I SA/Lu 676/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Jerzy Parchomiuk po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej - na skutek sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 października 2017 r. postanawia: odrzucić sprzeciw. Postanowieniem z dnia 17 października 2017 r., po rozpoznaniu wniosku W. W. (dalej jako: skarżący), referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Odpis postanowienia został wysłany przesyłką pocztową na adres skarżącego podany w skardze i wniosku o przyznanie prawa pomocy. W dniu 24 października 2017 r. doręczający pozostawił zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w placówce pocztowej. W dniu 9 listopada 2017 r. skarżący odebrał przesyłkę z placówki pocztowej. Pismem z 16 listopada 2016 r. (nadanym w placówce pocztowej tego samego dnia) skarżący wniósł sprzeciw, zarzucając referendarzowi naruszenie przepisów prawa i błędne ustalenie stanu faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw podlega odrzuceniu jako wniesiony po terminie. Zgodnie z art. 259 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) Od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga uzasadnienia. Sprzeciw wniesiony po terminie oraz sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione, a także sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, niezawierający uzasadnienia, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W badanej sprawie odpis postanowienia referendarza z dnia 17 października 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy został wysłany przesyłką pocztową na adres skarżącego podany w skardze i wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z informacji znajdujących się na potwierdzeniu odbioru (k. 37 akt administracyjnych) wynika, że w dniu 24 października 2017 r. doręczający pozostawił zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w placówce pocztowej. W tej sytuacji do doręczenia skarżącemu postanowienia referendarza miał zastosowanie art. 73 p.p.s.a. Z treści tego przepisu wynika, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej lub urzędzie gminy. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie 7-dniowym od pierwszego zawiadomienia, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, czyli z upływem 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej lub urzędzie gminy. Skoro w rozpoznawanej sprawie pierwsze zawiadomienie miało miejsce w dniu 24 października 2017 r., skutek doręczenia, wynikający wprost z art. 73 § 4 p.p.s.a. nastąpił 7 listopada 2017 r. W tej sytuacji termin do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza upłynął w dniu 14 listopada 2017 r. Skarżący wniósł zatem sprzeciw już po upływie ustawowego terminu (16 listopada 2017 r.), co musi skutkować odrzuceniem sprzeciwu. Należy jeszcze raz podkreślić, że skutek doręczenia w rozpoznawanej sprawie nastąpił z mocy prawa (art. 73 § 4 p.p.s.a.). Okoliczność, że przesyłka została błędnie wydana adresatowi w dniu 9 listopada 2017 r., kiedy to powinna już wrócić do nadawcy, nie ma znaczenia dla ustalenia daty doręczenia. Zarówno w orzecznictwie, jak i w literaturze przedmiotu, utrwalone jest stanowisko, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia (art. 73 § 4 p.p.s.a.), nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Również wtedy, gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach, w dalszym ciągu będzie miała zastosowanie wynikająca z tego przepisu fikcja prawna wcześniejszego doręczenia. W tym zakresie jej skutki nie przestają wywoływać skutków prawnych wcześniejszego doręczenia przesyłki. Innymi słowy, późniejsze odebranie na żądanie strony pisma, a więc po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., na skutek bezprawnego jego przetrzymywania przez operatora pocztowego, nie niweczy skutków doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. Dlatego też, fakt odebrania pisma z urzędu pocztowego po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 p.p.s.a., potwierdzony stosownym stemplem pocztowym, nie ma wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 p.p.s.a. Brak fikcji prawnej doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. może być natomiast wykazany, gdy adresat pisma wskaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością i nie mógł w ogóle odebrać przesyłki pocztowej (por. postanowienia NSA z 16 listopada 2004 r., GZ 103/04; z 28 listopada 2012 r., II FZ 942/12; z 5 marca 2013 r., II FZ 40/13; z 27 września 2013 r., II OZ 810/13; z 30 października 2014 r., I FZ 313/14; z 15 lutego 2016 r., II FSK 1762/15 oraz B. Dauter, w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 5, Warszawa 2013, s. 277-278). Taka sytuacja nie miała miejsca w badanej sprawie, bowiem skarżący potwierdził własnoręcznym podpisem odbiór przesyłki w dniu 9 listopada 2017 r., a zatem po dacie kiedy zaistniał ex lege skutek doręczenia. Sąd orzekający w badanej sprawie przychyla się do powyższego poglądu, zwracając uwagę dodatkowo, że przepisy ustawy nie dają sądowi możliwości nieuwzględnienia wynikającego wprost z ustawy (art. 73 § 4 p.p.s.a.) skutku doręczenia i pominięcia faktu wniesienia środka zaskarżenia po terminie. W zaistniałej sytuacji Sąd zmuszony jest odrzucić sprzeciw. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 259 § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.