I SA/Lu 665/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za [...] r. postanawia: - odrzucić skargę. Pismem z dnia [...]r. W. K. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za [...]r. Skarga zawierała brak uniemożliwiające nadanie jej dalszego biegu, to jest w skardze nie podano wartości przedmiotu zaskarżenia. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] r., pismem z dnia [...] r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi przez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie strona odebrała w dniu [...] r.- k.[...]akt sądowych, co oznacza, że termin na uzupełnienie braku upływał z dniem [...] r. Jak wynika z akt sprawy, stwierdzony brak formalny skargi nie został uzupełniony, a postępowanie w zakresie prawa pomocy zostało prawomocnie zakończone w dniu [...] r. utrzymaniem w mocy zarządzenia referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Formalnym warunkiem zainicjowania postępowania przed sądem administracyjnym jest skutecznie wniesiona skarga. Skarga jest pismem procesowym, która poza warunkami o charakterze ogólnym, zawartymi w art. 46 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - dalej: P.p.s.a.) musi zawierać elementy przypisane jej w art. 57 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a, jak również określone w art. 215 § 1 tej ustawy. Stosownie do treści tego ostatniego przepisu, w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty. Brak tej wartości uniemożliwia ustalenie wysokości wpisu od skargi, ustalanego w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), a w konsekwencji skutkuje niemożnością wezwania strony do uiszczenia należnej opłaty. Przyjmuje się, że brak wartości przedmiotu zaskarżenia jest brakiem formalnym skargi, który w wyniku wezwania przewodniczącego (patrz art. 49 § 1 P.p.s.a.) może zostać przez stronę uzupełniony. Jeśli jednak, pomimo upływu zakreślonego terminu, skarga nie zostanie uzupełniona to podlega ona odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W okolicznościach analizowanej sprawy istotne jest, po pierwsze to, że postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy (zwolnienia od opłaty, jak wnosiła w skardze strona) zakończyło się prawomocnym postanowieniem z dnia [...] r. Nowego wniosku skarżąca nie składała. Tym samym już na tym etapie przesądzone zostało - pomimo, że wniosek strony o prawo pomocy nie został rozpatrzony merytorycznie - że opłata od skargi będzie pobierana. Niewątpliwie więc brak reakcji skarżącej na wezwanie Sądu uniemożliwia nadanie sprawie dalszego biegu, co pozwala na zakwalifikowanie nieusuniętego braku jako istotnego. Teza ta pozostaje w istocie w zgodzie z argumentacją wyrażoną w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2016 r. sygn. akt II FZ 334/16 – dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl (CBOSA), w którym NSA, uchylając postanowienia Sądu I instancji o odrzuceniu skargi, uznał, że było ono przedwczesne, gdyż "dopiero bowiem po prawomocnym przesądzeniu zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy, który obejmował zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie wyjaśniło się, czy będzie pobierana opłata od skargi. Przed rozpoznaniem tego wniosku wartość przedmiotu zaskarżenia nie była istotna dla nadania skardze dalszego biegu". Ponadto, w ocenie Sądu rozpoznającego sprawę określenie wartości przedmiotu zaskarżenia, w sytuacji gdy od tej wartości zależy wysokość opłaty jest ustawowym obowiązkiem strony skarżącej, a obowiązek ten powinien być tak wykonany, aby nie budziło wątpliwości, jakie jest stanowisko strony w tej kwestii. Sąd nie może bowiem domyślać się woli strony w tym względzie (poszukując np. w treści pisma tej kwoty), nawet zapoznając się z treścią zaskarżonej decyzji. Jest to o tyle istotne, że przewodniczący - stosownie do treści art. 218 P.p.s.a. - może dokonać sprawdzenia tej wartości, gdy informacja podana w piśmie będzie budziła wątpliwości co do jej rzetelności w świetle materiału wynikającego z akt sprawy. Dlatego też nie można bezkrytycznie powoływać się na stanowisko NSA wyrażone w postanowieniu z dnia 18 marca 2016 r., sygn. II FZ 6/16, CBOSA, w którym NSA uznał, że nie było przesłanek do wezwania strony skarżącej do podania wartości przedmiotu zaskarżenia, gdyż wynikała ona z treści skargi i argumentował, że "artykuł 215 § 1 p.p.s.a. nie reguluje bowiem, w którym miejscu pisma procesowego i w jaki sposób powinna być wskazana wartość przedmiotu zaskarżenia. Wymaga jedynie, żeby "w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji (...) podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty". Nadto, skarga, jako pismo w postępowaniu sądowym, stanowi jedną całość, kolejność umieszczenia elementów skargi nie decyduje o zachowaniu przez nią wymogów formalnych (art. 57 § 1 P.p.s.a.)." W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę, tylko wówczas można uznać, że brak jest podstawy do wezwania do wskazania przedmiotu zaskarżenia, mimo braku wyraźnego przepisania przez stronę tego przymiotu określonej kwocie na początku skargi, jeżeli w treści skargi taka kwota zostanie podana w kontekście wykluczającym inne znaczenie niż jako wartość przedmiotu zaskarżenia. Zdaniem Sądu, to osoba wszczynająca spór z organem administracji publicznej najlepiej orientuje się w przedmiocie tego sporu i potrafi określić jego właściwe granice poprzez wskazanie w sposób konkretny i jasny wartości przedmiotu zaskarżenia. W niniejszej sprawie ani na podstawie skargi ani nawet innego pisma nie sposób ustalić wartości przedmiotu zaskarżenia. Wobec powyższego Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a.