I SA/Lu 687/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal (spr.), WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Stażysta Konrad Gałka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 maja 2008 r. sprawy ze skargi A. K. F "R-F" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi P. K. wynagrodzenie w kwocie [...] złotych, w tym VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które wypłacić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Zaskarżoną decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 145 ust. 1 pkt 1, ust. 4, 5, 6, art. 146 ust. 1 i art. 190 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] ( Nr [...] ) w przedmiocie ustalenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi przez A. K. F. ,,R. F." w wysokości 740,90 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że A. ,,R. F." wykorzystał udzieloną mu przez Gminę Miejską dotację niezgodnie z jej przeznaczeniem określonym w zawartej w dniu 10 kwietnia 2006 r. z tą Gminą umowie w przedmiocie warunków realizacji zadania pod nazwą ,,Promocja osiągnięć lokalnych twórców (udział w przeglądach, festiwalach itp.)", o czym świadczyło złożone w dniu 2 stycznia 2007 r. przez tenże K. sprawozdanie z wykonania omawianego zadania. Sprawozdanie wykazało, że część dotacji została wydatkowana niezgodnie z przeznaczeniem określonym w zaktualizowanym kosztorysie, stanowiącym załącznik do umowy. Wbrew umowie część dotacji w kwocie 740,90 zł przeznaczona została bowiem na pokrycie opłat z tytułu poniesionych przez A. ,,R. F." kosztów administracyjnych. Kolegium wskazało przy tym, iż Burmistrz ma rację twierdząc, iż wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem wyklucza prawo do otrzymania dotacji przez K. przez kolejne 3 lata. Odnosząc się do zarzutów odwołania, że decyzja organu I instancji jest wyrazem niezgodnego z zasadami suwerenności i partnerstwa postępowania władz Gminy wobec K., świadczy o nadmiernej ingerencji organów administracji publicznej w statutową działalność K. poprzez nieuznanie "części zaledwie" kosztów administracyjnych poniesionych przy realizacji przedmiotowego zadania, pomija fakt, iż przy realizacji podobnego zadania pod nazwą ,,Promocja powiatu świdnickiego przez udział w festiwalach, przeglądach" w rozliczeniu uwzględnione zostały koszty administracyjne, wprowadza "karę dodatkową" w postaci wykluczenia możliwości ubiegania się o dotację przez okres 3 lat, nie wskazuje na przepisy będące podstawą prezentowanego stanowiska, że Gmina pokrywa jedynie koszty związane bezpośrednio z realizacją zadania, bezpodstawnie przyjmuje, że K. zaktualizował pierwotny kosztorys, Kolegium wyjaśniło, że stosownie do art. 176 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych i niedziałające w celu osiągnięcia zysku mogą otrzymywać z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacje na cele publiczne związane z realizacją zadań tej jednostki. Kolegium przypomniało, iż w myśl ust. 2 tego artykułu, zlecenie zadania i udzielenie dotacji następuje zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Ustawa ta w art. 11 ust. 1 stanowi, że organy administracji publicznej wspierają w zakresie działalności pożytku publicznego określonym w art. 4 tej ustawy realizację zadań publicznych przez organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 tej ustawy, prowadzące działalność statutową w danej dziedzinie bądź powierzają im realizację zadań publicznych w sferze zadań określonych w powołanym art. 4 ustawy. Kolegium podniosło przy tym, że stosownie do art. 11 ust. 2 tejże ustawy , wspieranie oraz powierzanie, o którym wyżej mowa, odbywa się po przeprowadzeniu otwartego konkursu ofert. Zaznaczyło równocześnie, iż według komentarza N. Kowala do cyt. art. 11 ( Zakamycze 2005, stan prawny na 31 lipca 2005 r.), proces współpracy organów administracji publicznej ze wskazanymi organizacjami poprzedzony otwartym konkursem ofert wskazuje na zamiar ustawodawcy wprowadzenia konkurencyjności pomiędzy uczestnikami konkursu ofert. Kolegium argumentowało dalej, iż w przedmiotowej sprawie A. K. F. ,,R. F.' w Ś. posiadający status organizacji pożytku publicznego złożył ofertę z dnia 28 marca 2006 r., dotyczącą realizacji zadania publicznego w zakresie ,,Promocja osiągnięć lokalnych twórców (udział w festiwalach)" w formie powierzenia wykonywania zadania przez Urząd Miasta wraz z wnioskiem o przyznanie dotacji ze środków publicznych w kwocie 2000 zł. Oferta zawierała kalkulację przewidywanych kosztów realizacji zadania. Całkowity koszt zadania miał wynosić około 4550 zł, w tym koszty administracyjne w kwocie 2700 zł ( z udziałem dotacji w wysokości 550 zł) oraz pozostałe koszty pokryte w części dotacją. Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, organ administracji publicznej przy rozpatrywaniu ofert bądź oferty ocenia możliwość realizacji zadania przez daną organizację bądź podmioty, a także ocenia przedstawioną kalkulację kosztów realizacji zadania, w tym w odniesieniu do zakresu rzeczowego zadania oraz uwzględnia wysokość środków publicznych przeznaczonych na realizację zadania. Podkreśliło jednocześnie, że w świetle przepisów powołanej ustawy, podstawą wykonania zadania jest umowa. W myśl art. 16 ust. 1 cyt. ustawy, organizacje pozarządowe, podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy oraz jednostki organizacyjne podległe organom administracji publicznej lub przez nie nadzorowane, przyjmując zlecenie realizacji zadania publicznego w trybie określonym w art. 11 ust. 2 tej ustawy, zobowiązują się do wykonania zadania w zakresie i na zasadach określonych w umowie, a rzeczą organu administracji publicznej jest przekazać na realizację zadania odpowiednich środków publicznych w formie dotacji. Wzór umowy o wykonanie zadania publicznego stanowi załącznik Nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2005 r. w sprawie wzoru oferty realizacji zadania publicznego ramowego wzoru umowy o wykonanie zadania publicznego i wzoru sprawozdania z wykonania tego zadania ( Dz. U. Nr 264, poz. 2207). Kolegium stwierdziło, że w rozpoznawanej sprawie Gmina zawarła z A. K. F. ,,R. F." w dniu 10 kwietnia 2006 r. umowę Nr [...] na realizację zadania objętego ofertą, z terminem wykonania od 10 kwietnia 2006 r. do 31 grudnia 2006 r. W § 3 ust. 2 umowy określono, że zadanie zostanie wykonane zgodnie z ofertą oraz kosztorysem stanowiącymi odpowiednio załączniki nr 1 i nr 2 do umowy. Z załączonego do umowy kosztorysu, (zał. nr 2) wynikało, że dotacja w kwocie 800 zł pokryje zakup przez A. "R. F." materiałów i sprzętu niezbędnego do realizacji filmów oraz koszt przygotowania filmów do emisji (przegrywanie itp.), natomiast pozostała część dotacji w wysokości 1200 zł pokryje koszt całkowity udziału w konkursach i festiwalach. Koszty administracyjne w wysokości 2700 zł pokryć miał w całości K. Załączony kosztorys podpisany został przez Prezesa, Wiceprezesa i Skarbnika K. Kolegium podkreśliło, że to umowa regulowała zakres i zasady wykonania zadania oraz wykorzystania przyznanej dotacji. Zatem o wielkości kosztów związanych z realizacją zadania i udziale w nich przyznanej dotacji decydowały zapisy zawartej umowy. Skoro zaś przedmiotowa umowa została podpisana, a jej integralną częścią był kosztorys stanowiący zał. nr 2, to K. zobowiązany był do wykorzystania przyznanej dotacji zgodnie z ustaleniami tej umowy. Zgodnie ze sprawozdaniem końcowym z dnia 2 stycznia 2007 r. z wykonania zadania, udział dotacji w zakupie materiałów wyniósł 384,90 zł, w kosztach udziału w festiwalach - 874,20 zł a w kosztach administracyjnych - 740,90 zł. Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 145 ust. 1 pkt 1, ust. 4, 5 oraz art. 146 ust. 1 w związku z art. 190 ustawy o finansach publicznych, dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego na w/w zadania wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem podlegają zwrotowi do tego budżetu wraz z odsetkami, a w przypadku niedokonania zwrotu w określonym ustawą terminie, tj. w terminie do 28 lutego roku następującego po roku, w którym udzielono dotacji - wójt, burmistrz, prezydent miasta wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Wskazało również, iż stosownie do art. 145 ust. 6 ustawy o finansach publicznych, wykorzystywanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem wyklucza prawo otrzymania dotacji przez 3 kolejne lata, licząc od dnia stwierdzenia nieprawidłowego wykorzystania dotacji. W skardze na powyższą decyzję A. K. F. "R.-F." w Ś. zarzucił, że nieprawdziwe jest stwierdzenie, iż K. zaktualizował kosztorys realizacji zadania, bowiem to Urząd Miasta dokonał samowolnie "aktualizacji", przedkładając do podpisu gotowy (zmieniony) fragment kosztorysu w części dotyczącej kosztów administracyjnych. Za niedopuszczalne uznał tak głębokie i niezgodne z określonymi prawem zasadami suwerenności i partnerstwa władz samorządowych i organizacji pozarządowych ingerencje Urzędu w sposób wydatkowania środków na realizację zadania. Stwierdził, że skonstruowany w marcu 2006 r. kosztorys był oparty o wytyczne w kwestii finansowania zadania i stosowne przepisy, które we wzorcu wniosku o dofinansowanie zadania określają zarówno koszty merytoryczne, jak i administracyjne. Zarzucił też, iż nie przedstawiono żadnego prawnego przepisu który sankcjonuje zasadę, że Gmina nie pokrywa choćby części wydatków administracyjnych związanych z realizacją zadania. Wskazał, że podczas spotkania z Urzędem dano K. do zrozumienia, że K. podpisze "podsuniętą aktualizację kosztorysu", albo nie otrzyma żadnego dofinansowania, a takie działania można określić mianem "szantażu", co pozostaje w sprzeczności z zasadami suwerenności i partnerstwa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację jak w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza ani przepisów prawa procesowego, ani przepisów prawa materialnego. Tytułem wstępu należy przypomnieć, że stosownie do art. 176 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych ( Dz. U. z 2005 r. Nr 249, poz. 2104 ze zm.), podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych i niedziałające w celu osiągnięcia zysku mogą otrzymywać z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacje na cele publiczne związane z realizacją zadań tej jednostki. Powołany artykuł w ust. 2 przewiduje, że zlecenie zadania i udzielenie dotacji następuje zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie ( Dz. U. Nr 96, poz. 873 ze zm.). Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie w art. 11 ust. 1 stanowi, że organy administracji publicznej wspierają w zakresie działalności pożytku publicznego określonym w art. 4 tej ustawy realizację zadań publicznych przez organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 tej ustawy, prowadzące działalność statutową w danej dziedzinie ( pkt 1 ) oraz powierzają tym podmiotom realizację zadań publicznych w sferze zadań określonych w powołanym art. 4 ustawy. Wspieranie takich działań oraz powierzanie realizacji zadań publicznych odbywa się po przeprowadzeniu otwartego konkursu ofert ( art. 11 ust. 2 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie ). Z akt sprawy wynika, że złożona przez A. K. F. "R. F." będący stowarzyszeniem o statusie organizacji pożytku publicznego oferta ( z dnia 28 marca 2006 r. ) w sprawie realizacji zadania publicznego w zakresie "Promocja osiągnięć lokalnych twórców (udział w festiwalach)" w formie powierzenia wykonania tego zadania wraz z wnioskiem o przyznanie dotacji na ten cel ze środków publicznych w kwocie 2000 zł. – została przyjęta i w dniu 10 kwietnia 2006 r. doszło do podpisania umowy z Gminą Ś. w tej sprawie. Integralną część umowy stanowił załącznik Nr 1 – ofertą zawierająca kosztorys ( z dnia 28 marca 2006 r. ) zakładający, że koszty administracyjne w wysokości około 2700 zł pokryte zostaną ze środków własnych K. w kwocie 2150 zł oraz z uzyskanej dotacji w wysokości 550 zł ( k. 22 akt adm. ) . Do umowy dołączono - pismo K. datowane 20 kwietnia 2006 r., adresowane do organu administracji - nazwane jako załącznik Nr 2 do umowy ( k. 17 akt adm. ) W piśmie tym skarżący K. zmienił wcześniejszy kosztorys i stwierdził, że koszty administracyjne ( z tytułu ogrzewania, czynszu, światła ) w wysokości 2700 zł zostaną sfinansowane w całości ze środków własnych K. ( bez udziału dotacji ). Przedmiotowe pismo opatrzone zostało trzema podpisami osób działających w imieniu i na rzecz K. oraz jego pieczęcią. W tych okolicznościach stanowiło ono wyraźne oświadczenie woli K. o zmianie sposobu wykorzystania dotacji. Zmiana ta polegała na tym, że K. miał pokryć koszty administracyjne wyłącznie że środków własnych. Oświadczenie zawarte w przedmiotowym piśmie skierowane zostało do organu administracji w taki sposób, że organ miał możliwość zapoznania się z jego treścią. Bez znaczenia jest zarzut skarżącego, że projekt tego pisma został opracowany przez Urząd Miejski i świadczy to o narzuceniu K. warunków umowy. Prawem K. było zaakceptować zmianę sposobu wykorzystania dotacji, a podpisanie tego pisma przez K. zmieniało wcześniejsze postanowienia umowne. W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 61 §1 Kodeksu cywilnego, oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią ( zdanie pierwsze ). W zdaniu drugim, przepis ten przewiduje, że odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej. Skuteczne odwołanie oświadczenia z dnia 20 kwietnia 2006 r. nie zostało dokonane. Dlatego w ocenie Sądu, Kolegium zasadnie przyjmuje, że sfinansowanie kosztów administracyjnych dotacją w kwocie 740, 90 zł ( czego dowodem jest sporządzone przez K. sprawozdanie z wykonania zadania – k. 67 akt adm. - ilustrujące rozliczenie kosztów ) świadczyło o wykorzystaniu dotacji niezgodnie z jej przeznaczeniem . Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, organ administracji publicznej, rozpatrując ofertę ocenia nie tylko możliwość realizacji zadania ale również przedstawioną kalkulacją kosztów jego realizacji w tym w odniesieniu do jego zakresu rzeczowego, uwzględniając przy tym wysokość środków publicznych przeznaczonych na ten cel. Zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości interpretacyjnych zastosowany przez Kolegium przepis art. 16 tejże ustawy, przewidujący że podstawą wykonania zadania jest umowa, a podmioty przyjmując realizację zadania publicznego zobowiązane się do wykonania zadania w zakresie i na zasadach określonych w umowie. Zatem K. uprawniony był do wykorzystania dotacji zgodnie z treścią umowy z dnia 10 kwietnia 2006 r., zmienionej dokumentem z dnia 20 kwietnia 2006 r., wiążącym obie strony. Stosownie do przepisów art. 145 ust.1 i ust. 4 i ust. 5 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, dotacje udzielone z budżetu państwa wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie do dnia 28 lutego roku następującego po roku, w którym udzielono dotacji, a zwrotowi podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. W myśl art. 145 ust. 6 ustawy o finansach publicznych, wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem wyklucza prawo otrzymania dotacji przez 3 kolejne lata, licząc od dnia stwierdzenia nieprawidłowego wykorzystania dotacji. Zgodnie z art. 146 ust. 1 cyt. ustawy, w przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, o którym mowa w art. 144 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 145 ust. 1, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Stosownie do art. 190 ustawy o finansach publicznych, przepisy art. 145 i 146 stosuje się odpowiednio do dotacji udzielonych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Decyzję w sprawie zwrotu dotacji wydaje wójt ( burmistrz, prezydent miasta ), starosta lub marszałek województwa, a organem odwoławczym od decyzji jest właściwe miejscowo samorządowe kolegium odwoławcze. Z akt sprawy wynika, że nie jest sporny sposób wykorzystania pozostałej kwoty z przyznanej Klubowi dotacji w wysokości 2000 zł . W tym stanie rzeczy wobec braku podstawy do uwzględnienia skargi podlegała ona oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na podstawie art. 250 cyt. ustawy Sąd orzekł o wynagrodzeniu należnym profesjonalnemu pełnomocnikowi K.