I SA/Lu 688/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz po rozpoznaniu w dniu 25 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi A. spółki jawnej A. K. M. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za kwiecień 2009 r. w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca spółka wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Tytułem uzasadnienia podała, że łączna kwota podatku akcyzowego, wynikająca z wszystkich decyzji organu podatkowego, wynosi ponad 600.000 zł (bez odsetek). Konieczność jej zapłaty zmusi spółkę do zbycia znacznej części majątku lub zaciągnięcia kredytu, który nie zostanie przyznany w sytuacji istnienia zaległości podatkowych. Oznacza to, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Spółka zatrudnia 7 osób i utrzymanie tego stanu zatrudnienia wymaga przestrzegania dyscypliny finansowej, wcześniejszego planowania wydatków, w szczególności gdy są one tak znaczne, jak kwota wymagana przez organ podatkowy. Spółka nie miała żadnych podstaw by przypuszczać, że zostanie wobec niej wymierzona kara. Spółka posiada zobowiązania oraz jest wierzycielem (zobowiązania klientów przekraczają kwotę 350.000 zł), co ma wpływ na zachowanie płynności finansowej. Nadto wynik finansowy spółki i trudności przedsiębiorstw w branży paliwowej w związku z kryzysem nie sprzyjają właściwemu rozwojowi działalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.12.270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Jak to zostało wyjaśnione w sprawie sygn. akt II FSK 2563/11, instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Obowiązek wykazania okoliczności stanowiących podstawę wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz 2005, s. 168). Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń, okoliczności, świadczących o tym, że wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (por. sygn. I GZ 316/10). Należy bowiem zwrócić uwagę, że zgodnie z poglądem zarówno doktryny (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 188), jak również orzecznictwa (por. sygn. I FSK 1693/10) nie jest wystarczający sam wywód skarżącego odnośnie jego przypuszczeń i obaw. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wykazać, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne. Twierdzenia zaś wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (powołane wyżej orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji prowadzi do wyłomu od zasady jej wykonalności, wobec czego strona nie może ograniczyć się w uzasadnieniu wniosku do ogólnikowego powołania się na ustawowe przesłanki zastosowania tej instytucji, lecz precyzyjnie musi wskazać na zagrożenie płynące z jej wykonania (zob. postanowienie w sprawie sygn. akt II OSK 768/12, publ. LEX nr 1145639). Także w sprawie sygn. akt II GSK 1799/11 Naczelny Sąd Administracyjny argumentował, że dla wykazania zaistnienia niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, strona ma obowiązek uprawdopodobnić istnienie konkretnych i obiektywnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne. Nie wystarcza jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonania decyzji. Twierdzenia strony o niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wypadku wykonania decyzji, powinny zostać poparte dokumentami, które uwiarygodniłyby sytuację skarżącego. Innymi słowy wnioskodawca jest zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia tych ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (postanowienie w sprawie sygn. akt I FSK 983/08, publ. LEX nr 468877). Rozpoznawany wniosek, mimo obszernego uzasadnienia, nie czyni zadość ww. wymogom. Skarżąca spółka poprzestała bowiem na ogólnych stwierdzeniach, pomijając całkowicie obowiązek przedstawienia faktów, które w pełni obrazowałyby jej aktualną sytuację finansową i majątkową. Skupiła się na koniecznych wydatkach, na zobowiązaniach kredytowych, na trudnościach w utrzymaniu skali działalności, tym bardziej w jej rozwoju. Natomiast przemilcza konkretne wielkości obrazujące skalę osiąganych przychodów, ponoszonych wydatków w działalności gospodarczej i konkretne przeznaczenie tych wydatków, stan majątkowy stanowiący zabezpieczenie kredytów opisywanych przez spółkę. Trzeba przy tym zauważyć, że prowadzenie działalności gospodarczej ze swej istoty ma na celu osiąganie zysku, a poza tym koszty prowadzenia działalności gospodarczej nie korzystają z pierwszeństwa przed obowiązkiem zapłaty należności, wynikających z ostatecznych i wykonalnych decyzji organu podatkowego. Spółka nie może pomijać obowiązku zapłaty należności podatkowych, wynikających z ostatecznych decyzji organu podatkowego, nawet jeśli z tymi wykonalnymi decyzjami się nie zgadza. Zasadą jest przecież wykonalność decyzji ostatecznych. Koszty ponoszone w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie korzystają z pierwszeństwa przed należnościami podatkowymi, przeciwnie, koszty prowadzenia działalności gospodarczej przedsiębiorca ma obowiązek planować i ponosić przy respektowaniu obowiązków, jakie wynikają z ostatecznych decyzji organu podatkowego. W tych okolicznościach argumentacja przedstawiona we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, która nie została poparta udokumentowaniem pełnej sytuacji majątkowej skarżącej spółki, przede wszystkim odnośnie poziomu uzyskiwanych przychodów, wysokości i przeznaczenia ponoszonych kosztów w działalności gospodarczej, jest niewystarczająca dla stwierdzenia, że rzeczywiście zaistniały przesłanki do zastosowania wyjątkowej instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Twierdzenia wnioskodawcy powinny być bowiem poparte dokumentami źródłowymi, dotyczącymi jego sytuacji finansowej, majątkowej (by wymienić dla przykładu: wyciągi z posiadanych rachunków bankowych, deklaracje podatkowe dla podatku dochodowego oraz podatku od towarów i usług, raporty kasowe, wykaz majątku ruchomego i nieruchomego, prowadzone księgi podatkowe itp.). To na skarżącej spółce spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a sąd nie jest uprawniony do przeprowadzania postępowania wyjaśniającego z urzędu w poszukiwaniu okoliczności, mających uzasadnić zastosowanie tej szczególnej instytucji ani też domniemywać okoliczności, które przemawiałyby za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku w tej kwestii. Wymaga podkreślenia, że każda decyzja, zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych, pociąga za sobą dolegliwość, rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie w sprawie sygn. akt II GSK 49/11, LEX nr 742913). Nadto wykonanie decyzji, nakładających obowiązek zapłaty należności pieniężnych, co do zasady, ze swej istoty, nie ma charakteru nieodwracalnego lub trudno odwracalnego skutku, gdyż ewentualne uwzględnienie skargi (czego na obecnym etapie sprawy sąd nie przesądza) może sprawić, iż wszelkie należności uiszczone na ich podstawie zostaną zwrócone wraz z odsetkami. W tej sytuacji, wobec niewykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., należało odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.