I SA/Lu 682/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca), WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Protokolant starszy asystent sędziego Anna Strzelec po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie podatku od nieruchomości za 2014 r. - oddala skargę. Sygn. akt I SA/Lu [...] Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (organ) z dnia [...] marca 2018 r. odmawiającą K. B. stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lutego 2014 r. ustalającej J. B. i A. B. solidarnie wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że Prezydent Miasta L. mocą ostatecznej decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. ustalił J. B. i A. B. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. z tytułu samoistnego posiadania zabudowanej działki gruntu nr [...] położonej przy ul. W. w L.. W podstawie opodatkowania przyjęto 205 m˛ powierzchni gruntu i 43 m˛ powierzchni użytkowej budynków. Na potrzeby opodatkowania omawianym podatkiem zastosowano stawki przewidziane dla gruntów oraz budynków pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego, tj. 0,44 zł w przypadku 1 m˛ powierzchni gruntów i 7,60 zł w odniesieniu do 1 m˛ powierzchni użytkowej budynków. W dniu [...] grudnia 2017 r. do organu wpłynął wniosek K. B. o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lutego 2014 r. z tym uzasadnieniem, że została ona skierowana do osób niebędących stronami postępowania podatkowego, bowiem nie do właścicieli przedmiotów opodatkowania, ale do samoistnych posiadaczy, przy czym stan samoistnego posiadania został zweryfikowany przez organ podatkowy dopiero w 2017 r. K. B. wywodziła, że J. B. i A. B. jedynie podają się za samoistnych posiadaczy zabudowanej działki gruntu nr [...] położonej przy ul. W. w L. na potrzeby uzyskania do niej praw. Organ stanął na stanowisku, zgodnie z którym Prezydent Miasta L. nie skierował swojej decyzji z dnia [...] lutego 2014 r., objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności, do osób niebędących stronami postępowania podatkowego. Tłumaczył, że J. B. i A. B., według ustaleń Prezydenta Miasta L., jako samoistni posiadacze wymienionych wyżej przedmiotów opodatkowania mieli status podatników podatku od nieruchomości zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.2010.95.613 ze zm., Dz.U.2014.849 w brzmieniu dla rozpatrywanego roku podatkowego - u.p.o.l.). Ponadto, analizując przebieg postępowania podatkowego zakończonego decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lutego 2014 r., następnie zawarte w tej decyzji rozstrzygnięcie oraz argumenty faktyczne i prawne przytoczone w jej uzasadnieniu, organ doszedł do przekonania, że nie została zrealizowana żadna z przesłanek stwierdzenia nieważności spośród enumeratywnie wymienionych w art. 247 § 1 pkt 1- 8 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U.2018.800 ze zm. - O.p.). K. B. (skarżąca) złożyła skargę na zrelacjonowaną wyżej decyzję organu. Domagała się uchylenia zarówno decyzji zaskarżonej, jak też uprzedniej decyzji organu z dnia [...] oraz zasądzenia na jej rzecz od organu kosztów postępowania sądowego. Zarzuciła naruszenie art. 133 § 1 O.p. oraz art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. przez niewłaściwą wykładnię i niewyjaśnienie czy rzeczywiście adresaci decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lutego 2014 r. byli samoistnymi posiadaczami przedmiotów opodatkowania w rozpatrywanym roku podatkowym. Zdaniem skarżącej, ustalając stan samoistnego posiadania przedmiotów opodatkowania, istniejący w 2014 r., Prezydent Miasta L. bazował na nieprawdziwym materiale dowodowym, który nie obrazował faktycznej sytuacji. Tymczasem, w przekonaniu skarżącej, rzetelnie, wnikliwie, a przede wszystkim wyczerpująco przeprowadzone postępowanie wyjaśniające pozwoliłoby organowi podatkowemu, w tym przypadku Prezydentowi Miasta L., bez wątpliwości stwierdzić, że decyzja w sprawie zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za 2014 r., mająca za przedmiot zabudowaną działkę gruntu nr [...] położoną przy ul. W. w L., prawidłowo powinna być skierowana do właścicieli. Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Uczestnicy postępowania sądowego - J. B. i A. B. - nie zajęli stanowiska w sprawie. Dla ścisłości należy jednak odnotować, że w postępowaniu podatkowym wywołanym wnioskiem K. B. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lutego 2014 r. J. B. i A. B. domagali się odmownego załatwienia tego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja organu jest zgodna z prawem. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że w myśl art. 247 § 1 O.p. organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która: 1) została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) została wydana bez podstawy prawnej; 3) została wydana z rażącym naruszeniem prawa; 4) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 5) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 6) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa; 8) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. Skarżąca w analizowanej sprawie powoływała się na przesłankę wymienioną w art. 247 § 1 pkt 5 O.p. i motywowała, że decyzja Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lutego 2014 r. ustalająca wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r., mająca za przedmiot zabudowaną działkę gruntu nr [...] położoną przy ul. W. w L., prawidłowo powinna być skierowana do właścicieli. Tymczasem, zdaniem skarżącej, dowolnie została skierowana do J. B. i A. B., których status samoistnych posiadaczy nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. W sprawie sygn. I FSK 131/17 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił między innymi, że w judykaturze jednolicie przyjmuje się zapatrywanie, według którego jeżeli z treści decyzji wynika w sposób niebudzący wątpliwości zamiar organu ustalenia sytuacji prawnej konkretnej osoby będącej stroną, to warunek z art. 210 § 1 pkt 3 O.p. został spełniony i brak jest podstaw do stwierdzenia, że doszło do zrealizowania przesłanki, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 5 O.p. W przypadku opisanym w art. 247 § 1 pkt 5 O.p. chodzi o taki stan rzeczy, w którym organ w treści decyzji ewidentnie rozstrzyga o prawach i obowiązkach podmiotu, który nie jest stroną toczącego się postępowania (zob. wyrok sygn. I FSK 998/15). O tym, do kogo dana decyzja jest skierowana, decyduje jej treść, w której musi się znaleźć miejsce na oznaczenie strony, jednakże nie ma uzasadnienia przypisywanie decydującego znaczenia nagłówkowi decyzji, w której wskazano jej adresata. To czy strona zostanie prawidłowo oznaczona w nagłówku decyzji, czy też w jej dalszej treści, nie jest najistotniejsze (zob. wyrok sygn. I GSK 1551/12). W analizowanej sprawie nie ulega wątpliwości, że Prezydent Miasta L. mocą decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. ustalił wysokość zobowiązania podatkowego J. B. i A. B.. Przyjął bowiem, że w 2014 r. byli oni podatnikami podatku od nieruchomości w odniesieniu do zabudowanej działki gruntu nr [...] położonej przy ul. W. w L., jako jej samoistni posiadacze. Dlatego właśnie Prezydent Miasta L. skierował wymienioną decyzję wyłącznie do nich. Jak stanowi art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych. Jednocześnie według art. 3 ust. 3 u.p.o.l. jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Z kolei stosownie do art. 3 ust. 4 omawianej ustawy podatkowej jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5, który mówi o tym, że jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Wobec powyższego, wbrew przekonaniu K. B., Prezydent Miasta L. nie skierował swojej decyzji z dnia [...] lutego 2014 r. do osób niebędących stronami postępowania podatkowego w rozumieniu określonym przez art. 247 § 1 pkt 5 O.p., tylko do samoistnych posiadaczy jako podatników podatku od nieruchomości w odniesieniu do zabudowanej działki gruntu nr [...] położonej przy ul. W. w L.. Skarżąca kwestionuje powyższe rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta L. w istocie z tego powodu, że - jej zdaniem - Prezydent Miasta L. błędnie rozpoznał stan samoistnego posiadania, a w konsekwencji w sposób nieuprawniony pominął właścicieli jako strony przeprowadzonego postępowania podatkowego i podatników podatku od nieruchomości. W świetle tej treści zapatrywania skarżącej należy wyjaśnić, że spór o to czy organ podatkowy przy ustaleniu wysokości zobowiązania podatkowego mocą ostatecznej decyzji zgromadził kompletny materiał dowodowy, czy ocenił go w granicach ustawowo przyznanej swobody, w następstwie czy wyprowadził z niego prawidłowe ustalenia faktyczne - w tym konkretnym przypadku na okoliczność samoistnego posiadania przedmiotów opodatkowania w 2014 r. - nie zawiera się w żadnej z przesłanek stwierdzenia nieważności wymienionych w art. 247 § 1 pkt 1-8 O.p. Wymaga podkreślenia, że katalog przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej zawarty w art. 247 § 1 O.p. ma charakter zamknięty w tym znaczeniu, że żadne inne sytuacje nie mogą uzasadniać zastosowania tej szczególnej instytucji. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma charakter nadzwyczajny i w żadnym razie nie może ono zastępować zwykłego postępowania podatkowego, a więc w jego ramach sprawa nie podlega raz jeszcze merytorycznemu rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu co do jej istoty. Postępowanie nadzwyczajne, dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, nie może w sposób uzasadniony przekształcić się w pełne postępowanie merytoryczne, w którym na nowo należałoby rozpatrzeć i rozstrzygnąć wszystkie kwestie faktyczne i prawne istotne z punktu widzenia prawidłowego załatwienia sprawy, odnoszące się do strony podmiotowej i przedmiotowej opodatkowania, w tym konkretnym przypadku podatkiem od nieruchomości. Byłoby to bowiem postępowanie organu pozbawione prawnego uzasadnienia i - co więcej - prowadziłoby do istotnego naruszenia przede wszystkim zasady trwałości decyzji ostatecznych, określonej w art. 128 O.p. Natomiast w postępowaniu mającym za przedmiot stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji organ jest uprawniony prowadzić postępowanie wyjaśniające wyłącznie w zakresie wyznaczonym przez treść przesłanek wymienionych w art. 247 § 1 O.p. W okolicznościach analizowanej sprawy organ rzetelnie i wyczerpująco wyjaśnił, że w przypadku decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lutego 2014 r., objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności, nie zaistniały naruszenia prawa opisane w katalogu ujętym w art. 247 § 1 O.p. Trzeba ponownie zaakcentować, że katalog przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma charakter zamknięty, nie przykładowy, a więc wszelkie inne naruszenia prawa, nieobjęte tym wyliczeniem, nie uzasadniają stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Zatem kwestionowanie przez K. B. ustalenia, przyjętego w zwykłym postępowaniu podatkowym, zgodnie z którym - według Prezydenta Miasta L. - J. B. i A. B. władali w 2014 r. przedmiotami opodatkowania na zasadach samoistnego posiadania pozostaje poza zakresem art. 247 § 1 O.p. Innymi słowy, spór o ustalenia faktyczne prowadzące do rozpoznania kto był podatnikiem podatku od nieruchomości w 2014 r. jest nieadekwatny do przedmiotowego zakresu nadzwyczajnego postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. W następstwie spór w tej materii nie mógł prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji wymienionej przez skarżącą. Dlatego wniosek K. B. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lutego 2014 r. nie uprawniał organu do uzupełnienia materiału dowodowego i dokonywania własnych ustaleń faktycznych na okoliczność kto w 2014 r. był posiadaczem samoistnym zabudowanej działki gruntu nr [...] położonej przy ul. W. w L., przyjętej do opodatkowania podatkiem od nieruchomości w tej decyzji. Jedynie na marginesie warto zaznaczyć, że z akt postępowania podatkowego przedstawionych sądowi nie wynika, aby K. B. składała informacje o nieruchomościach i obiektach budowalnych dotyczące omawianych przedmiotów opodatkowania, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. Natomiast zainteresowała się kwestią opodatkowania tej zabudowanej działki gruntu wobec zainicjowania przez J. B. i A. B. postępowania cywilnego zmierzającego do uzyskania przez nich stwierdzenia, że stali się jej właścicielami w wyniku zasiedzenia. W podsumowaniu powyższych rozważań należy ocenić, że w realiach analizowanej sprawy organ trafnie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lutego 2014 r., objętej wnioskiem K. B., prawidłowo motywując przy tym, że - co do zasady - w odniesieniu do tego konkretnego rozstrzygnięcia podatkowego nie miało miejsca żadne kwalifikowane naruszenie prawa, spośród określonych przez ustawodawcę w art. 247 § 1 pkt 1 - 8 O.p. Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl (CBOSA). Z tych powodów niezasadna skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 ze zm.).