I SA/Lu 680/08
PostanowienieWSA w Lublinie2011-10-06
Skład orzekający: Danuta Małysz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie wniesione z uchybieniem terminu, mimo wniosku o przywrócenie terminu, powinno zostać odrzucone?Ratio decidendi
Sąd odrzucił zażalenia skarżącego, ponieważ zostały one wniesione z uchybieniem terminów procesowych. Wnioski o przywrócenie terminu nie mogły zostać uwzględnione z uwagi na brak wykazania braku winy w uchybieniu terminu lub z powodu dalszego uchybiania terminom przez skarżącego, który był wielokrotnie wzywany do uzupełnienia braków formalnych pism.Stan faktyczny
Skarżący Z.C. wniósł szereg zażaleń na postanowienia i zarządzenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W większości przypadków zażalenia te były wnoszone z uchybieniem terminów procesowych lub zawierały braki formalne, które nie zostały usunięte w wyznaczonym terminie. Skarżący wielokrotnie wnosił o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowych, jednak sądy odmawiały uwzględnienia tych wniosków, wskazując na brak winy w uchybieniu terminu lub na dalsze uchybianie terminom przez skarżącego, który był adwokatem.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odrzucić zażalenia skarżącego na postanowienia i zarządzenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie oraz odmówić przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych jednego z zażaleń.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Małysz po rozpoznaniu w dniu 6 października 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001r. oraz odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na ten podatek postanawia: 1/ odrzucić zażalenie Z. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 lipca 2009r. 2/ odrzucić zażalenie Z.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 maja 2010r.; 3/ odrzucić zażalenie Z. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 stycznia 2011r.; 4/ odrzucić zażalenie Z.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 sierpnia 2010r.; 5/ odrzucić zażalenie Z.C. na zarządzenie przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 czerwca 2011r.; 6/ odmówić Z.C. przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych zażalenia na zarządzenie przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 czerwca 2011r.
Uzasadnienie.
1.
Postanowieniem z dnia 28 lipca 2009r. /k-64-65 akt sądowych/ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił zażalenie skarżącego Z. C. z dnia 3.06.2009r. /data wpływu do Sądu, k-51; uwaga: wskazywane w niniejszym uzasadnieniu daty pism skarżącego są datami wpływu pism do Sądu/ na postanowienie z dnia 24 kwietnia 2009r. /k-44-46/. Przedmiotowe postanowienie doręczone zostało skarżącemu w dniu 17 sierpnia 2009r. w trybie art.73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze.zm./, zwanej dalej "ppsa" /k-69/.
Pismem z dnia 1.09.2009r. skarżący wniósł zażalenie /k-81/ na wymienione wyżej postanowienie. Jednocześnie skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia tego zażalenia /k-76-77/.
Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2010r. /k-120-122/ Sąd odmówił przywrócenia terminu na wniosek skarżącego z dnia 1.09.2009r., o którym mowa wyżej.
Art.194 § 2 ppsa stanowi, że zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia stronie skarżonego postanowienia, zaś z art.178 w związku z art.197 § 2 ppsa wynika, że zażalenie wniesione z uchybieniem terminu podlega odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny.
Jak wskazano wyżej, postanowienie z dnia 28 lipca 2009r. doręczone zostało skarżącemu dnia 17 sierpnia 2009r. /k-69/, zaś zażalenie na to postanowienie skarżący wniósł w dniu 1 września 2009r. /k-81/, uchybiając tym samym art.194 § 2 ppsa.
Zgodnie z art.89 ppsa zgłoszenie wniosku o przywrócenie terminu nie wstrzymuje postępowania w sprawie ani wykonania orzeczenia, sąd może jednak, stosownie do okoliczności, wstrzymać postępowanie lub wykonanie orzeczenia.
W ocenie sądu brak jest uzasadnienia dla wstrzymania postępowania w przedmiocie zażalenia skarżącego z dnia 1.09.2009r. na postanowienie z dnia 28 lipca 2009r. w związku z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego zażalenia. Powodowałoby to dalsze przedłużanie postępowania, w którym skarżący, będący adwokatem, czego w postępowaniu w sprawie niniejszej nie ujawnia, a co jest informacją powszechnie dostępną, wielokrotnie wzywany do usunięcia braków kolejno składanych pism przez własnoręczne podpisanie pisma lub złożenie jego uwierzytelnionego odpisu, jak też wielokrotnie pouczany o terminach ustawowych obowiązujących przy dokonywaniu czynności w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej, notorycznie wnosi pisma dotknięte wymienionymi brakami oraz uchybia terminom procesowym, nadużywając instytucji procesowych uregulowanych w art.49 § 1 i 3 oraz art.86 § 1 ppsa.
Wobec powyższego, na podstawie art.178 w związku z art.197 § 2 i art.194 § 2 ppsa sąd odrzucił zażalenie skarżącego /k-81/ na postanowienie z dnia 28 lipca 2009r. /k-64-65/.
2.
Postanowieniem z dnia 14 maja 2010r. /k-150-152/ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy.
Zażaleniem z dnia 28.06.2010r. /k-163/ skarżący zaskarżył wymienione postanowienie, z tym, że ponieważ pismo to nie zawierało własnoręcznego podpisu skarżącego, wezwany on został do usunięcia tego braku, a wezwanie doręczone mu zostało w dniu 21 lipca 2010r. /k-165,174/.
Wnioskiem z dnia 2.08.2010r. /k-181/ skarżący wniósł o przywrócenie terminu do usunięcia braku, o którym mowa wyżej, usuwając jednocześnie ten brak.
Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2010r. /k-190-192/ odmówiono przywrócenia terminu na wniosek z dnia 2.08.2010r.
Stosownie do art.194 § 3 ppsa zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia, z art.46 § 1 pkt 4 ppsa wynika zaś, że każde pismo strony powinno zawierać, w szczególności, podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika.
Jednocześnie z art.49 § 1 ppsa wynika, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej /§ 1/, a z art.178 w związku z art.197 § 2 ppsa, że zażalenie, którego braków strona nie usunęła w terminie, podlega odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny.
Jak wskazano wyżej, wezwanie do usunięcia braku zażalenia na postanowienie z dnia 14 maja 2010r. doręczone zostało skarżącemu w dniu 21 lipca 2010r. /k-174/. Natomiast usunięcie braku nastąpiło dnia 2 sierpnia 2010r. /k-181,182/, a więc z uchybieniem terminu wynikającego z art.49 § 1 ppsa.
Zgodnie z art.89 ppsa zgłoszenie wniosku o przywrócenie terminu nie wstrzymuje postępowania w sprawie ani wykonania orzeczenia, sąd może jednak, stosownie do okoliczności, wstrzymać postępowanie lub wykonanie orzeczenia.
W ocenie sądu brak jest uzasadnienia dla wstrzymania postępowania w przedmiocie zażalenia skarżącego z dnia 28.06.2010r. na postanowienie z dnia 14 maja 2010r. w związku z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego tego zażalenia. Powodowałoby to dalsze przedłużanie postępowania, w którym skarżący, będący adwokatem, czego w postępowaniu w sprawie niniejszej nie ujawnia, a co jest informacją powszechnie dostępną, wielokrotnie wzywany do usunięcia braków kolejno składanych pism przez własnoręczne podpisanie pisma lub złożenie jego uwierzytelnionego odpisu, jak też wielokrotnie pouczany o terminach ustawowych obowiązujących przy dokonywaniu czynności w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej, notorycznie wnosi pisma dotknięte wymienionymi brakami oraz uchybia terminom procesowym, nadużywając instytucji procesowych uregulowanych w art.49 § 1 i 3 oraz art.86 § 1 ppsa.
Wobec powyższego, na podstawie art.178 w związku z art.197 § 2 i art.194 § 3 ppsa sąd odrzucił zażalenie skarżącego /k-163,182/ na postanowienie z dnia 14 maja 2010r. /k-150-152/.
3.
Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2011r. /k-257-259/ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił zażalenie skarżącego z dnia 20.10.2010r. /k-216-217,221-222/ na postanowienie z dnia 8 września 2010r. /k-201-203/.
Pismem z dnia 7.03.2011r. /k-266/ skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Wezwaniem /k-268/ doręczonym w dniu 6 kwietnia 2011r /zgodnie z art.73 § 1-4 ppsa; k-269/ skarżący wezwany został do własnoręcznego podpisania tego zażalenia.
Pismem z dnia 18.04.2011r. /k-271-272/ skarżący wniósł o przywrócenie terminu do usunięcia braku, o którym mowa wyżej, i jednocześnie usunął ten brak /k-274/.
Zarządzeniem z dnia 21 czerwca 2011r. /k-286/ pismo z dnia 18.04.2011r. /wniosek o przywrócenie terminu/ pozostawione zostało bez rozpoznania, wobec nieusunięcia – pomimo prawidłowego wezwania, braku tego pisma polegającego na jego niepodpisaniu.
Stosownie do art.194 § 3 ppsa zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia, z art.46 § 1 pkt 4 ppsa wynika zaś, że każde pismo strony powinno zawierać, w szczególności, podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika.
Jednocześnie z art.49 § 1 ppsa wynika, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej /§ 1/, a z art.178 w związku z art.197 § 2 ppsa, że zażalenie, którego braków strona nie usunęła w terminie, podlega odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny.
Jak wskazano wyżej, wezwanie do usunięcia braku zażalenia na postanowienie z dnia 28 stycznia 2011r. doręczone zostało skarżącemu w dniu 6 kwietnia 2011r. /k-269/. Natomiast usunięcie braku nastąpiło dnia 14 kwietnia 2011r. /k-274,275/, a więc z uchybieniem terminu wynikającego z art.49 § 1 ppsa.
Zgodnie z art.89 ppsa zgłoszenie wniosku o przywrócenie terminu nie wstrzymuje postępowania w sprawie ani wykonania orzeczenia, sąd może jednak, stosownie do okoliczności, wstrzymać postępowanie lub wykonanie orzeczenia.
W ocenie sądu brak jest uzasadnienia dla wstrzymania postępowania w przedmiocie zażalenia skarżącego z dnia 7.03.2011r. na postanowienie z dnia 28 stycznia 2011r. w związku z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego tego zażalenia. Powodowałoby to dalsze przedłużanie postępowania, w którym skarżący, będący adwokatem, czego w postępowaniu w sprawie niniejszej nie ujawnia, a co jest informacją powszechnie dostępną, wielokrotnie wzywany do usunięcia braków kolejno składanych pism przez własnoręczne podpisanie pisma lub złożenie jego uwierzytelnionego odpisu, jak też wielokrotnie pouczany o terminach ustawowych obowiązujących przy dokonywaniu czynności w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej, notorycznie wnosi pisma dotknięte wymienionymi brakami oraz uchybia terminom procesowym, nadużywając instytucji procesowych uregulowanych w art.49 § 1 i 3 oraz art.86 § 1 ppsa.
Wobec powyższego, na podstawie art.178 w związku z art.197 § 2 i art.194 § 3 ppsa sąd odrzucił zażalenie skarżącego /k-266,274/ na postanowienie z dnia 28 stycznia 2011r. /k-257-259/.
4.
Wezwaniem z dnia 24 czerwca 2011r. /k-288,289/ skarżący wezwany został do uiszczenia wpisu od zażalenia z dnia 17.09.2010r. /k-208-209,238-239/ na postanowienie z dnia 9 sierpnia 2010r. /k-190-192/. Wezwanie to doręczone zostało skarżącemu dnia 14 lipca 2011r. /k-290/.
Pismem z dnia 25.07.2011r. /k-291-292,311-312/ skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wymienionego wpisu.
Postanowieniem z dnia 20 września 2011r. /k-316-318/ sąd odmówił przywrócenia skarżącemu terminu na wniosek z dnia 25.07.2011r.
Zgodnie z art.220 § 1 ppsa sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Z § 3 art.220 ppsa wynika przy tym, że zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.
Jak wskazano wyżej wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia doręczono skarżącemu w dniu 14 lipca 2011r. /k-290/. Natomiast opłatę tę skarżący uiścił w dniu 22 lipca 2011r. /k-295/. zatem z uchybieniem terminu wskazanego w art.220 § 1 ppsa.
Zgodnie z art.89 ppsa zgłoszenie wniosku o przywrócenie terminu nie wstrzymuje postępowania w sprawie ani wykonania orzeczenia, sąd może jednak, stosownie do okoliczności, wstrzymać postępowanie lub wykonanie orzeczenia.
W ocenie sądu brak jest uzasadnienia dla wstrzymania postępowania w przedmiocie zażalenia skarżącego z dnia 17.09.2010r. na postanowienie z dnia 9 sierpnia 2010r. w związku z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od tego zażalenia. Powodowałoby to dalsze przedłużanie postępowania, w którym skarżący, będący adwokatem, czego w postępowaniu w sprawie niniejszej nie ujawnia, a co jest informacją powszechnie dostępną, wielokrotnie wzywany do usunięcia braków kolejno składanych pism przez własnoręczne podpisanie pisma lub złożenie jego uwierzytelnionego odpisu, jak też wielokrotnie pouczany o terminach ustawowych obowiązujących przy dokonywaniu czynności w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej, notorycznie wnosi pisma dotknięte wymienionymi brakami oraz uchybia terminom procesowym, nadużywając instytucji procesowych uregulowanych w art.49 § 1 i 3 oraz art.86 § 1 ppsa.
Wobec powyższego, na podstawie art.220 § 3 ppsa sąd odrzucił zażalenie skarżącego /k-208-209,238-239/ na postanowienie z dnia 9 sierpnia 2010r. /k-190-192/.
5.
Zażaleniem z dnia 25.07.2011r. /k-299-300/ skarżący zaskarżył zarządzenie z dnia 21 czerwca 2011r. /k-286/, o pozostawieniu pisma bez rozpoznania, o którym mowa także w akapicie czwartym pkt 3 niniejszego uzasadnienia.
W dniu 16 sierpnia 2011r. skarżącemu doręczone zostało, w trybie art.73 § 1-4 ppsa, wezwanie do usunięcia braków przedmiotowego zażalenia przez jego własnoręczne podpisanie oraz złożenie uwierzytelnionego odpisu tego zażalenia /k-302,303/.
Pismem z dnia 25.08.2011r. /k-305-306,323-325/ skarżący wniósł o przywrócenie terminu do usunięcia braków zażalenia, usuwając jednocześnie te braki /k-305-308/.
Stosownie do art.194 § 3 ppsa zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia, z art.46 § 1 pkt 4 i art.47 § 1 ppsa wynika zaś, że pismo strony powinno zawierać, w szczególności, podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika oraz powinien być do niego załączony odpis dla strony przeciwnej.
Jednocześnie z art.49 § 1 ppsa wynika, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej /§ 1/, a z art.178 w związku z art.197 § 2 ppsa, że zażalenie, którego braków strona nie usunęła w terminie, podlega odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny.
Jak wskazano wyżej, wezwanie do usunięcia braków zażalenia na zarządzenie z dnia 21 czerwca 2011r. doręczone zostało skarżącemu w dniu 16 sierpnia 2011r. /k-303/. Natomiast usunięcie braków nastąpiło dnia 24 sierpnia 2011r. /k-309/, a więc z uchybieniem terminu wynikającego z art.49 § 1 ppsa.
Zgodnie z art.89 ppsa zgłoszenie wniosku o przywrócenie terminu nie wstrzymuje postępowania w sprawie ani wykonania orzeczenia, sąd może jednak, stosownie do okoliczności, wstrzymać postępowanie lub wykonanie orzeczenia.
W ocenie sądu brak jest uzasadnienia dla wstrzymania postępowania w przedmiocie zażalenia skarżącego z dnia 25.07.2011r. na zarządzenie z dnia 21 czerwca 2011r. w związku z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych tego zażalenia. Powodowałoby to dalsze przedłużanie postępowania, w którym skarżący, będący adwokatem, czego w postępowaniu w sprawie niniejszej nie ujawnia, a co jest informacją powszechnie dostępną, wielokrotnie wzywany do usunięcia braków kolejno składanych pism przez własnoręczne podpisanie pisma lub złożenie jego uwierzytelnionego odpisu, jak też wielokrotnie pouczany o terminach ustawowych obowiązujących przy dokonywaniu czynności w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej, notorycznie wnosi pisma dotknięte wymienionymi brakami oraz uchybia terminom procesowym, nadużywając instytucji procesowych uregulowanych w art.49 § 1 i 3 oraz art.86 § 1 ppsa.
Wobec powyższego, na podstawie art.178 w związku z art.197 § 2 i art.194 § 3 ppsa sąd odrzucił zażalenie skarżącego /k-299-300,307-308/ na zarządzenie z dnia 21 czerwca 2011r. /k-286/.
6.
Pismem z dnia 25.08.2011r. /k-305-306,323-325/, o którym mowa także w akapicie trzecim pkt 5 niniejszego uzasadnienia, skarżący wniósł o przywrócenie terminu do usunięcia braków zażalenia z dnia 25.07.2011r. /k-299-300/ na zarządzenie z dnia 21 czerwca 2011r. /k-286/. W uzasadnieniu wniosku podał, że "strona z przyczyn obiektywnych nie zdołała wykonać wezwania do dnia 23 sierpnia 2011 roku" oraz że "przyczyna ustała w dniu 24 sierpnia 2011 roku /.../", a także odwołał się do brzmienia art.87 § 1 i 2 ppsa.
Stosownie do art.85 ppsa czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd – na podstawie art.86 § 1 ppsa - na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, przy czym art. 87 ppsa stanowi, iż pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu /§ 1/, w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu /§ 2/, a nadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie /§ 4/.
Treść wniosku z dnia 25.08.2011r. o przywrócenie terminu do usunięcia braków zażalenia z dnia 25.07.2011r. na zarządzenie z dnia 21 czerwca 2011r. świadczy, iż skarżącemu znany jest wymóg uprawdopodobnienia we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu /por.: art.87 § 2 ppsa/. Pomimo jednak tego skarżący nie wskazał we wniosku na żadne okoliczności, z powodu których uchybił terminowi. Dodatkowo zaś podnieść należy, że w dniu 23 sierpnia 2011r. skarżący przebywał w siedzibie Sądu i zapoznawał się z aktami sprawy niniejszej /k-304/, nie było więc przeszkód, aby w tym dniu złożył na zażaleniu z dnia 25.07.2011r. własnoręczny podpis oraz aby uzyskał kserokopię tego zażalenia i ją uwierzytelnił /por.: art.47 § 2 ppsa/.
Wobec niewykazania przez skarżącego istnienia przewidzianej w art.86 § 1 ppsa przesłanki do przywrócenia terminu, należało odmówić przywrócenia terminu do usunięcia braków zażalenia z dnia 25.07.2011r. /k-299-300/ na zarządzenie z dnia 21 czerwca 2011r. /k-286/ na podstawie art.86 § 3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło