I SA/Lu 686/16

WyrokWSA w Lublinie2017-03-24

Skład orzekający: Wiesława Achrymowicz, Monika Kazubińska-Kręcisz, Andrzej Niezgoda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dotacja udzielona podmiotowi, który nie był faktycznym organem prowadzącym szkołę, stanowi dotację pobraną nienależnie w rozumieniu ustawy o finansach publicznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dotacja udzielona podmiotowi, który formalnie nie był organem prowadzącym szkołę, stanowi dotację pobraną nienależnie. Kluczowe znaczenie ma rzeczywiste przejęcie ciężaru organizacyjnego i majątkowego funkcjonowania szkoły, a nie tylko formalne umowy i wpisy do ewidencji. W sytuacji, gdy środki z dotacji trafiały do dyspozycji osób trzecich, a nie na cele statutowe szkół, obowiązek zwrotu dotacji jest uzasadniony.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obowiązku zwrotu dotacji pobranej nienależnie przez W. W. na prowadzenie szkół w okresie od listopada do grudnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło część decyzji Prezydenta Miasta L. dotyczącą ustalenia osoby prowadzącej szkoły, a utrzymało w mocy obowiązek zwrotu dotacji. Organ uznał, że W. W. nie była uprawniona do otrzymania dotacji, ponieważ umowy dotyczące przekazania prowadzenia szkół były nieważne z powodu naruszenia art. 210 § 1 k.s.h. Skarżąca kwestionowała nieważność umów i prawidłowość postępowania organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca) Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz WSA Andrzej Niezgoda Protokolant Starszy asystent sędziego Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 marca 2017 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze (organ) uchyliło decyzję Prezydenta Miasta L. (organ I instancji) z dnia [...] grudnia 2015 r. w zakresie orzeczenia o tym, że Z. C. w okresie od września 2010 r. do grudnia 2012 r. był osobą prowadzącą w L. szkoły: [...] Liceum Ogólnokształcące, [...] Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych i [...] Policealna Szkoła Zawodowa dla Dorosłych oraz utrzymało w mocy decyzję organu I instancji orzekającą o obowiązku W. W. (W. ) zwrotu dotacji pobranej nienależnie na rzecz prowadzenia w L. wyżej wymienionych szkół za okres od listopada do grudnia 2012 r. w łącznej wysokości [...] zł. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że [...] w okresie od listopada do grudnia 2012 r. otrzymała dotacje na rzecz prowadzenia w L. szkół: [...] Liceum Ogólnokształcące, [...] Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych i [...] Policealna Szkoła Zawodowa dla Dorosłych. Środki te były wypłacane [...] na jej rachunki bankowe o podanych numerach, a następnie gromadzone na jednym koncie, z którego były finansowane wydatki na rzecz podmiotów z W., R., L., K. Z. , S., a więc był to rachunek bankowy służący rozliczeniom dotyczącym wszelkiej działalności [...]. Taki sposób postępowania [...] ze środkami pochodzącymi z dotacji, w ocenie organu, spowodował, że nie było możliwe dokładne ustalenie ich przeznaczenia. Z rozliczenia dotacji wypłaconej [...], wykazanego organom na potrzeby kontroli, a następnie prowadzonego postępowania (k. 1022 t. III akt postępowania przed organami) wynika, że rozdysponowanie tych środków opisują: - "przelewy wewnętrzne" na rzecz [...] podpisane przez Z. C.; - przelewy na rzecz Z. C. i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Szkoły [...] w O., a później w S. (spółka Szkoły [...] na wyposażenie biur w O., S. i L.; - przelewy na poczet rozliczeń z P. P. w S.; - rachunek wystawiony przez Z. C. opiewający na [...] zł jako koszt szkolenia dla jednej osoby z zakresu rozliczenia dotacji (32.000 zł). Ponadto zgromadzone dowody (umowy zawierane z kadrą pedagogiczną) pozwoliły ustalić, że w roku szkolnym [...] zajęcia w szkołach były prowadzone na podstawie umów "o współpracę w zakresie korzystania z wartości niematerialnych", przy czym z uwagi na nieterminowe wykonywanie umówionego "dzieła" wynagrodzenia nie były wypłacane, a nawet naliczano kary umowne. Umowy tej treści były zawierane przez spółkę Szkoły [...], a podpisane w jej imieniu przez A. C. jako specjalistę do spraw kadrowych. Organ wyjaśnił, że [...] nie była uprawniona do ubiegania się, a tym bardziej do otrzymania dotacji na rzecz ww. szkół w L., tj. [...] Liceum Ogólnokształcące, [...] Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych i [...] Policealna Szkoła Zawodowa dla Dorosłych. Początkowo osobą prowadzącą ww. szkoły w L. był Z. C., który w dniu 31 sierpnia 2010 r. zawarł umowę ze spółką Szkoły [...]. Dotyczyła ona zmiany organu prowadzącego szkół: [...] Liceum Ogólnokształcące, [...] Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych i [...] Policealna Szkoła Zawodowa dla Dorosłych. W myśl jej postanowień Z. C. przekazał prowadzenie powyższych szkół spółce Szkoły [...]. Jednak, jak zauważył organ, powyższa umowa została podpisana wyłącznie przez Z. C., raz jako osobę prowadząca szkoły, a następnie jako reprezentanta spółki Szkoły [...] przejmującej ich prowadzenie (k. 1077 t. III akt przedstawionych przez organ). W takiej sytuacji, w ocenie organu, znajduje zastosowanie art. 210 § 1 ustawy Kodeks spółek handlowych (Dz.U.2000.94.1037, obecnie Dz.U.2016.1578. ze zm. - k.s.h.), zgodnie z którym w umowie między spółką a członkiem zarządu oraz w sporze z nim spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników. Organ, powołując się na treść Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), zaznaczył przy tym, że według stanu na dzień 31 sierpnia 2010 r. zarząd spółki Szkoły [...] był dwuosobowy, a w jego skład, obok Z. C., wchodziła jeszcze A. P.. Jak wywodził organ, konsekwencją naruszenia art. 210 § 1 k.s.h. jest bezwzględna nieważność umowy z dnia 31 sierpnia 2010 r. W rezultacie spółka Szkoły [...] nie nabyła praw organu prowadzącego szkoły: [...] Liceum Ogólnokształcące, [...] Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych i [...] Policealna Szkoła Zawodowa dla Dorosłych. Wobec tego spółka Szkoły [...] nie przeniosła uprawnień organu prowadzącego te szkoły na rzecz z kolei [...]. Umowy takie zostały zawarte przez spółkę Szkoły [...] jako przekazującą prowadzenie szkół z [...] jako przejmującą ich prowadzenie w dniu 26 października 2012 r., odrębnie w odniesieniu do każdej szkoły. W tych okolicznościach, jak przyjął organ, [...] nie była uprawniona, aby ubiegać się o dotacje na rzecz [...] Liceum Ogólnokształcące, [...] Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych i [...] Policealna Szkoła Zawodowa dla Dorosłych, skoro nie była organem prowadzącym te szkoły. W sytuacji więc, w której jednak doszło do wypłaty wnioskowanych przez [...] środków, mamy do czynienia z dotacją pobraną nienależnie w rozumieniu określonym w art. 252 ust. 4 ustawy o finansach publicznych (Dz.U.2009.157.1240 ze zm., obecnie Dz.U.2016.1870 ze zm. – u.f.p.), które podlegają zwrotowi stosowanie do art. 252 ust. 1 pkt 2, ust. 4 tej ustawy. W przekonaniu organu, wyłącznie wpisanie [...] do ewidencji szkół i placówek niepublicznych Miasta L. jako organu prowadzącego ww. szkoły nie ma rozstrzygającego znaczenia w rozpatrywanej sprawie. Z punktu widzenia obowiązku [...] zwrotu nienależnie pobranej dotacji zasadnicze znaczenie ma bowiem kwestia, że w rzeczywistości nie była ona organem prowadzącym szkoły, których dotyczyły dotacje. Dla organu ważny był całokształt okoliczności sprawy, w których Z. C. w 2010 r. był większościowym wspólnikiem spółki Szkoły [...] (810 udziałów) i jednym z dwóch członków jej zarządu, a od 2013 r. jedynym wspólnikiem i jednocześnie wyłącznym członkiem zarządu. Spółka następnie zmieniła nazwę na A. , a zgodnie ze stanem ujawnionym w KRS Z. C. nadal jest jej jedynym udziałowcem i członkiem zarządu. Z. C. jest również jedynym wspólnikiem i członkiem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Szkoły Wyższe [...] w S. (spółka Szkoły Wyższe [...]. Jednocześnie Z. C. i spółka Szkoły Wyższe [...] tworzą, jako jedyni wspólnicy, spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością W. W. w W., będącą z kolei założycielem [...] (k. 39 – 54 tom z decyzją organu, k. 1232 t. III). Ponadto Z. C. w analizowanym okresie czasu jako kanclerz [...] dysponował środkami finansowymi. W dniu 30 grudnia 2014 r. [...] zawarła umowę ze spółką W. W. o przekazaniu tej ostatniej spółce prowadzenia szkoły [...] Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w L. (k. 1056 i nast. t. III akt postępowania przed organem). W świetle powyższych ustaleń faktycznych i ocen prawnych organ dodatkowo wykazywał, że informacje w sprawie ilości uczniów nie były przekazywane na potrzeby uzyskania i rozliczenia dotacji przez osobę faktycznie prowadzącą szkoły, co narusza § 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty (Dz.U.2004.256.2572 ze zm. w brzmieniu dla rozpatrywanego okresu, obecnie Dz.U.2016.1943 ze zm. - u.s.o.) w zw. § 2 ust. 1 i § 6 ust. 1 uchwały Rady Miasta L. z dnia 4 listopada 2010 r. nr [...] (Dz.Urz.Woj.Lub.2010.153.2698). Organ wyjaśnił również, że orzeczenie organu I instancji o tym kto był osobą prowadzącą ww. szkoły wykracza poza granice rozpatrywanej sprawy dotyczącej ściśle obowiązku [...] zwrotu dotacji uzyskanej nienależnie, a więc bez podstawy prawnej, w której należało zastosować art. 252 ust. 1 pkt 2, ust. 4 u.f.p. Organ również wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom [...], miała ona pełną możliwość zapoznania się ze zgromadzonymi dowodami oraz przedstawienia własnych twierdzeń i wniosków dowodowych. W. (skarżąca) złożyła skargę na powyższą decyzję organu. Zarzuciła naruszenie: - przepisów postępowania, a w szczególności art. 8, art. 10, art. 12, art. 81 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz.U.2016.23 ze zm. – k.p.a.) przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy; - art. 58 ust. 1 w zw. z art. 108 ustawy Kodeks cywilny (aktualnie Dz.U.2017.459 ze zm. – k.c.) w zw. z art. 210 § 1 i 2 k.s.h. oraz art. 65 § 1, 2 k.c.; - art. 90 ust. 4 u.s.o. w zw. z § 12 ust. 1 uchwały Rady Miasta L. z dnia 4 listopada 2010 r. nr [...], gdyż organ I instancji nie zachował terminu 30 dni przewidzianego na skierowanie do kontrolowanego pisemnego wystąpienia pokontrolnego wzywającego do zwrotu całości lub części przekazanej dotacji. Formułując powyższe zarzuty, [...] domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. Zdaniem skarżącej, okoliczność, że organ I instancji akceptował zmiany organu prowadzącego utwierdzała ją w przekonaniu, że umowy o przekazaniu prowadzenia szkół są prawidłowe i jest uprawniona do ubiegania się o dotację na rzecz szkół w L.: [...] Liceum Ogólnokształcące, [...] Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych i [...] Policealna Szkoła Zawodowa dla Dorosłych. Decyzje w sprawie zmiany osoby prowadzącej szkoły nadal funkcjonują w obrocie prawnym. Nigdy nie zostały uchylone ani nie stwierdzono ich nieważności. Skarżąca argumentowała, że organ błędnie powołuje się na art. 210 § 1 k.s.h. Regulacja ta dotyczy bowiem innej sytuacji niż zaistniała w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, w których mamy do czynienia nie z umową między członkiem zarządu spółki a spółką związaną z pełnioną funkcją w spółce, lecz z umową spółki z osobą fizyczną, niezależną od funkcji pełnionej w spółce. Nie istniała żadna sprzeczność interesów stron zawierających umowę w dniu 31 sierpnia 2010 r. Organ nie wykazał, aby przy przyjętym sposobie reprezentacji spółki Szkoły [...] wyłącznie przez Z. C. mogło dojść do jakiegokolwiek naruszenia interesów spółki jako mocodawcy, przy zawieraniu tej konkretnej umowy. W dalszej kolejności skarżąca wykazywała, że czynności kontrolne zakończono w kwietniu 2013 r., kiedy spółka Szkoły [...] nie była już organem prowadzącym szkoły: [...] Liceum Ogólnokształcące, [...] Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych i [...] Policealna Szkoła Zawodowa dla Dorosłych. Natomiast [...] aktualnie nie jest już organem prowadzącym. Co więcej, do skarżącej w terminie wynikającym z przepisów prawa nie było skierowane wystąpienie pokontrolne wzywające do zwrotu dotacji. Według skarżącej uchwała powoływana przez organ została wydana z naruszeniem delegacji ustawowej. Zdaniem skarżącej, postępowanie w sprawie zwrotu dotacji było prowadzone długo i w sposób podważający zaufanie do organów, a bezpośrednio przed wydaniem decyzji nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów ani zgłoszenia żądań. [...] podsumowywała swoją argumentację stwierdzeniem, że w imię życzliwej interpretacji należy rozważyć i przyjąć konwersję nieważnych czynności prawnych, polegającą na zabiegu interpretacyjnym sprowadzającym się do takiej wykładni woli stron czynności prawnej, która w największym stopniu pozwoli na urzeczywistnienie ich zamiarów i zrealizowanie celów jakie chciały one osiągnąć dokonując nieważnej czynności prawnej. Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie przed sądem [...] dodatkowo powołała się na istnienie przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na pozostawanie w obrocie prawnym dwóch decyzji organu I instancji. Ten zarzut [...] wynikał ze stwierdzenia przez sąd na rozprawie, że w przedstawionych przez organ aktach nie ma decyzji organu I instancji bądź podpisanej w sposób tradycyjny, bądź z informacją o podpisie elektronicznym. Jednocześnie jednak na rozprawie sąd mógł stwierdzić, na podstawie decyzji okazanej przez [...], że została ona podpisana przez pracownika organu I instancji z powołaniem się na upoważnienie udzielone przez ten organ. Jednocześnie do czasu ogłoszenia wyroku w nin. sprawie organ przedstawił decyzję organu I instancji z adnotacją o tym, że została ona podpisana bezpiecznym podpisem elektronicznym, obowiązującym w dacie jej wydania, przez tego samego pracownika organu I instancji (por. k. 83 – 86 akt sądowych i decyzja organu I instancji dołączona do tomu z zaskarżoną decyzją). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga [...] nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W pierwszej kolejności należy podzielić zapatrywanie organu co do nieważności umowy zwartej w dniu 31 sierpnia 2010 r. dotyczącej przekazania przez Z. C. prowadzenia szkół: [...] Liceum Ogólnokształcące, [...] Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych i [...] Policealna Szkoła Zawodowa dla Dorosłych na rzecz spółki Szkoły [...]. Umowę tę podpisał z jednej strony Z. C. jako osoba prowadząca szkoły oraz z drugiej również Z. C., tym razem jako reprezentant spółki Szkoły [...]. W tym czasie zarząd spółki Szkoły [...] był dwuosobowy, a Z. C. był jednym z członków zarządu i jednocześnie większościowym udziałowcem. Prawidłowo zatem organ rozpoznał sytuację, w której mamy do czynienia z umową pomiędzy członkiem zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością a tą spółką, o dwuosobowym zarządzie, a więc wadliwie reprezentowaną. Właśnie o niej mówi art. 210 § 1 k.s.h. Regulacja ta stanowi, że (kiedy chodzi o spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością) w umowie między spółką a członkiem zarządu spółkę reprezentuje rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników. Z. C. nie zastosował się do powyższego rozwiązania przyjętego przez ustawodawcę. Skutkiem naruszenia art. 210 § 1 k.s.h. jest nieważność bezwzględna czynności prawnej. Celem art. 210 § 1 k.s.h. jest uniemożliwienie dokonywania czynności prawnych z członkami zarządu według normalnych reguł obowiązujących przy czynnościach prawnych. Taka normalna reguła określona jest w art. 201 k.s.h. i polega na bezwarunkowym przyznaniu kompetencji do reprezentacji spółki zarządowi. Kodeks spółek handlowych przewiduje trzy wyjątki w odniesieniu do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością: art. 210 § 1, art. 253 § 1 i art. 295 k.s.h. W tych przepisach chodzi o czynności reprezentacyjne, które mają specyficzny - "wewnętrzny" charakter. Artykuł 210 § 1 k.s.h. ma zastosowanie analogiczne, gdy chodzi o spory toczące się między członkami zarządu a spółką (przed sądem powszechnym czy przy rozstrzyganiu innych sporów, na przykład przez sąd polubowny). W przypadku, o którym mowa w art. 210 § 1 k.s.h. chodzi o wszelkie umowy, jakie mogą być zawierane przez spółkę z członkami zarządu. Zarówno o takie, które mogą wiązać się z pełnioną funkcją, jak i te, które nie są związane z wykonywaniem funkcji członka zarządu, ale są zawierane przez osobę fizyczną poza źródłem kompetencji (A. Kidyba, Spółka z o.o. Komentarz, 2009, s. 335; stanowisko to potwierdził także SN w wyroku z dnia 11 marca 2010 r., IV CSK 413/09, LEX nr 677902; zob. także wyrok SN z dnia 27 stycznia 2010 r., II CSK 301/09, LEX nr 570126, zgodnie z którym art. 210 k.s.h. dotyczy również oświadczeń woli składanych przez strony w ramach innych stosunków obligacyjnych niż umowa zawarta pomiędzy członkiem zarządu a spółką). W pierwszym przypadku dotyczy to przede wszystkim umowy o pracę, umowy zlecenia czy umowy o zarządzanie spółką. Nie jest wykluczone zawieranie umów, które wiązać się będą z pewnymi zobowiązaniami wspólnika, który jednocześnie pełni funkcję członka zarządu. Może to dotyczyć umowy pożyczki, darowizny, zamiany itp. Do wspomnianych umów, które w ogóle nie muszą mieć związku z pełnieniem funkcji, może należeć zawarcie umowy sprzedaży, najmu lokalu. Dotyczyć to więc będzie sytuacji, w której członek zarządu chce na przykład sprzedać spółce samochód lub kupić od spółki nieruchomość. Wszystkie sytuacje związane z zawieraniem umów mogą prowadzić do nadużyć, w szczególności naruszyć interesy spółki, na przykład przez zaniżenie ceny itp. Podobnie SN w wyroku z dnia 11 marca 2010 r., IV CSK 413/09, LEX nr 677902, w którym podkreślono, że nie jest konieczne, aby sprzeczność interesów pomiędzy spółką a członkiem zarządu rzeczywiście występowała, wystarczy bowiem potencjalna kolizja interesów; jak również SN w wyroku z dnia 9 września 2010 r., I CSK 679/09, LEX nr 622199, zgodnie z którym art. 210 § 1 k.s.h. ma chronić spółkę, jej wspólników i wierzycieli przed niekorzystnymi dla spółki decyzjami jej zarządu (likwidatorów). Dlatego przepis ten ma zastosowanie, kiedy wymienione w nim podmioty występują po przeciwnych stronach sporu sądowego albo po przeciwnych stronach umowy (por. szerzej na ten temat A. Kidyba opracowanie komentatorskie do art. 210 k.s.h. w systemie elektronicznym LEX). Wobec tego trafnie organ wywiódł, że nie mogło dojść do przekazania przez Z. C. jakichkolwiek uprawnień na rzecz spółki Szkoły [...] na podstawie umowy z dnia 31 sierpnia 2010 r. W rezultacie [...] nie mogła uzyskać statusu osoby prowadzącej szkoły: [...] Liceum Ogólnokształcące, [...] Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych i [...] Policealna Szkoła Zawodowa dla Dorosłych na mocy umów z dnia 26 października 2012 r. zawartych ze spółką Szkoły [...]. Ponadto nie można tracić z pola widzenia, że analizowane umowy są dokumentami prywatnymi i nie korzystają z domniemania zgodności z rzeczywistością, o którym mówi art. 76 § 1 k.p.a. Wobec tego, oceniając całokształt okoliczności w jakich dochodziło do sporządzenia umów 31 sierpnia 2010 r. i 26 października 2012 r., istotnego znaczenia nabierają jeszcze inne okoliczności. Mianowicie spółka W. a W. utworzona została przez Z. C. i spółkę Szkoły Wyższe [...]. Z kolei spółka Szkoły Wyższe [...] należy wyłącznie do Z. C., który jest jej jedynym udziałowcem i jednocześnie jedynym członkiem zarządu. Natomiast [...] została utworzona przez spółkę W. W.. Wobec powyższego nie sposób nie zauważyć, że umowy dotyczące przekazywania prowadzenia ww. szkół były zawierane przez osoby prawne tworzone przez Z. C., a tym samym pozostające faktycznie w ekonomicznej zależności od Z. C. i w sferze wyłącznie jego decyzji. Zatem środki wypłacone [...] w okresie objętym kontrolowaną decyzją jako dotacja na rzecz szkół: [...] Liceum Ogólnokształcące, [...] Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych i [...] Policealna Szkoła Zawodowa dla Dorosłych nie trafiały do szkół, na rachunek szkół w celu przeznaczenia ich na ustawowo określone cele, a więc na realizowanie zadań szkół w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, stosownie do treści art. 90 ust. 3d u.s.o. w brzmieniu obowiązującym w analizowanych miesiącach 2012 r. W myśl art. 90 ust. 3c u.s.o. w analizowanym stanie prawnym dotacje podlegały przekazaniu na rachunek bankowy dotowanej szkoły bądź dotowanych szkół. Tymczasem [...] postępowała w ten sposób, że środki wpływały w rzeczywistości na jej rachunek i pozostawały do dyspozycji wspólników spółki, która założyła [...], nie zaś wymienianych wyżej szkół. Nie może ulegać wątpliwości, że osobą prowadzącą szkołę jest taki podmiot, który bierze na siebie ciężar organizacyjny i majątkowy funkcjonowania szkoły (por. w szczególności art. 82 i nast. u.s.o). [...] nie wykazała ani jednego, ani drugiego w przypadku szkół: [...] Liceum Ogólnokształcące, [...] Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych i [...] Policealna Szkoła Zawodowa dla Dorosłych. Przy ocenie zaskarżonej decyzji, z punktu widzenia prawa, trzeba odnotować wyjaśnienia Z. C. złożone w toku czynności organów zmierzających do weryfikacji zasadności udzielenia dotacji i jej faktycznego przeznaczenia, w których stwierdzał, że w związku z umową pomiędzy spółką Szkoły [...] a [...] nie były formalnie przekazywane: wyposażenie, środki trwałe, wartości niematerialne, podobnie jak dokumentacja uczniów, dzienniki, arkusze ocen itp., gdyż uważał, że to wszystko przechodzi automatycznie wraz z dokonaniem zmian w ewidencji szkół, a jeśli jest taki wymóg formalny przygotuje formalny protokół, przy czym Z. C. przedstawił tę propozycję organom w dniu 13 marca 2013 r. (por. k. 631 t. II akt przedstawionych przez organ). Powyższe twierdzenia Z. C. jednoznacznie dowodzą, że za umowami dotyczącymi przekazania prowadzenia szkół (jak to zostało sformułowane w treści postanowień umownych) nie następowały żadne faktyczne czynności świadczące o rzeczywistym przejęciu prowadzenia szkół przez kolejne podmioty prawa tworzone z inicjatywy Z. C. i pozostające w ekonomicznej oraz decyzyjnej zależności od niego. Ponadto umowom z dnia 26 października 2012 r., zawartym pomiędzy spółką Szkoły [...] a [...], towarzyszyły porozumienia "o przekazaniu środków finansowych" opatrzone tą samą datą, w myśl których w związku ze zmianą organu prowadzącego środki finansowe z dotacji otrzymanej od Urzędu Miasta L. za rok 2012 dla [...] Liceum Ogólnokształcące, [...] Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych i [...] Policealna Szkoła Zawodowa dla Dorosłych przez spółkę Szkoły [...], a niewydatkowane na bieżącą działalność szkoły zostaną uzupełnione ze środków własnych [...] (por. k. 628 i nast. t. II akt przedstawionych przez organ). Wynika z tego, że [...] w rzeczywistości nie przejęła prowadzenia szkół, o których mowa w sprawie. Natomiast miała przejąć ekonomiczny ciężar rozliczenia dotacji rozdysponowanej poza systemem oświaty. Dodatkowo umowy z dnia 26 października 2012 r. stanowiące o przekazaniu prowadzenia szkół pozwalały [...] formalnie ubiegać się o kolejne dotacje oświatowe dotyczące tych samych szkół, bez względu na sposób postępowania ze środkami pochodzącymi z wcześniej wypłaconych dotacji, poczynając od 2010 r. Z punktu widzenia ekonomicznego, wypłacane dotacje pozostawały w dyspozycji Z. C., o czym już była mowa wyżej. W świetle powyższego, jeśli oceniać całokształt okoliczności sprawy, jakie wynikają z treści pozyskanych dowodów, kierując się przy tym logiką i doświadczeniem życiowym, niewątpliwie umowy zawierane zarówno w dniu 31 sierpnia 2010 r., jak i w dniu 26 października 2012 r. w rzeczywistości nie przenosiły praw i obowiązków dotyczących prowadzenia szkół: [...] Liceum Ogólnokształcące, [...] Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych i [...] Policealna Szkoła Zawodowa dla Dorosłych. Realizowały one inne, ekonomiczne cele, innych podmiotów prawa, zgodnie z zamierzeniami samego Z. C., które nie były zbieżne z celami dotacji oświatowych jakie wyznaczył ustawodawca w treści art. 90 ust. 3d u.s.o. Jak wynika z dokumentów dotyczących rozliczenia dotacji udzielonej [...], Z. C. dysponował tymi środkami, nie szkoły. W grudniu 2012 r. Z. C. przeznaczył m.in. [...] zł na szkolenie jednej osoby w zakresie rozliczania dotacji i prowadzenia sekretariatu, [...] zł na studia podyplomowe dla trzech nauczycieli w [...]. Dokumenty opisujące te wydatki wystawiał Z. C., w imieniu spółki Szkoły [...] czy [...] (por. k. 51 protokołu kontroli, k. 39 t. I akt przedstawionych przez organ) . Nie można pomijać, że w myśl art. 80 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U.2012.572 ze zm. w brzmieniu obowiązującym w rozpatrywanych miesiącach 2012 r.) jednoosobowe organy uczelni niepublicznej powołuje i odwołuje założyciel lub organ wskazany w statucie, po zasięgnięciu opinii senatu uczelni. Zatem Z. C. miał realny wpływ na sposób postępowania z dotacjami udzielonymi [...]. Odnosząc się do argumentów [...] trzeba wyjaśnić, że zmiany dokonywane w ewidencji szkół i placówek niepublicznych Miasta L. nie podlegały weryfikacji organu w sprawie mającej za przedmiot obowiązek zwrotu dotacji pobranej nienależnie. Taki wpis należało w analizowanej sprawie ocenić w powiązaniu z całokształtem zgromadzonych dowodów i wnikających z nich okoliczności, pozwalających zrekonstruować faktyczny stan sprawy, opowiadający zasadzie prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Tymczasem [...] oczekuje bezkrytycznego, a tym samym dowolnego przyjęcia wyłącznie treści umów inicjowanych przez Z. C. i tworzone przez niego podmioty. Nie można zgodzić się z takim zapatrywaniem i jednocześnie całkowicie pomijać ustalenia wynikające z całokształtu materiału dowodowego ocenionego według reguł logiki i doświadczenia życiowego. Wbrew przekonaniu skarżącej, nie było rzeczą organu dochodzić rzeczywistej motywacji, która była podstawą tworzenia kolejnych podmiotów prawa przez Z. C. i zawierania opisanych wyżej umów. Natomiast organ trafnie ocenił obiektywny stan rzeczy, według kryteriów logiki i doświadczenia życiowego, a na tej podstawie wyprowadził uzasadniony wniosek, zgodnie z którym [...] ubiegała się i otrzymała dotacje za czas od listopada do grudnia 2012 r. nie w związku z rzeczywistym prowadzeniem szkół: [...] Liceum Ogólnokształcące, [...] Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych i [...] Policealna Szkoła Zawodowa dla Dorosłych, skoro pozyskane tą droga środki trafiały w istocie do dyspozycji Z. C.. Prawidłowo również organ skorygował decyzję organu I instancji i wyeliminował rozstrzygnięcie o tym kto był osobą prowadzącą ww. szkoły. Było to bowiem zagadnienie należące do sfery ustaleń faktycznych na potrzeby prawidłowego przesądzenia w jakim zakresie [...] uzyskała nienależne dotacje. Nie podlegało natomiast samodzielnemu rozstrzygnięciu mocą kontrolowanej decyzji. Sformułowane w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania są pozbawione jakiegokolwiek uzasadnienia. [...] nie wykazała bowiem czego istotnego organ nie ustalił, jakich znaczących dowodów nie pozyskał, jakich ważnych dla sprawy twierdzeń nie mogła przedstawić. Tym samym nie zdołała powiązać stawianych organowi zarzutów z jakimkolwiek wpływem na wynik sprawy. Co więcej, w skardze [...] poprzestaje na ogólnym kwestionowaniu ustaleń organu bez podania konkretnych przeciwdowodów czy choćby uprawdopodobnienia istnienia jakichkolwiek znaczących źródeł dowodowych, których wyczerpanie mogłoby zmieniać stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji. Natomiast okoliczność, że [...] zupełnie inaczej postrzega stan sprawy i oczekuje całkowicie odmiennego rozstrzygnięcia, korzystnego dla niej, nie może stanowić jedynej podstawy do tego, aby w sposób uprawniony zakwestionować legalność kontrolowanej decyzji. Organ zgromadził kompletny materiał dowodowy w zakresie okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, ocenił go spójnie, logicznie, w całokształcie i według zasad doświadczenia życiowego. Z tak dokonanej oceny wyprowadził trafny wniosek, w myśl którego mamy do czynienia z nienależną dotacją wypłaconą [...] w odniesieniu do listopada i grudnia 2012 r. Na tej podstawie faktycznej prawidłowo zastosował art. 252 ust. 1 pkt 2, ust. 4 u.f.p. Sporne kwoty, wypłacone [...], stanowiły bowiem dotacje udzielone bez podstawy prawnej. Dla ścisłości należy zauważyć, że organ nie orzekł o obowiązku odsetek od nienależnej dotacji, o którym stanowi art. 252 ust. 6 u.f.p., gdyż został on pominięty przez organ I instancji (por. art. 139 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że stwierdzi rażące naruszenie prawa lub rażące naruszenie interesu społecznego). Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, zagadnienie czy organ prawidłowo odwołał się do regulacji uchwały Rady Miasta L. z dnia 4 listopada 2010 r. nr [...] pozostaje bez znaczenia dla kontrolowanego rozstrzygnięcia organu, które ma u podstaw prawidłowo zrekonstruowany stan faktyczny i adekwatnie zastosowany art. 252 ust. 1 pkt 2, ust. 4 u.f.p. Tymczasem [...] zmierza do zakwestionowania trafnego zastosowania przez organ przepisów u.f.p. wykazując naruszenia unormowań ww. uchwały, jej bezprawność. Trzeba więc wyjaśnić skarżącej, że powyższa uchwała dotycząca trybu udzielania i rozliczania oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji w żaden sposób nie wpływa na wykładnię i stosowanie art. 252 ust. 1 pkt 2, ust. 4 u.f.p., a więc nie ingeruje w treść przesłanek decydujących o obowiązku zwrotu dotacji uzyskanej nienależnie. Naruszenie przepisów proceduralnych, co do zasady, tylko wtedy podważa legalność decyzji organu, kiedy może istotnie wpłynąć na wynik sprawy. Skarżąca takiego związku nie wykazała. Wbrew wywodom skarżącej, nie istnieją w obrocie prawnym dwie decyzje organu I instancji w tej samej sprawie. Jest to bowiem jedna i ta sama decyzja, o tym samym numerze, z tej samej daty, kierowana do tego samego adresata, jedynie podpisana przy wykorzystaniu różnych form podpisu, jednak każdorazowo dopuszczonych przez art. 107 § 1 k.p.a. w stanie prawnym obowiązującym w dacie jej podejmowania. Nie jest to więc sytuacja opisana w art. 156 § 1 pkt 2 czy 3 k.p.a. Zarówno strona musi otrzymać decyzję prawidłowo podpisaną, jak i sąd powinien dysponować w aktach przedstawionych ze skargą decyzją prawidłowo podpisaną, aby móc skontrolować czy spełnia ona wszystkie ustawowe wymogi przewidziane dla tej formy rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym. Jednak nie można w takim przypadku zasadnie mówić o wielości decyzji w tej samej sprawie w rozumieniu przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Z powodów omówionych wyżej niezasadna skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło