I SA/Lu 671/03
WyrokWSA w Lublinie2004-04-23
Skład orzekający: Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędzia NSA Ewa Gdulewicz, Sędzia NSA Danuta Małysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może wydać decyzję odmawiającą wydania decyzji określającej wysokość zobowiązań podatkowych wraz z odsetkami, jeśli sprawa została już wcześniej rozstrzygnięta ostateczną decyzją?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja, odmawiająca wydania decyzji określającej wysokość zobowiązań podatkowych wraz z odsetkami, jest dotknięta kwalifikowaną wadliwością wskazaną w art. 247 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej, jako wydana bez podstawy prawnej. Żaden przepis ordynacji podatkowej nie uprawnia organu do wydania decyzji odmawiającej wydania decyzji. Organ podatkowy, działając w granicach art. 121 ordynacji podatkowej, miał obowiązek wyjaśnić treść i zakres żądania strony i załatwić je w formie przewidzianej przepisami prawa, a nie wydawać decyzję w sprawie, która została już rozstrzygnięta.Stan faktyczny
Gminna Spółdzielnia w likwidacji wniosła o wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązań podatkowych wraz z odsetkami za lata 1997-2000, uwzględniając dokonane wpłaty. Burmistrz pismem z dnia [...] sierpnia 2003r. poinformował, że decyzja w tym przedmiocie została wydana w dniu [...] września 2000r. i nie może ponownie wydać decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło pismo Burmistrza i odmówiło wydania decyzji, uznając, że sprawa została już rozstrzygnięta ostatecznymi decyzjami. Spółdzielnia wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od Kolegium na rzecz Gminnej Spółdzielni zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek (spr.), Sędziowie NSA Ewa Gdulewicz, NSA Danuta Małysz, Protokolant asyst. Monika Bartmińska, po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi Gminnej Spółdzielni "[...]" w likwidacji w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji określającej wysokość zobowiązań podatkowych wraz z odsetkami za lata 1997 - 2000 I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Gminnej Spółdzielni "[...]" w likwidacji w T. kwotę zł. [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania Gminnej Spółdzielni "[...]" w T. w likwidacji od decyzji Burmistrza z dnia [...] sierpnia 2003r. odmawiającej wydania decyzji określającej wysokość zaległości w podatku od nieruchomości za lata 1997-2000, uchyliło tę decyzję w całości i odmówiło wydania decyzji określającej wysokość zobowiązań podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę za lata 1997-2000r.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium podało, że Spółdzielnia w dniu [...] sierpnia 2003r. wnioskowała o wydanie decyzji określających wysokość zobowiązań podatkowych wraz z odsetkami za lata 1997-2000. W załatwieniu tego wniosku Burmistrz pismem z dnia [...] sierpnia 2003r. poinformował, że decyzja w tym przedmiocie wydana została w dniu [...] września 2000r., stąd nie może ponownie wydać decyzji w tej sprawie.
W odwołaniu od tego pisma Spółdzielnia domagała się wydania decyzji określającej aktualną zaległość podatkową za lata 1997-2000 r. i odsetki, przy uwzględnieniu dokonanych wpłat.
Kolegium uznało, że pismo Burmistrza jest decyzją w przedmiocie określonym wnioskiem Spółdzielni, lecz wadliwie sformułowaną, stąd uznało konieczność jej uchylenia i orzeczenia o odmowie wydania decyzji, bowiem jest niewątpliwe, że przedmiot objęty żądaniem został rozstrzygnięty ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] września 2000r. Nr [...], a po częściowym stwierdzeniu jej nieważności (w zakresie wymiaru podatku za 2000r.) decyzją Kolegium z dnia [...] grudnia 2000r., również ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2002r. Nr [...]. Kolegium wyjaśniło , że jeżeli Spółdzielnia kwestionuje sposób zarachowania wpłat na poczet podatku i odsetek ,to powinna wnieść zażalenie na podstawie art. 62 § 4 ordynacji podatkowej.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 62 § 4 , art. 207 § 1 i art. 247 § 1 pkt 4 ordynacji podatkowej przez ich błędne zastosowanie i odmowę wydania decyzji określającej wysokość odsetek za zwłokę od należności podatkowych za lata 1997-2000 w związku z dokonanymi wpłatami.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r . Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegają, po dniu 1 stycznia 2004r. , rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz. 1270).
Stosownie do art. 134 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji zauważyć przede wszystkim należało, że żaden przepis ordynacji podatkowej nie uprawnia organu podatkowego do wydania decyzji w przedmiocie odmowy wydania decyzji. Z tego względu zaskarżona decyzja dotknięta jest kwalifikowaną wadliwością wskazaną w art. 247 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej (Dz. U. 1997 r. Nr 137, poz. 926 ze zm.), jako wydaną bez podstawy prawnej.
Podstawą prawną tej decyzji nie mógł być również art. 233 § 1 pkt 2 lit.a ordynacji podatkowe (w decyzji błędnie wskazano art. 138 § 1 pkt 2 lit.a ), gdyż pismo Burmistrza z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] informujące o braku zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości Spółdzielni za lata 1997-2000 oraz o istnieniu odsetek od zaległości za te lata w wysokości 213.098,13 zł na dzień 30 czerwca 2003r., mogło być ewentualnie uznane ze zaświadczenie, o którym mowa w art. 306e ordynacji podatkowej, ale nie za decyzję, do wydania której brak jest podstawy prawnej.
Z tego względu zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem art. 233 § 1 pkt 2 lit.a w związku z art. 220 ordynacji podatkowej, gdyż orzeka w sprawie nie będącej przedmiotem decyzyjnego rozstrzygnięcia organu I instancji .
Okoliczność, że strona skarżąca nieporadnie formułowała treść żądania domagając się wydania decyzji w sprawie decyzją już rozstrzygniętej, nie zwalniała organu podatkowego z wykonania, nałożonego art. 121 ordynacji podatkowej, obowiązku wyjaśnienia treści i zakresu żądania i załatwienia go w sposób i w formie przewidzianych przepisami prawa podatkowego.
Strona wskazywała, że pragnie uzyskać rozstrzygnięcie co o wysokości zaległości podatkowych za lata: 1997, 1998, 1999 i 2000 i odsetek od tych zaległości z uwzględnieniem dokonywanych wpłat i zmiany wysokości zobowiązania podatkowego za 2000r. wynikającej z decyzji z dnia [...] lutego 2002r. i decyzji częściowo umarzającej odsetki za zwłokę.
Rozstrzygniecie w tym zakresie (w formie postanowienia, na które służy zażalenie) organ podatkowy powinien wydać na podstawie art. 62 ordynacji podatkowej wskazując w nim sposób zaliczenia poszczególnych wpłat na poczet podatków za poszczególne lata, z zachowaniem wymogów określonych w art. 55 § 2 i art. 62 § 1 i § 2 ordynacji podatkowej (co do wcześniejszych wpłat z zachowaniem zasad wynikających z art. 27 ustawy o zobowiązaniach podatkowych).
Żądanie strony skarżącej jest wynikiem twierdzenia organu podatkowego, że za objęte wnioskiem lata podatkowe nie posiada ona zaległości podatkowej, a obciążają ją odsetki od tych zaległości, co w świetle wyżej wskazanych przepisów dotyczących zaliczania wpłat jest sytuacją niedopuszczalną.
Bezczynność organu podatkowego w załatwieniu żądania skarżącej obligowała organ wyższego stopnia do załatwienia pisma nazwanego "odwołanie" w trybie art. 141 ordynacji podatkowej, a nie do uznawania pozaprawnej formy załatwienia tego żądania za decyzję.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło