwalne skargi kasacyjnej uniemożliwiają rozpoznanie sprawy. Podnieść należy, że nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków. Zakres żądanej zmiany orzeczenia powinien być w skardze kasacyjnej oznaczony w taki sposób, aby rozstrzygający sprawę i związany granicami tej skargi Naczelny Sąd Administracyjny mógł jednoznacznie stwierdzić, jakiej treści orzeczenia domaga się wnoszący tę skargę – NSA nie może bowiem domyślać się intencji autora skargi kasacyjnej ani wnioskować, czego strona skarżąca oczekuje. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych, zaś w przypadku braku jednego z istotnych elementów skargi kasacyjnej, to jest - jak w sprawie niniejszej – należycie sformułowanego wniosku o uchylenie lub zmianę wyroku, nie można mówić o "ważnie" wniesionej kasacji. Z powołanego wyżej przepisu artykułu 176 jednoznacznie wynika też, że autor skargi ma przytoczyć podstawy kasacyjne i uzasadnić je. Autor skargi ma wskazać jaki konkretny przepis prawa materialnego został naruszony przez orzekający Sąd i na czym – jego zdaniem – polegała błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez Sąd. Podobnie rzecz się ma, gdy chodzi o naruszenie prawa procesowego. Zarzut ma odnosić się do postępowania sądowego zakończonego skarżonym rozstrzygnięciem, a jego uzasadnienie wykazywać ma istotny wpływ uchybienia procesowego na wynik sprawy (postanowienie NSA z dnia 15 marca 2004 r., sygn. FSK 258/04). W razie niespełnienia przez kasację tych wymagań, nie jest możliwe merytoryczne jej ocenienie. Brak dokładnego określenia podstawy kasacyjnej oraz szczegółowego przytoczenia w uzasadnieniu, jakie przepisy procedury zostały naruszone stanowi wadę, która uniemożliwia traktowanie pisma jako skargi kasacyjnej i wyklucza jej uzupełnienie, czyniąc taką kasację niedopuszczalną. Postępowanie kasacyjne polega na badaniu zasadności podstaw kasacyjnych, a brak takich konkretnych podstaw i wyszczególnienia, które przepisy i dlaczego zostały naruszone, uniemożliwia kontrolę sądową kasacji i czyni skargę kasacyjną nie nadającą się do rozwinięcia postępowania kasacyjnego (postanowienie SN z dnia 6 grudnia 1996 r., sygn. II UKN 24/96, OSNP 1997/13/242). Przechodząc na grunt sprawy niniejszej wskazać należy, iż radca prawny wnoszący pismo określone mianem skargi kasacyjnej, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 176 p.p.s.a. powołanej ustawy nie sprecyzował, jaki konkretny przepis prawa materialnego lub procesowego został naruszony przez Sąd w zaskarżonym wyroku. Oznacza to, że skarga kasacyjna nie zawiera przytoczenia podstaw kasacyjnych, a tym samym – jako pozbawiona podstawowego elementu konstrukcyjnego – jest niedopuszczalna. Niezależnie od powyższego wskazać tez należało, że zgodnie z art.220 ( 1 i 3p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Co do zasady, w przypadku nieopłacenia pisma, przewodniczący wzywa stronę do uiszczenia opłaty. Wyjątkiem od powyższej zasady są pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego. Przepis art. 221 powołanej ustawy stanowi, że pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Ponieważ w przedmiotowej sprawie wpis od skargi kasacyjnej był wpisem stałym (art. 231 p.p.s.a.), radca prawny wnoszący skargę kasacyjną był zobowiązany do uiszczenia należnego wpisu bez wezwania. W sprawie niniejszej wpis od skargi kasacyjnej nie został uiszczony. Wobec powyższego, na podstawie art. 178 ustawy p.p.s.a., który nakazuje odrzucić skargę wniesioną po upływie terminu lub niedopuszczalną z innych przyczyn oraz na podstawie art. 221 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.