I SA/Lu 666/21

WyrokWSA w Lublinie2022-06-03

Skład orzekający: Monika Kazubińska-Kręcisz, Wiesława Achrymowicz, Andrzej Niezgoda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło wznowienia postępowania podatkowego, uznając, że decyzja kasacyjna organu odwoławczego nie jest decyzją ostateczną kończącą sprawę, mimo braku ustaleń co do wydania kolejnej decyzji ostatecznej przez organ pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie wykonał w pełni wytycznych sądu zawartych w poprzednich orzeczeniach, które zobowiązywały go do ustalenia, czy w sprawie została wydana decyzja ostateczna kończąca postępowanie podatkowe. Zamiast tego, organ ograniczył się do ustaleń dotyczących decyzji kasacyjnej, która sama w sobie nie kończy postępowania. Brak podjęcia stosownych działań dowodowych w celu ustalenia, czy organ pierwszej instancji wydał kolejną decyzję ostateczną po uchyleniu pierwotnej decyzji, stanowi naruszenie przepisów postępowania i zasady zaufania do organów podatkowych.
Stan faktyczny
Skarżący J. A. złożył wniosek o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie podatku od nieruchomości za 2000 r., powołując się na wyroki Trybunału Konstytucyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dwukrotnie pozostawiło wniosek bez rozpoznania z powodu braków formalnych. Po uchyleniu tych postanowień przez WSA, organ odwoławczy odmówił wznowienia postępowania, uznając, że decyzja kasacyjna z 2003 r. nie jest decyzją ostateczną kończącą sprawę i nie podjął dalszych kroków w celu ustalenia, czy organ pierwszej instancji wydał kolejną decyzję ostateczną. WSA uchylił decyzję odmowną, stwierdzając niewykonanie przez organ wytycznych sądowych.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz WSA Andrzej Niezgoda Protokolant specjalista Marta Wawrzecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4. października 2021 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2000 r. - uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z [...] października 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania J. A. (skarżący, strona, podatnik) od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lipca 2019 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją tego organu z [...] lutego 2003 r. dotyczącą zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2000 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że 3 stycznia 2018 r. podatnik złożył pismo nazwane "wnioskiem" o wznowienie postępowania i stwierdzenie nieważności decyzji. We wniosku powołał wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2017 r. (sygn. akt SK 13/15) oraz z 13 grudnia 2017 r. (sygn. akt SK 48/150). Wniósł o wznowienie postępowania i stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z [...] listopada 2002 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2000 r. wskazując, że od decyzji tej złożył odwołanie, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzję tę utrzymało w mocy. Pismem z 12 lutego 2018 r. Kolegium wezwało podatnika do sprecyzowania, czego dotyczy jego wniosek: wszczęcia dwóch postępowań, to jest wznowienia postępowania podatkowego (w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego) oraz postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, czy też wszczęcia jednego postępowania wznowionego i - po jego przeprowadzeniu - uchylenia w całości lub w części decyzji dotychczasowej. Pismem z 2 marca 2018 r. podatnik sprecyzował, że żąda wyłącznie wznowienia postępowania podatkowego w związku ze wskazanymi orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego i po jego przeprowadzeniu - uchylenia decyzji w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało w tych okolicznościach wnioskodawcę do usunięcia braku formalnego wniosku o wznowienie postępowania poprzez wskazanie decyzji ostatecznej kończącej postępowanie w sprawie poprzez oznaczenie daty, znaku (numeru decyzji) jakim została opatrzona. Wyjaśniono przy tym, że organem właściwym w sprawie wznowienia postępowania jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Na uzupełnienie braków formalnych zakreślono 7 – dniowy termin, z pouczeniem, że ich nieuzupełnienie w zakreślonym terminie spowoduje pozostawienie pisma bez rozpatrzenia. Pismem z 13 kwietnia 2018 r. podatnik wyjaśnił, że domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta, gdyż przepis, na podstawie którego decyzja została wydana, jest niezgodny z Konstytucją i utracił wstecznie moc obowiązującą. Postanowieniem z [...] maja 2018 r. Kolegium pozostawiło wniosek bez rozpoznania wskazując, że pismo z 13 kwietnia 2018 r. nie stanowi uzupełnienia braków formalnych wniosku o wznowienie postępowania, do jakich podatnik został zobowiązany. Kolegium oceniło, że w sytuacji nieusunięcia braków formalnych nie ma możliwości nadania dalszego toku wnioskowi o wznowienie postępowania. Postanowieniem z [...] lipca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie z [...] maja 2018 r. Wyrokiem z 30 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Lu 708/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lipca 2018 r. oraz poprzedzające je postanowienie z [...] maja 2018 r. Sąd ocenił, że istotną dla wszczęcia i prowadzenia postępowania o wznowienie jest deklarowana przez podatnika okoliczność, że konkretna sprawa podatkowa zakończona została w sposób ostateczny, tj. że od wydanej decyzji nie służy już odwołanie. W ocenie Sądu, żądanie wzruszenia decyzji ostatecznej w trybie wznowieniowym, określającej wysokość podatku od ściśle określonej nieruchomości za konkretny rok podatkowy bez podania daty, czy też numeru decyzji nie powinno stanowić przeszkody do uznania podania za odpowiadające wymogom z art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej. Istotne dla skutecznego zakreślenia żądania wniosku jest bowiem wskazanie przedmiotu sprawy, to jest przedmiotu postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną i podstawy wznowienia postępowania w tej sprawie. W wyroku zawarto wskazania, by podjąć próbę dokonania ustaleń co do tego, czy decyzja Prezydenta Miasta L. z [...] listopada 2002 r. dotycząca wymiaru podatku za rok 2000 była ostateczna, czy też taki przymiot posiadała decyzja organu odwoławczego, której numeru i daty skarżący nie był w stanie wskazać, a co do której twierdził, że utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem Sądu, znaczny upływ czasu, jakkolwiek ustaleń tych nie ułatwia, to jednak nie czyni ich całkowicie niemożliwymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wykonaniu powyższych wytycznych podjęło próbę dokonania ustaleń, w wyniku których w rejestrze informatycznym odszukano adnotację o rejestracji sprawy z odwołania wniesionego przez podatnika. Na tej podstawie odnaleziono w archiwum decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lutego 2003 r., którą uchylono decyzję Prezydenta Miasta L. z [...] listopada 2002 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2000 r. w kwocie 25.432,80 zł i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Decyzja Kolegium została doręczona stronie w dniu 10 marca 2003 r. W konsekwencji, w niniejszej sprawie uczyniono przedmiotem rozpoznania wniosek o wznowienie postępowania prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Organ wskazał, że postępowanie odwoławcze zostało zakończone decyzją kasacyjną z [...] lutego 2003 r. Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, organ odwoławczy wskazał na konieczność zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie podatku od nieruchomości za 2000 r. Powyższa decyzja nie kończyła zatem sprawy, na co wskazano w decyzji z [...] lipca 2019 r. Decyzja kasacyjna nie przesądza o istocie sprawy, a jedynie powoduje ponowne rozpatrzenie sprawy co do istoty. Utrzymuje więc stan sprawy w toku, co z kolei skutkuje niemożnością wznowienia postępowania. Wobec powyższego, odmówiono wznowienia postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lutego 2003 r. W odwołaniu od tej decyzji podatnik utrzymywał, że organ odwoławczy – wbrew stanowisku organu w niniejszej sprawie - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z [...] listopada 2002 r. Wskazał też, że decyzja ta była podstawą wpisania hipoteki na nieruchomości. Ponowił wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Organ podał, że zawarty w odwołaniu wniosek o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta z [...] listopada 2002 r. określającą podatek od nieruchomości za rok 2000, został wyodrębniony i zostanie rozpatrzony w odrębnym rozstrzygnięciu. Decyzją z [...] grudnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaś w mocy zaskarżoną decyzję. Wyrokiem z 16 września 2020 r. sygn. akt I SA/Lu 119/20 WSA w Lublinie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał w szczególności, że ustalenie organu odwoławczego, iż sprawa, w której skarżący wnosił o wznowienie postępowania, nie została zakończona decyzją ostateczną jest przedwczesne. Wykonując wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z 30 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Lu 708/18 organ poprzestał na ustaleniu, że nie wydał decyzji utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta z [...] lutego 2002 r., a także na odnalezieniu własnej decyzji ostatecznej z [...] lutego 2003 r., która - jako decyzja kasacyjna - nie kończyła sprawy. Takie ustalenie oznacza, że w 2003 r. lub później sprawa podatkowa skarżącego powinna być ponownie rozpatrywana przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy zaniechał ustalenia w jaki sposób, po wydaniu decyzji kasacyjnej, została zakończona sprawa, w której skarżący wnosił o wznowienie postępowania, w szczególności który organ i kiedy wydał decyzję kończącą sprawę. Obowiązkiem organu było zatem ustalenie, czy sprawa podatkowa została zakończona decyzją ostateczną. Biorąc pod uwagę treść art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej (zwłaszcza w zestawieniu z treścią art. 247 § 1 tej ustawy), pojęcia sprawy nie można przy tym utożsamiać z postępowaniem kończącym się wydaniem przez organ odwoławczy jakiejkolwiek decyzji ostatecznej. Decyzją ostateczną organ odwoławczy kończy bowiem postępowanie w sprawie, jeżeli utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji, orzeka reformatoryjnie albo umarza postępowanie. Jeżeli natomiast organ odwoławczy wydaje decyzję kasacyjną, to wówczas, kończąc postępowanie odwoławcze, nie kończy sprawy, która będzie rozpatrywana ponownie przez organ pierwszej instancji. W takiej sytuacji ustalenie, że wskazywana przez stronę decyzja w rzeczywistości nie kończyła sprawy, lecz była decyzją kasacyjną, powinno prowadzić do ustalenia, czy organ pierwszej instancji, ponownie rozpatrując sprawę, wydał decyzję ostateczną kończącą postępowanie w sprawie, czy też ewentualnie taką decyzję wydał organ odwoławczy, rozpatrując sprawę na skutek odwołania od kolejnej decyzji organu pierwszej instancji. Badanie dopuszczalności wznowienia postępowania w zakresie ustalenia, czy sprawa została zakończona decyzją ostateczną, nie polega na ustaleniu, czy konkretna decyzja ostateczna kończyła sprawę, lecz na ustaleniu, czy w ogóle w sprawie została wydana decyzja ostateczna kończąca sprawę. Organ nie jest związany wnioskiem strony o wznowienie postępowania w tym zakresie, w którym wskazuje ona nieprawidłowo określoną decyzję ostateczną jako kończącą sprawę. Organ związany jest natomiast określeniem przedmiotu wniosku, to jest żądaniem wznowienia postępowania w konkretnej sprawie podatkowej. Ustalenie, czy spełniona jest przesłanka dopuszczalności wznowienia postępowania w postaci zakończenia sprawy decyzją ostateczną, należy zaś do organu. Jedynie w razie ustalenia, że w sprawie nie wydano decyzji ostatecznej kończącej sprawę (np. gdyby okazało się, że organ pierwszej instancji nadal prowadzi postępowanie, co jednak ze względu na upływ czasu jest mało prawdopodobne), a więc gdyby rzeczywiście ostatnią decyzją ostateczną w sprawie była decyzja kasacyjna Kolegium, wówczas – w ocenie Sądu - organ będzie miał podstawę do odmowy wznowienia postępowania na podstawie art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpatrując odwołanie podatnika i wykonując wytyczne sądowe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wystąpiło do sądu wieczystoksięgowego o udostępnienie dokumentów znajdujących się w aktach księgi wieczystej Nr [...] (Nr księgi wieczystej wskazywanej przez podatnika w piśmie z 23 lutego 2018 r.). W odpowiedzi na wniosek sąd ten, zarządzeniem z 11 października 2019 r., odmówił wydania odpisu dokumentu, bowiem nie znajduje się on w aktach. W tych okolicznościach, organ uznał, że w sposób prawidłowy przedmiotem rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania uczynił postępowanie zakończone decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lutego 2003 r., bowiem w obrocie prawnym istnieje tylko ta decyzja, będąca następstwem wniesionego przez podatnika odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z [...] listopada 2002 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2000 r. Kolegium podzieliło stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i powołanym w niej orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym decyzja kasacyjna jest rozstrzygnięciem procesowym, dlatego też nie ma statusu decyzji ostatecznej kończącej sprawę. Uchylenie decyzji merytorycznej spowodowało powstanie stanu, w którym decyzja z [...] lutego 2003 r. nie zakończyła sprawy, wskazywała wyłącznie na konieczność zgromadzenia nowego materiału dowodowego. Po zakończeniu postępowania odwoławczego sprawa została skierowana do organu pierwszej instancji, zaś od nowej decyzji organu pierwszej instancji stronie przysługiwało odwołanie. Oznacza to, że wznowienie postępowania odwoławczego w sytuacji, gdy organ odwoławczy w całości uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia - jest niedopuszczalne. J. A. złożył skargę na powyższą decyzję z dnia [...] października 2021r. Wniósł o jej uchylenie wraz z decyzją Prezydenta Miasta L. z [...] listopada 2002 r. Dodatkowo skarżący wniósł o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które to decyzje utrzymują w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z [...] listopada 2002 r. określającą podatek od nieruchomości za rok 2000. W uzasadnieniu skargi podatnik wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze oparło swoje rozstrzygnięcie na piśmie Sądu Rejonowego Wydziału Ksiąg Wieczystych z 11 października 2019 r. W piśmie skierowanym do Sądu poszukiwano decyzji Prezydenta Miasta L. z [...] listopada 2002 r. nie wskazując, że jest ona załącznikiem do tytułu wykonawczego w celu wpisania hipoteki w Dziale IV Księgi Wieczystej oraz znajduje się w Dziale Egzekucyjnym Urzędu Miejskiego, który prowadzi egzekucję w stosunku do podatnika. Zdaniem strony, takie pobieżne potraktowanie sprawy świadczy o braku zaufania do organów podatkowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Poparło stanowisko prezentowane w sprawie. W piśmie z dnia 27 stycznia 2022 r. skarżący poparł skargę i stanowisko w niej przedstawione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, bowiem wydając zaskarżoną decyzję organ nie wykonał w pełnym zakresie wytycznych sądowoadministracyjnych wynikających z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 września 2020 r. sygn. akt I SA/Lu 119/20. Przypomnieć bowiem należy, że w niniejszej sprawie organ i Sąd pozostają związani wykładnią prawa dokonaną przez tutejszy Sąd, na podstawie art. 153 p.p.s.a. w dwóch prawomocnych wyrokach sądowych: z dnia 30 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Lu 708/18 oraz z dnia 16 września 2020 r. sygn. akt I SA/Lu 119/20. Zgodnie z tym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną, o której mowa w powołanym przepisie, rozumieć należy wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast, wskazania co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 153.). Związanie sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a., oznacza zaś, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Ponadto, w orzecznictwie jednoznacznie wskazuje się, że związanie sądu i organu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu trwa w danej sprawie dopóty, dopóki nie zostanie ono uchylone lub zmienione lub nie ulegną zmianie przepisy, czyniąc pogląd prawny nieaktualny (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1998 r., sygn. akt III RN 130/97, OSP 1999, z. 3, poz. 101 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 1999 r., sygn. akt I SA 2019/98, ONSA 2000, nr 3, poz. 129). W wyroku z dnia 16 września 2020 r., którego wytyczne miał obowiązek wykonać organ w ponownie prowadzonym (po uchyleniu jego decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania) postępowaniu, Sąd wskazał, że w światle wytycznych sądowych zawartych w wyroku w sprawie sygn. akt I SA/Lu 708/18 Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobligowane było do ustalenia, czy sprawa podatkowa została zakończona decyzją ostateczną. Nie jest bowiem wystarczającym stwierdzenie przez organ, że decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia [...] listopada 2002 r. (taką bowiem datę faktycznie nosiła decyzja organu pierwszej instancji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2000 r.) – wbrew stanowisku skarżącego – została uchylona w kontroli instancyjnej, a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania temu organowi. Badanie dopuszczalności wznowienia postępowania w zakresie ustalenia czy sprawa została zakończona decyzją ostateczną nie polega bowiem na ustaleniu, czy konkretna decyzja kończyła sprawę, lecz na ustaleniu czy w ogóle w sprawie została wydana decyzja ostateczna kończąca sprawę. Mieć przy tym należy na uwadze, że organ nie jest związany wnioskiem strony o wznowienie postępowania w tym zakresie, w którym wskazuje ona nieprawidłowo określoną decyzję ostateczną jako kończącą sprawę. Związany jest organ natomiast określeniem przedmiotu wniosku, tj. żądaniem wznowienia postępowania w konkretnej sprawie podatkowej. Ustalenie czy spełniona została przesłanka dopuszczalności wznowienia postępowania w postaci zakończenia sprawy decyzją ostateczną należy zaś do organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zwrócił uwagę na treść wystąpienia organu do sądu wieczystoksięgowego i wskazał, że ograniczyło się ono wyłącznie do zwrócenia się o wydanie decyzji (o ile taka istnieje) utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] listopada 2002 r. (k. 118 akt administracyjnych). Tymczasem z ustaleń organu wynika, że decyzja ta została uchylona decyzją Kolegium z dnia [...] lutego 2003 r. sygn. akt SKO[...]. Wystąpienie było więc zupełnie bezprzedmiotowe, a odpowiedź sądu wieczystoksięgowego nie mogła być inna, jak w zarządzeniu z dnia 11 października 2019 r. (k. 120 akt administracyjnych). Organ odwoławczy nie ustalał natomiast, czy w aktach księgi wieczystej złożona została jakakolwiek inna decyzja ostateczna dotycząca podatku od nieruchomości za 2000 r. Nie zwracał się też do Prezydenta Miasta L. (organu pierwszej instancji) o informację, czy po wydaniu przez Kolegium decyzji kasacyjnej organ ten wydał decyzję ostateczną kończącą sprawę. Stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122 i art. 187 § 1 O.p., Sąd wskazał, że rzeczą organu będzie uzupełnienie postępowania dowodowego i wyjaśnienie czy w dalszym toku postępowania (po uchyleniu decyzji z dnia [...] listopada 2002 r.) wydana została jakakolwiek decyzja ostateczna kończąca sprawę. W tym celu Sąd zasugerował w szczególności (k. 139 akt administracyjnych, str. 11 uzasadnienia) możliwość zwrócenia się do organu pierwszej instancji o informację czy i w jaki sposób zakończyło się postępowanie przed tym organem po wydaniu przez Kolegium decyzji kasacyjnej z dnia [...] lutego 2003 r. O taki dokument lub informację o nim organ mógł zwrócić się także do sądu wieczystoksięgowego. Pomimo powyższych wskazań Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie tylko nie zwróciło się do stosownych organów o udzielenie informacji niezbędnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy, ale ponownie – wbrew stanowisku zawartemu w przywołanym wyroku – wskazało na treść swojego wystąpienia do sądu wieczystoksięgowego z dnia [...] września 2019 r. oraz odpowiedź tego sądu w formie zarządzenia z dnia 11 października 2019 r. uznając, że powyższe wyczerpuje oczekiwania co do rzetelności i pełności postępowania dowodowego. Powrócono zatem do prezentowanej uprzednio koncepcji, że wniosek o wznowienie postępowania jest niedopuszczalny wobec faktu, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2003 r. nie zakończyła sprawy podatkowej. Stanowisko to jest oczywiście nieprawidłowe i w sposób istotny narusza zarówno przepis art. 153 p.p.s.a., jak również przepisy art. 122 i art. 187 § 1 O.p., ale nade wszystko art. 121 O.p. i wynikającą z niego zasadę zaufania do organów podatkowych. Organ odwoławczy zignorował bowiem w zupełności dyrektywy jakimi był związany i wbrew zaleceniom sądowym nie wykonał obowiązku stosownego uzupełnienia materiału dowodowego. Zamiast tego wdał się w nieuprawnioną polemikę z prawomocnym orzeczeniem sądowym wskazując, że zwracał się już ze stosownym wnioskiem o informację do sądu wieczystoksięgowego, co jednak nie przyniosło oczekiwanego skutku. Problem polega jednak na tym, że wystąpienie organu z dnia 19 września 2019 r. do Sądu Rejonowego L. – Wschód w L. z siedzibą w Ś. Wydziału Ksiąg Wieczystych ma ściśle określoną treść, która determinowała stanowisko tego Sądu zawarte w zarządzeniu z dnia 11 października 2019 r. To z kolei w żadnym razie nie mogło zostać uznane za właściwe wypełnienie obowiązku należytego gromadzenia dowodów i ustalania istotnych w sprawie faktów, skoro w zapytaniu i w zarządzeniu jest mowa wyłącznie o ewentualnie istniejącej decyzji ostatecznej utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] listopada 2002 r. W sytuacji, w której wiadomo już organowi, że decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia [...] listopada 2002 r. została usunięta z obrotu prawnego, taki zakres wystąpienia do sądu wieczystoksięgowego jest pozbawiony jakiejkolwiek logiki i rozsądku. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie ponownie w wyroku w sprawie I SA/Lu 119/20 zobowiązał organ do takiego przeprowadzenia postępowania, w tym np. wystąpienia do stosownych organów (ale też i do analizy własnych archiwów, w tym deklarowanego rejestru informatycznego, prowadzonego w organie do końca 2010 r.), które umożliwi uzyskanie informacji, który organ i kiedy wydał w sprawie określenia skarżącemu wysokości podatku od nieruchomości za 2000 r. decyzję ostateczną, kończącą to postępowanie. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że na podstawie takiej właśnie decyzji dokonano wpisu hipoteki na nieruchomości przy ul. [...], a zatem decyzja winna znajdować się w tej komórce organizacyjnej organu pierwszej instancji, który zajmuje się wystawianiem tytułów wykonawczych i egzekucją. Pomimo to, organ odwoławczy w niniejszej sprawie nie uznał za stosowne zwrócenia się do Prezydenta Miasta L. o takie dane i odpis dokumentu. Powyższe nie oznacza też, że wystąpienie o wskazane informacje do sądu wieczystoksięgowego i organu pierwszej instancji, czy też analiza własnego archiwum są wyłącznymi czynnościami, jakie organ może i winien wykonać w celu ustalenia istotnych w sprawie faktów. Są to jedynie czynności sugerowane przez Sąd, które jednak – w miarę rozwoju sytuacji i uzyskania nowych stanowisk – mogą otworzyć pole do dalszych uzasadnionych okolicznościami działań organu, zmierzających bezpośrednio do oznaczenia decyzji ostatecznej zapadłej w sprawie podatku od nieruchomości za 2000 r. Powyższe bez wątpliwości stanowi o niewykonaniu przez organ wytycznych sądowych i zaniechaniu przez zobowiązany do tego organ do zgromadzenia materiału dowodowego i dokonania stosownych ustaleń, które poprzedzałyby rozstrzygnięcie o wniosku o wznowienie postępowania. Nie sposób uznać za zasadne zignorowania oczywistego logicznego wniosku, że skoro decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia [...] listopada 2002 r. została uchylona, a sprawę przekazano temu organowi do ponownego rozstrzygnięcia, to organ ten musiał wydać co najmniej orzeczenie o charakterze formalnym (np. umarzające postępowanie) lub nową decyzję w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2000r. Decyzja ta mogła zaś stać się decyzją ostateczną lub zostać oceniona w postępowaniu instancyjnym i być może sądowym. Te właśnie dane są niezbędne dla właściwego rozpoznania wniosku strony. Z tych względów, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ wykona zalecenia zawarte w wyroku WSA z dnia 16 września 2020 r., sygn. akt I SA/Lu 119/20, z uwzględnieniem oceny zawartej w niniejszym wyroku. Mając to na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. orzekł jak w wyroku. Skarżący został zwolniony w drodze przyznanego mu prawa pomocy z kosztów sądowych w całości, nie wykazał też iżby w sprawie poniósł jakiekolwiek podlegające zwrotowi wydatki.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło