I SA/Lu 674/18

WyrokWSA w Lublinie2019-01-18

Skład orzekający: Grzegorz Wałejko, Krystyna Czajecka-Szpringer, Andrzej Niezgoda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty będące własnością przedsiębiorcy, na których zakończono rekultywację i które nie są aktualnie wykorzystywane do działalności gospodarczej, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, nawet jeśli zakończono na nich rekultywację i nie są aktualnie wykorzystywane do działalności gospodarczej, podlegają opodatkowaniu według stawki dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, o ile nie wykazano względów technicznych wyłączających ich wykorzystanie do działalności. Dane z ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organów podatkowych i nie mogą być samodzielnie korygowane przez te organy bez uprzedniej zmiany w ewidencji.
Stan faktyczny
S. B., prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wydobywania kopalin, jest właścicielem gruntów o łącznej powierzchni 4,81 ha, z czego część gruntów została objęta decyzją o zakończeniu rekultywacji w kierunku leśnym. Organ podatkowy ustalił podatek od nieruchomości za 2015 rok, stosując stawki dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą, pomimo że skarżący twierdził, iż na części gruntów działalność nie jest prowadzona i stanowią one nieużytki po rekultywacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca), WSA Andrzej Niezgoda Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania S. B. (dalej: podatnik, skarżący), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] r. ustalającą wysokość podatku od nieruchomości za 2015 rok w kwocie [...]zł Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że S. B., prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wydobywania żwiru i piasku, wydobywania gliny i kaolinu, jest właścicielem nieruchomości gruntowych położonych na terenie gminy S., obręb [...] J. - działek nr [...] o łącznej powierzchni 4,81 ha, przy czym 0,2112 ha działki nr [...] jest zakwalifikowana w ewidencji gruntów i budynków wedle symbolu "Bi" - inne tereny zabudowane, zaś 0,8288 ha jak i obszar pozostałych działek posiadają opis użytku "K" - użytki kopalne (łącznie 4,5988 ha). Działki te zostały przez samego skarżącego określone w informacji w sprawie podatku od nieruchomości jako - do lipca 2015 r. - w całości związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Decyzją z dnia [...] r. Starosta Ł. uznał rekultywację gruntów pola A i B złoża "J." położonego w obrębie działek nr [...] w miejscowości J., gmina S. w kierunku leśnym za zakończoną. Dnia 17 sierpnia 2015 r. stwierdzono ostateczność tej decyzji. Decyzją Wójta Gminy S. z dnia [...] r. ustalono podatnikowi wysokość podatku od nieruchomości za 2015 rok, powołując się na dane z ewidencji gruntów i budynków, wedle których jest on właścicielem gruntów położonych w miejscowości J. o pow. 4,81 ha - działki [...] (0,2112 ha to inne tereny zabudowane, 0,8288 ha to użytki kopalne), działki [...] (0,97 ha użytki kopalne), działki [...] (0,93 ha użytki kopalne), działki [...] (1,87 ha użytki kopalne). Podatek wymierzono od powierzchni 2.112 m2 według stawki [...] zł właściwej dla gruntów "pozostałych" oraz od powierzchni 45.988 m2 według stawki przewidzianej dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą (0,57 zł od m2). Zaznaczono przy tym, iż decyzja o zrekultywowaniu nieruchomości nie jest dla organu wiążąca, gdyż dane z ewidencji wskazują przeznaczenie działek na działalność gospodarczą w zakresie wydobywania kopalin, zaś podatnik prowadzi działalność gospodarczą w zakresie wydobywania żwiru i piasku, wydobywania gliny i kaolinu, stąd też posłużono się stawką dla przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W odwołaniu podatnik zarzucił naruszenie art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r., cyt. dalej jako u.p.o.l.) poprzez przyjęcie wobec nieruchomości podatnika stawki podatku dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą, w sytuacji, gdy – w jego ocenie - nieruchomości te nie posiadają związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą i stanowią obecnie nieużytki. Podatnik zarzucał też naruszenie przepisów procedury podatkowej (art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej – aktualny Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.) poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego, brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i zastosowanie w/w stawki podatkowej, mimo że od lipca 2015 r. na działkach [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni 3,66 ha nie jest prowadzona działalność gospodarcza. Wcześniej na tych działkach była prowadzona działalność gospodarcza, lecz teren po wydobyciu został zalesiony. Powyższe okoliczności potwierdza decyzja Starosty [...] z [...] r. o uznaniu rekultywacji w kierunku leśnym za zakończoną. Podatnik odwołał się też do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2017 r., sygn. akt SK 13/15. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu w pierwszej kolejności organ odwołał się do przepisów u.p.o.l., w szczególności do art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 2 ust. 1 i ust. 2, które to stanowią, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3, a przedmiotem opodatkowania w podatku od nieruchomości są grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, przy czym opodatkowaniu tym podatkiem nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Organ przytoczył też art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., stanowiący, że wysokość stawek podatkowych od gruntów jest zależna od sposobu korzystania z przedmiotów opodatkowania, m.in. związania z prowadzeniem działalności gospodarczej. Przytoczył art. 21 ust. 1 Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2101) zobowiązujący organy podatkowe do uwzględnienia w postępowaniu podatkowym danych zawartych w ewidencji gruntów Wskazał, że w świetle powołanych przepisów organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów w ewidencji gruntów i budynków, co oznacza, że dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu należą do danych bezwzględnie obowiązujących. Organ zwrócił uwagę, że podatnik nie kwestionuje istniejącego obecnie zakwalifikowania jego gruntów w ewidencji ani też nie wykazywał też żadnej aktywności celem zmiany klasyfikacji nieruchomości w ewidencji gruntów, a jedynie twierdzi, że na przedmiotach opodatkowania nie jest prowadzona działalność gospodarcza, uzasadniająca tak wysoki podatek - teren po wydobyciu złóż został zalesiony i nie istnieje już więź pomiędzy prowadzoną działalnością gospodarczą a gruntem. Zatem wobec związania organów podatkowych zapisami w ewidencji o charakterze bezwzględnym oraz wobec postawy podatnika w tym zakresie, zasadne jest przyjęcie, iż grunty S. B. podlegają podatkowi od nieruchomości jako inne tereny zabudowane (0,2112 ha) i użytki kopalne (4,5988 ha). W ocenie organu, w świetle art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., który stanowi, że grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów o których mowa art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b, chyba że przedmiot dopakowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. W ocenie organu w świetle tej normy samo posiadanie gruntu przez przedsiębiorcę, którym jest skarżący, skutkuje uznaniem go za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, z wyjątkiem gdy przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Podatnik natomiast nie przywoływał żadnych względów technicznych, które uniemożliwiałby mu wykorzystywanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, a to na nim spoczywa - jako wywodzącym z powyższego korzystne skutki prawne - ciężar udowodnienia tej okoliczności, stanowiącej wyjątek od wprowadzonego konstrukcją prawną przepisu domniemania braku istnienia takich względów. W ocenie organu do czasu zakończenia rekultywacji, stwierdzonej ostateczną decyzją właściwego organu administracyjnego, grunty są faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, przy czym samo zakończenie rekultywacji nie stanowi "względu technicznego" wyłączającego grunt z obszaru związania z działalnością gospodarczą podatnika. W ocenie organu brak wykonywania czynności faktycznych na gruncie, będących przejawem przeważającego profilu działalności gospodarczej podatnika - wydobycia kopalin nie pozbawia nieruchomości przymiotu bycia "w posiadaniu przedsiębiorcy" (w tym przypadku – skarżącego) w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., ponieważ grunt, budynek a także obiekt budowlany, aby zakwalifikować go jako związany z prowadzeniem działalności gospodarczej nie musi być wykorzystywany jako środek/narzędzie tej działalności. W ocenie organu w sprawie nie mamy też do czynienia z sytuacją, gdy grunty stanowiące własność osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą nie są wykorzystywane do działalności gospodarczej, a przez to nie wchodzą w skład przedsiębiorstwa, bowiem działalność gospodarcza podatnika to wydobywanie żwiru i piasku, wydobywania gliny i kaolinu, a sporne grunty w przeważającej powierzchni są oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako użytki kopalne, na których działalność wydobywcza była prowadzona i które objęto w ramach tej działalności procesem rekultywacji. Aktualne dalsze posiadanie nieruchomości niegdyś faktycznie wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej przez tego samego przedsiębiorcę jest kontynuacją tego posiadania przez przedsiębiorcę, z tym że bez dotychczasowego celu polegającego na wydobywaniu kopalin. Zdaniem organu trudno w tej sytuacji przyjąć, że podatnik władał gruntem obecnie dla siebie, niejako obok prowadzonej działalności gospodarczej. Zakończenie rekultywacji, potwierdzone ostateczną decyzją administracyjną, stanowi w istocie zamknięcie pewnego etapu posiadania gruntu przez przedsiębiorcę. Przywołany przez stronę wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. SK 13/15, nie ma w sprawie zastosowania przede wszystkim z powodu objęcia swą interpretacją współposiadania/współwłasności gruntu, co w sprawie nie zachodzi, bo skarżący jest jedynym właścicielem spornych nieruchomości. Wobec powyższego, w ocenie organu II instancji zasadnym jest potraktowanie wszystkich gruntów podatnika jako związanych z działalnością gospodarczą, w tym również 0,2112 ha - części powierzchni działki nr [...] zakwalifikowanej w ewidencji gruntów i budynków wedle symbolu "Bi" - inne tereny zabudowane, którą sam podatnik w informacji w sprawie podatku od nieruchomości określił jako związaną z tą działalnością, a które Wójt Gminy S. nieprawidłowo uznał za grunty "pozostałe". Z uwagi na treść art. 234 Ordynacji podatkowej korekta decyzji w tym zakresie pozostaje poza jego kompetencją, gdyż wiązałoby się to z rozstrzygnięciem na niekorzyść skarżącego poprzez konieczność wymierzenia podatku od nieruchomości przy zastosowaniu wyższej stawki, charakterystycznej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W konkluzji organ wyraził stanowisko, że Wójt Gminy S. dokonał poprawnego wymiaru podatku od nieruchomości w kwocie [...]zł, uwzględniając dane z ewidencji gruntów i budynków oraz w oparciu o stawki podatkowe wprowadzone uchwałą nr [...] Rady Gminy S. z dnia 30 października 2012 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Lubelskiego z 2012 r., poz. 3441). W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego podatnik wniósł o jej uchylenie, wraz z decyzją ją poprzedzającą, zarzucając: 1. naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, w szczególności niewłaściwe zastosowanie art. 5 u.p.o.l. poprzez przyjęcie wobec nieruchomości będących własnością podatnika stawki podatku związanej z działalnością gospodarczą, podczas gdy przedmiotowe nieruchomości nie posiadają związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą i obecnie stanowią nieużytki, 2. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy w szczególności: - art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie podjęcie kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, jak również brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, poprzez zastosowanie stawki podatku związanej z działalnością gospodarczą, pomimo, że na przedmiotowych nieruchomościach działalność gospodarcza nie jest prowadzona od lipca 2015 r., - art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. w przedmiocie uznania rekultywacji gruntów POLA A i B złoża "J." położonego w obrębie działek nr [...] w kierunku leśnym za zakończoną, - art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji organu I instancji. Ponadto na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. wniósł o zażądanie od Starosty [...] akt sprawy dotyczącej rekultywacji gruntów. W uzasadnieniu skargi skarżący wywodził, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, że ustawodawca uzależnił w przepisach u.p.o.l. wysokość stawek podatku od nieruchomości od sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania. W ocenie podatnika, z naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. organ przyjął, że o tym, czy nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości decyduje sam fakt posiadania jej przez podmiot mający status przedsiębiorcy, pomimo że organ nie wykazał, aby nieruchomość pozostawała w związku z działalnością gospodarczą, gdy podatnikami są osoby fizyczne, które obok majątku związanego z działalnością gospodarczą mogą dysponować majątkiem osobistym niezwiązanym w żaden sposób z prowadzoną działalnością gospodarczą. Na działkach oznaczonych numerami [...], [...],[...] i [...] nie jest prowadzona działalność gospodarcza uzasadniająca tak wysoki podatek - teren po wydobyciu złóż został zalesiony, a Starosta Ł. uznał rekultywację gruntów POLA A i B złoża "J." położonego w obrębie działek nr [...] w miejscowości J. w kierunku leśnym za zakończoną. W trakcie przeprowadzonych oględzin stwierdzono, że teren objęty rekultywacją został zalesiony. Oględziny, które zostały przeprowadzone przez właściwy organ potwierdzają, że na działkach będących przedmiotem zobowiązania podatkowego nie jest prowadzona działalność wydobywcza. A zatem, co najmniej od 2015 r. nie istnieje więź pomiędzy daną działalnością gospodarczą prowadzoną przez skarżącego a nieruchomościami podlegającymi opodatkowaniu. Podobnie Trybunał Konstytucyjny w wyroku o sygn. akt SK 13/15 zwracał uwagę na ratio stosowania podwyższonej stawki, jaką jest potencjalna możliwość uzyskiwania przychodów z wykorzystania danych gruntów, co oznacza, że niezbędne jest ustalenie faktycznego sposobu wykorzystania opodatkowanego gruntu, którego współposiadaczem pozostaje osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą. Skarżący ma świadomość, że dane zawarte w ewidencji wiążą organ podatkowy, jednak od tej zasady należy odstąpić, w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku. Ordynacja podatkowa dopuszcza możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym - art. 194 § 3, zatem kiedy podatnik na etapie postępowania podatkowego kwestionuje dane ewidencyjne, powołując się na inne dokumenty świadczące o błędnym zapisie, organ podatkowy powinien je zweryfikować i ustalić, czy istnieje inny dowód świadczący o wadliwości danych ewidencyjnych. Organy podatkowe tego nie uczyniły. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w toku postępowania podatkowego nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Nie doszło również do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji i podanych w niej motywów, stwierdzić należy, że ocena dowodów, jakiej dokonał w tej sprawie organ odwoławczy, nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała z ochrony przewidzianej w art. 191 Ordynacji podatkowej. Sąd podkreśla, że organ odwoławczy rozważył całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w uzasadnieniu decyzji odniósł się do wszystkich zgłoszonych przez skarżącego twierdzeń. Zgodnie z art. 122 Ordynacji podatkowej w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zasada prawdy obiektywnej nakazuje organom prowadzącym postępowanie zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego tak, aby stan faktyczny sprawy ustalić zgodnie z rzeczywistością. W kontekście powyższego leży stwierdzić, że organy orzekające w niniejszej sprawie dysponowały materiałem dowodowym umożliwiającym podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie, natomiast odmienna ocena prawna tego materiału nie oznacza automatycznie naruszenia art. 120, 121 § 1, 122, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej. Zaskarżona decyzja w pełni odpowiada także wymogom określonym w art. 210 Ordynacji podatkowej, a w szczególności w § 4 tego przepisu. Zawiera bowiem szczegółowe uzasadnienie prawne nie tylko wskazując podstawę prawną, ale także wyjaśniając znaczenie poszczególnych przepisów mających w sprawie zastosowanie. Oceniając stan faktyczny ustalony przez organy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy podatkowe, bowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do oceny, czy zasadnie organ odwoławczy zaaprobował stanowisko organu podatkowego I instancji, że grunty objęte decyzją dotyczącą rekultywacji, mimo jej zakończenia, nadal powinny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości według stawki przewidzianej dla gruntów będących w posiadaniu przedsiębiorcy, zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że grunty położone w miejscowości J. (działki [...], [...], [...], [...], z czego część działki [...] to inne tereny zabudowane, a reszta to użytki kopalne) znajdowały się w posiadaniu skarżącego w 2015 r. Spór dotyczy przede wszystkim tego, czy sporny grunt, na którym została przeprowadzona rekultywacja, zakończona decyzją jest i może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego oraz w konsekwencji - czy podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w stawce jak dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zdaniem sądu w odniesieniu do obu tych zagadnień odpowiedź jest twierdząca. Wyjaśnienie powyższego stanowiska należy rozpocząć od przytoczenia odpowiednich przepisów ustawy w brzmieniu obowiązującym w 2015 r. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, dla których podstawę opodatkowania stanowi ich powierzchnia (zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 1 tej ustawy). Natomiast zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l., stawki podatku są wyższe od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków, niż od gruntów określonych w ustawie jako "pozostałe". Zgodnie z treścią art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., użyte w ustawie określenie grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oznacza grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.o.l., chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. W świetle tego przepisu samo posiadanie gruntu przez przedsiębiorcę skutkuje uznaniem za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, z wyjątkiem gdy przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Skarżący nie przywoływał żadnych względów technicznych, które uniemożliwiałyby mu wykorzystanie spornych gruntów do prowadzenia działalności gospodarczej, a jak słusznie podkreślił organ odwoławczy, to na podatniku, jako wywodzącym z powyższego korzystne skutki prawne spoczywa ciężar wykazania tej okoliczności, stanowiącej wyjątek od wprowadzonego konstrukcją prawną przepisu domniemania braku istnienia takich względów. W ocenie Sądu, w świetle okoliczności niniejszej sprawy nie można, wbrew stanowisku skarżącego, uznać, że sporne grunty nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ani też żadnego związku z tą działalnością nie mają. Skarżący łączy bowiem "niemożność" wykorzystywania spornych gruntów do prowadzenia działalności gospodarczej z zakończonym procesem eksploatacji złóż i ich rekultywacją. Objęcie gruntów procesem rekultywacji nie stanowi o ich całkowitym i trwałym wyłączeniu z możliwości prowadzenia działalności gospodarczej z ich wykorzystaniem. Nie można zawężać potencjalnego wykorzystania gruntów do prowadzenia działalności tylko w zakresie w jakim wcześniej grunty te były wykorzystane. Innymi słowy jeżeli grunty wcześniej wykorzystane były na prowadzenie wydobycia żwiru i piasku to możliwość wykorzystania ich do prowadzenia działalności gospodarczej oceniać należy nie tylko wyłącznie przez pryzmat warunków do prowadzenia wydobycia. Ewentualny brak wykonywania czynności faktycznych na gruncie, będących przejawem przeważającego profilu działalności gospodarczej podatnika – wydobycia kopalin nie pozbawia nieruchomości przymiotu bycia w "posiadaniu przedsiębiorcy" w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Grunt, budynek, a także obiekt budowlany, aby zakwalifikować go jako związany z prowadzeniem działalności gospodarczej nie musi być wykorzystywany jako środek/narzędzie tej działalności. Trafnie przy tym wywiódł organ podatkowy, że zgodnie z art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zasadą jest, że to podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, którym obecnie jest starosta, a dopiero w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący tę procedurę wszczął. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym (por. wyroki: NSA z dnia 27 listopada 2015 r. sygn. akt II FSK 1691/14, LEX nr 1990169; WSA w Poznaniu z dnia 25 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Po 2142/15, LEX nr 2013843; WSA w Gliwicach z dnia 8 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 753/17, LEX nr 2400658) dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości decydujące znaczenie mają dane zawarte w aktualnej ewidencji gruntów, co wynika z art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Dlatego też w postępowaniu podatkowym nie prowadzi się postępowania dowodowego w celu wykazania, że uwidoczniona w ewidencji klasyfikacja powinna być inna. Dane te są wiążące dla organów podatkowych, a wypis z ewidencji ma moc dokumentu urzędowego, o którym mowa w przepisach art. 194 Ordynacji podatkowej. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym też podatkowych. Organy nie mogą więc samodzielnie dokonywać ustaleń co do klasyfikacji gruntów. Należy przy tym zaznaczyć, że NSA w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13 wskazał, że reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych - niejako wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W konsekwencji powyższego NSA stwierdził, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy, tj. dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane. Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej). Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego). W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu albo nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem, czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1647/12, LEX nr 1504306). W niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki umożliwiające Sądowi zakwestionowanie zapisów ewidencji gruntów. Skarżący nie kwestionował istniejącego obecnie zakwalifikowania jego gruntów w ewidencji jako użytki kopalne, lecz stwierdził, że na przedmiotach opodatkowania nie jest prowadzona działalność gospodarcza uzasadniająca tak wysoki podatek – teren po wydobyciu złóż został zalesiony i nie istnieje już wieź pomiędzy prowadzoną działalnością gospodarczą i gruntem. Zatem wobec bezwzględnego związania organów podatkowych zapisami w ewidencji (rodzaj użytków gruntowych) Sąd podziela stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, że sporne działki podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako użytki kopalne. Dalsze posiadanie nieruchomości niegdyś faktycznie wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej przez tego samego przedsiębiorcę jest kontynuacją tego posiadania przez tego przedsiębiorcę ale bez dotychczasowego celu polegającego na wydobywaniu kopalin, zaś zakończenie rekultywacji potwierdzonej ostateczną decyzją administracyjną stanowi w istocie zamknięcie pewnego etapu posiadania gruntu przez przedsiębiorcę. Jak już wskazano wyżej chcąc podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany podmiot powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wpis w ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Dopóki dane nie zostaną zmienione w ewidencji, organy podatkowe mają obowiązek wyliczenia podatku na ich podstawie i nie są władne do kwestionowania, czy też korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków. Zatem grunty skarżącego podlegają podatkowi od nieruchomości jako inne tereny zabudowane (0,2112 ha) i użytki kopalne (4,5988 ha). Powyższe ustalenia wskazują również na niezasadność wszystkich podniesionych w skardze zarzutów zarówno dotyczących prawa materialnego, jak przepisów postępowania. Przedstawione wyżej okoliczności przesądzają zdaniem sądu, że sporne grunty są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez skarżącego i jako takie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w stosownej stawce. Na koniec należy odnieść się też do wniosku skarżącego, dotyczącego zażądania od Starosty [...] akt sprawy dotyczących rekultywacji gruntów. Zdaniem Sądu, nie wystąpiły przesłanki z art. 106 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W sprawie niniejszej nie wystąpiły bowiem przesłanki uzasadniające wnioskowanie do Starosty [...] o przekazanie takiej dokumentacji, gdyż jak wskazano wyżej, dla prawidłowego opodatkowania przedmiotowych w sprawie gruntów nie ma znaczenia czy rekultywacja została przeprowadzona. Poza tym w aktach sprawy przedstawionych Sądowi przez organ podatkowy znajduje się decyzja Starosty [...] z dnia [...] r. w której organ ten orzekł o rekultywacji wskazanych w niej gruntów (pola A i B złoża "J. " położonego w obrębie działek nr [...] w miejscowości J.), za zakończoną. Na decyzji znajduje się adnotacja o jej ostateczności. Wyżej przedstawione stanowisko Sądu nie wynika z faktu niedysponowania przez Sąd tą decyzją czy niewiedzy o prowadzeniu takiego postępowania rekultywacyjnego. Stanowisko Sądu jest wynikiem odmiennej oceny znaczenia takiej decyzji w okolicznościach sprawy, w których skarżący, prowadzący działalność gospodarczą, jest właścicielem ww. gruntów, zmiana klasyfikacji tych gruntów w ewidencji gruntów i budynków przez stosowny i uprawniony do tego organ administracji publicznej nie została dokonana, a dane wynikające z tej ewidencji stanowią, że działki te przeznaczone są do eksploatacji poprzez wydobywanie kopalin. Słusznie wskazywał też organ podatkowy, odnosząc się do powoływanego przez skarżącego wyroku Trybunatu Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt SK 13/15, że nie ma on zastosowania w sprawie. Wprawdzie został on wydany na gruncie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. (a zatem tej samej regulacji, która jest przedmiotem sporu między stronami), jednakże dotyczył odmiennej - niż w niniejszej sprawie - kwestii, a mianowicie sytuacji współposiadacza nieruchomości nie prowadzącego działalności gospodarczej. W wyroku tym Trybunał stwierdził, że art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. rozumiany w ten sposób, że wystarczającą przesłanką zakwalifikowania gruntu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną będącą jego współposiadaczem, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 84 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Taka jednakże sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, stąd też brak jest podstaw do uwzględnienia przez Sąd skutków prawnych związanych z tym wyrokiem Trybunału. W obecnie rozstrzyganej sprawie nie mamy bowiem do czynienia z sytuacją, gdy współposiadaczami gruntu są osoby fizyczne a jedna z nich prowadzi działalność gospodarczą. Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione okoliczności Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło