I SA/Lu 688/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer WSA Grzegorz Wałejko (sprawozdawca) Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Gilowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi E. O.-M. prowadzącej działalność w ramach Kancelarii Adwokackiej w L. wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości [...] zł [...] w tym VAT. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta [...] z dnia [...] w sprawie określenia M. P. wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w miejscowości W. O. . W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że decyzją z dnia [...] wydaną w wyniku ponownego rozpoznania sprawy Wójt [...] określił M. P. wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w miejscowości W. O. pod numerem [...], w wysokości [...] zł miesięcznie i określił sposób płatności – w kwartalnych ratach po [...] zł, począwszy od dnia 1 stycznia 2014 r. Podstawą wydania decyzji przez organ I instancji były ustalenia poczynione w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, z którego wynika, że M. P. jest współwłaścicielem i jedynym użytkownikiem nieruchomości, położonej w miejscowości W. O. [...], zabudowanej domem mieszkalnym jednorodzinnym. W odwołaniu od powyższej decyzji M. P. wniósł o jej uchylenie, odwołując się do argumentów związanych z trudną sytuacją finansową, uniemożliwiającą mu realizację jakichkolwiek należności pieniężnych. Wskazał, między innymi, że nie posiada źródeł dochodu, nie otrzymuje ani emerytury (pomimo, że nabył do niej prawo) ani renty. Ze względu na stan zdrowia nie jest również w stanie podjąć pracy zarobkowej. W tych okolicznościach, prowadzone postępowanie zobowiązany uznał za nękanie go przez Urząd Gminy. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wskazało w pierwszej kolejności, że zgodnie z art. 6h ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2013 r., poz. 1399 z późn. zm. – dalej - u.c.p.g.) właściciele nieruchomości, w stosunku do których gminy organizują odbieranie odpadów od ich właścicieli - z mocy ustawy (art. 6c ust. 1) i na podstawie uchwały (art. 6c ust. 2), są zobowiązani do ponoszenia na rzecz gminy, na terenie której położone są ich nieruchomości, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie zaś z art. 6m u.c.p.g. właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do właściwego organu gminy deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych oraz składania nowych deklaracji w razie zaistnienia zmian danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zadeklarowana opłata jest uiszczana w trybie i na zasadach określonych w uchwale rady gminy, o której mowa w art. 6l u.c.p.g. Stosownie do art. 6i ust. 1 pkt 1 u.c.p.g., obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości zamieszkałych - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec. Zgodnie natomiast z art. 6o u.c.p.g. w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody. W oparciu o art. 6 q u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. ilekroć w ustawie jest mowa o właścicielach nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. W celu ustalenia kto faktycznie włada nieruchomością położoną w W. O. [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...], organ I instancji przesłuchał w charakterze świadków sąsiadów M. P.: J. P. i T. P. oraz sołtysa wsi W. O. J. S.. Przesłuchiwani potwierdzili, że M. P. sam zamieszkuje na przedmiotowej nieruchomości. W świetle powyższego organ I instancji ustalił, że to M. P. jest osobą zobowiązaną do wnoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na tej nieruchomości. W toku postępowania skarżący nie sformułował żadnych twierdzeń, które zmierzałyby do zakwestionowania poczynionych w tej materii ustaleń. W ocenie Kolegium oznacza to, że M. P. ma obowiązek ponoszenia na rzecz gminy opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstałymi na przedmiotowej nieruchomości oraz składania deklaracji, na podstawie których powyższa opłata jest wymierzana. W niniejszej sprawie taka deklaracja nie została jednak złożona. Zaistniały zatem podstawy do tego, aby wszcząć postępowanie na podstawie art. 6o u.p.c.g. w celu wydania decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie z § 1 ust. 2 lit. a) uchwały nr [...] Rady Gminy O. z dnia 29 listopada 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalania wysokości tej opłaty (Dz. Urz. Woj. L.. z dnia 17 grudnia 2013 r., poz. 5348) z dniem 1 stycznia 2014 r. dla gospodarstw jednoosobowych ustalono stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości [...] zł miesięcznie. W myśl § 1 ust. 1 uchwały nr [...] Rady Gminy O. z dnia 28 grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia terminu, częstotliwości i trybu uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (Dz. Urz. Woj. L.. z dnia 28 grudnia 2012 r., poz. 784) miesięczna opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi wnoszona jest przez właścicieli nieruchomości bez wezwania, w łącznej wysokości za trzy miesiące kalendarzowe, w terminach: za I kwartał do dnia 15 marca danego roku; za II kwartał do dnia 15 maja danego roku; za III kwartał do dnia 15 września danego roku i za IV kwartał do dnia 15 listopada danego roku. W świetle przytoczonych regulacji Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji dokonał prawidłowego wyliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że z powodu braku stosownej deklaracji, w której właściciel nieruchomości samodzielnie określa sposób zbierania odpadów na swojej nieruchomości, organ określając wysokość opłaty nie mógł i nie miał podstaw domniemywać, że skarżący będzie segregować odpady. Tylko bowiem w takim przypadku, przy określaniu wysokości opłaty możliwe byłoby zastosowanie niższej, preferencyjnej stawki wynikającej z faktu zadeklarowania zbierania odpadów w sposób selektywny. Kolegium podkreśliło jednocześnie, że bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostają okoliczności wskazywane przez skarżącego, a dotyczące jego sytuacji majątkowej. Stosownie do przywołanego już wyżej art. 6i pkt 1 u.c.p.g. obowiązek uiszczenia opłaty w odniesieniu do nieruchomości zamieszkanych powstaje za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec. Powstanie tego obowiązku zostało zatem uzależnione od faktu samego zamieszkiwania na danej nieruchomości. Skoro zatem fakt zamieszkiwania przez zobowiązanego na przedmiotowej nieruchomości nie jest w niniejszej sprawie kwestionowany, zasadnym było określenie mu, jako współwłaścicielowi tej nieruchomości, faktycznie nią władającemu, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w L. M. P. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie, co do istoty sprawy. W uzasadnieniu skarżący wskazywał ponownie na złą sytuację materialną, związaną z brakiem ustalonego prawa do emerytury czy świadczenia rentowego, uniemożliwiającą mu ponoszenie jakichkolwiek wydatków związanych z określoną w niniejszym postępowaniu opłatą. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 13 stycznia 2015 r. (data pisma) stanowiącym, co do zasady, powielenie treści skargi, skarżący ponownie wskazał na niezwykle trudną sytuację materialną będącą konsekwencją m.in. wypadku przy pracy, któremu uległ w 1998 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga w sprawie niniejszej jest niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani przepisów postępowania. Brak jest więc podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a.). Nie ma również podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Kontrolowana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. została wydana w stanie faktycznym, według którego M. P. zamieszkujący samodzielnie nieruchomość położoną w W. O. pod numerem [...], zabudowaną domem jednorodzinnym, będący (jako współwłaściciel) właścicielem nieruchomości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g, pomimo ciążącego na nim zgodnie z art. 6m ust. 1 u.c.p.g. obowiązku, nie złożył deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Powyższe nie jest sporne i znajduje oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Według art. 6o u.c.p.g, w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody. W ustalonym stanie faktycznym sprawy organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] prawidłowo określił wysokość opłaty za gospodarowania odpadami komunalnymi w wysokości określonej w § 1 ust. 2 lit. a uchwały Rady Gminy O. z dnia 29 listopada 2013 r. nr [...] w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty (Dz. Urz. Woj. L. z 2013 r. poz. 5348). Jednocześnie w oparciu o treść § 1 ust. 1 uchwały nr [...] Rady Gminy O. z dnia 28 grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia terminu, częstotliwości i trybu uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (Dz.Urz. Woj. L.. z dnia 28 grudnia 2012 r., poz. 784) wskazał, że określona opłata wnoszona jest bez wezwania, w łącznej wysokości za trzy miesiące kalendarzowe. Prawidłowo również organy przyjęły, że nie było podstaw do zastosowania w stosunku do skarżącego niższej stawki opłaty (13 zł miesięcznie) za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w § 1 ust. 3 lit. a) uchwały nr [...], przewidzianej dla gospodarstw jednoosobowych prowadzących selektywną zbiórkę odpadów. Skarżący, nie złożył bowiem deklaracji, a więc nie złożył także przewidzianego w rubryce E deklaracji oświadczenia o selektywnym sposobie zbierania odpadów. Według § 1 ust. 3 lit. a) uchwały nr [...] stawka opłaty jest niższa, jeżeli odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny. Warunek ten może być spełniony, jeżeli właściciel nieruchomości zdeklaruje selektywne zbieranie odpadów, bo wówczas w taki sposób są odbierane z nieruchomości. Brak deklaracji i tym samym oświadczenia o selektywnym zbieraniu odpadów przesądzał o braku podstaw faktycznych do zastosowania niższej stawki opłaty. Bez znaczenia jest ilość odpadów wytwarzanych na nieruchomości przez skarżącego, ponieważ wysokość opłaty przyjęta w uchwale nr [...] Rady Gminy O. uzależniona jest – zgodnie z § 1 ust. 1 lit. a) uchwały - od liczby gospodarstw domowych na nieruchomości oraz od ilości osób zamieszkujących te gospodarstwa. Na nieruchomości należącej do skarżącego prowadzone jest jedno gospodarstwo domowe. Jest to gospodarstwo jednoosobowe skarżącego. Zastosowanie zatem miała obowiązująca od 1 stycznia 2014 r. opłata w wysokości [...] zł miesięcznie przewidziana dla gospodarstw jednoosobowych– zgodnie z § 1 ust. 2 lit. a) uchwały nr [...]. Bez wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej pozostają podnoszone na wszystkich etapach postępowania argumenty związane z trudną sytuacją materialną skarżącego. Prawidłowo organy prowadzące postępowanie wyjaśniły, odwołując się do treści art. 6i pkt 1 u.c.p.g., że obowiązek uiszczenia opłaty w odniesieniu do nieruchomości zamieszkanych powstaje za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec. Powstanie tego obowiązku zostało zatem uzależnione od faktu samego zamieszkiwania na danej nieruchomości. Ponadto warto dodać, że w świetle przepisów u.c.p.g. opłata, o której mowa, nie stanowi jedynie odpłatności za odbieranie odpadów od właścicieli nieruchomości, na jakich one powstają. Jest natomiast, jak to przewiduje art. 6r ust. 2 u.c.p.g, źródłem finansowania całego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi i powinna zostać skalkulowana na takim poziomie, aby zapewnić pokrycie kosztów odbierania, transportu, zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, tworzenia i utrzymania punktów selektywnego zbierania tych odpadów oraz obsługi administracyjnej systemu gospodarowania odpadami. Biorąc pod uwagę omówione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. O wynagrodzeniu adwokata za pomoc prawną udzieloną z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 P.p.s.a.