I SA/Lu 691/09
WyrokWSA w Lublinie2010-02-26
Skład orzekający: Anna Kwiatek, Krystyna Czajecka-Szpringer, Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który przeniósł posiadanie gospodarstwa rolnego w trakcie roku kalendarzowego, na który złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich, może ubiegać się o te płatności?Ratio decidendi
Rolnikowi przysługują płatności bezpośrednie do gruntów rolnych, jeśli w dniu wydania decyzji o przyznaniu płatności jest posiadaczem tych gruntów i spełnia pozostałe warunki. Przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego przed zakończeniem roku kalendarzowego, którego dotyczy wniosek o płatności, uniemożliwia przyznanie tych płatności, nawet jeśli rolnik był posiadaczem przez część roku.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004. Następnie przeniósł posiadanie gospodarstwa rolnego na inną osobę. Organ odmówił przyznania płatności, argumentując, że skarżący nie był posiadaczem gospodarstwa przez cały rok. Rolnik odwołał się, twierdząc, że był posiadaczem do końca okresu wegetacyjnego i poniósł koszty związane z uprawą.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca),, WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Stażysta Bartłomiej Pastucha, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 lutego 2010 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 r. - oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji i Restrukturyzacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania J. G. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 6 lipca 2009r. Nr [...] o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004r.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 16 czerwca 2004 r. J. G. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. W ramach wszczętego postępowania została przeprowadzona kontrola kompletności oraz kontrola administracyjna tego wniosku. W dniu 15 listopada 2004 r. do Biura Powiatowego ARiMR został złożony akt notarialny Rep. A Nr [...] z dnia 8 listopada 2004., na mocy którego posiadanie gospodarstwa rolnego zostało przeniesione na S. G. W dniu 23 grudnia 2004r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o przyznaniu płatności do gruntów rolnych. Decyzją z dnia 26 lutego 2009r. stwierdzona została nieważność decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004, bowiem ww decyzja rażąco naruszała przepis art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru ( Dz. U. z 2004 r.Nr 6, poz. 40 ze zmianami). W związku z tym w dniu 6 lipca 2009r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał nową decyzję o odmowie przyznania płatności do gruntów rolnych.
Od tej decyzji J. G. wniósł odwołanie, w którym podniósł, iż rozstrzygnięcie organu I instancji jest dla niego krzywdzące. Wskazał, iż wszystkie środki uzyskane z dopłat zostały wykorzystane na cele związane z gospodarstwem rolnym, a do dnia 8 listopada 2004 r. był "prawowitym właścicielem gruntów" i w związku z tym miał prawo ubiegania się o dopłaty.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podniósł, iż podstawę przyznania płatności bezpośrednich stanowi art. 2 ust. 1 i 2 powołanej wyżej ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych oraz oddzielnej płatności z tytułu cukru, zgodnie z którym płatność może być przyznana tylko takiej osobie, która w dniu wydania decyzji w sprawie płatności jest posiadaczem gruntów rolnych i spełnia pozostałe warunki określone ustawą. Przeniesienie posiadania przed wydaniem tej decyzji uniemożliwia przyznanie płatności bezpośrednich.
Dalej przytoczył treść art. 50 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego ma mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr [...], zgodnie z którym w przypadku, gdy przekazywane jest całe gospodarstwo przez jednego rolnika na rzecz drugiego po złożeniu wniosku o pomoc i przed spełnieniem wszystkich warunków przyznawania pomocy, przekazującemu nie przyznaje się żadnej pomocy w odniesieniu do przekazywanego gospodarstwa.
Z aktu notarialnego z dnia 8 listopada 2004 r. wynika , że z tym dniem przeniesione zostało posiadanie gospodarstwa rolnego. W dniu 15 listopada 2004 r. wnioskodawca złożył oświadczenie o przekazaniu wszystkich użytków rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. W dniu 11 maja 2009 r. oświadczył ponadto, że działka nr [...] obręb R. nie przekazana aktem notarialnym z dnia 8 listopada 2004 r. została z tą datą oddana w użytkowanie S. G.
Biorąc pod uwagę wyżej przedstawiony stan faktyczny i prawny organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
Odnosząc się do treści odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, iż kwestie przejęcia płatności bezpośrednich do gruntów rolnych przez przejmującego posiadanie gospodarstwa reguluje art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2004 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru. Przepis ten stanowi, iż w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji, o której mowa w art. 3 ust. 1, nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złoży wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek. Termin określony w tym przepisie jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu. Strona we wniosku o dopłaty oświadczyła, iż znane są jej zasady przyznania płatności bezpośrednich i zobowiązała się informowania o zmianie dotyczącej przeniesienia osiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego.
Na powyższą decyzję J. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
W skardze podniósł, że w 2004r. był w posiadaniu gospodarstwa rolnego do końca okresu wegetacyjnego, a grunty w tym okresie były odpowiednio uprawiane i zasiane oziminą, więc spełniał warunki do otrzymania płatności. Gospodarstwo rolne przekazał z uwagi na możliwość uzyskania renty strukturalnej. W jego ocenie wydanie decyzji przez Kierownika Biura Powiatowego w dniu 23 grudnia 2004 r., tj. po upływie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku o dopłaty, stanowiło przekroczenie uprawnień. Zakwestionował też stanowisko organu odwoławczego, iż organ rozstrzygając o przyznaniu płatności musi uwzględnić stan faktyczny ustalony na dzień wydania w tym przedmiocie decyzji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji i Restrukturyzacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie. Podniósł, iż skarżący w dniu wydania decyzji nie był posiadaczem gospodarstwa rolnego, co uzasadniało wydanie zaskarżonej decyzji
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 p.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Sąd nie stwierdził istnienia przesłanek określonych w ww przepisie, stąd skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie było w sprawie sporne, iż skarżący w dniu 16 czerwca 2004r. złożył do Biura Powiatowego ARiMR wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004r. Wniosek przeszedł kontrolę kompletności oraz kontrolę administracyjną.
W dniu 15 listopada 2004 r. do ww. Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło oświadczenie skarżącego o zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej, a także wypis aktu notarialnego, z którego wynikało, iż skarżący darował gospodarstwo rolne na rzecz S. G. Nie ujęta w umowie darowizny z dnia 8 listopada 2004r. działka nr [...], która wchodziła w skład gospodarstwa rolnego i była wymieniona we wniosku o przyznanie dopłaty, zgodnie z oświadczeniem skarżącego z dnia 11 maja 2009 r., została przekazana w użytkowanie S. G. z dniem 8 listopada 2004 r. Fakty te były podstawą odmowy przyznania skarżącemu płatności na 2004r.
Trafnie wskazał organ administracji, iż podstawę przyznania płatności bezpośrednich w 2004r. stanowił art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych oraz oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. Nr 6 poz.40 ze zm.), zgodnie z którym osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej "gruntami rolnymi"(ust. 1). Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa (ust. 2). Wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego powierzchni gruntów rolnych i stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego (ust.3). Art. 3 ust.1 stanowi, iż płatność przyznawana jest w drodze decyzji na wniosek producenta rolnego Przyznana płatność jest wypłacana, zgodnie z art. 28 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 ( Dz. U. UE.L 03.270.1) w terminie od 1 grudnia roku, w którym złożono wniosek, do dnia 30 czerwca kolejnego roku kalendarzowego ( tj. "z dołu").
Powyższe przepisy wskazują, iż płatności bezpośrednie przyznawane są na wniosek producenta rolnego na określony rok kalendarzowy. Dla przyznania płatności na podstawie wniosku złożonego na dany rok jest więc istotne ustalenie stanu posiadania gruntów rolnych i utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej przez cały rok kalendarzowy objęty wnioskiem o płatność.
W przedstawionym wyżej stanie faktycznym i prawnym należy stwierdzić , iż skoro skarżący nie był posiadaczem gospodarstwa rolnego przez cały rok 2004, to nie spełnił warunków do otrzymania płatności bezpośrednich na ten rok. Bez znaczenia, w świetle wyżej powołanych przepisów, jest okoliczność, że skarżący był w 2004 r. posiadaczem gospodarstwa rolnego przez cały okres wegetacyjny.
W rozpoznawanej sprawie zmiana stanu faktycznego nastąpiła w dniu 8 listopada 2004r., przed zakończeniem roku kalendarzowego, której dotyczy wniosek o płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na 2004 r. Skoro więc skarżący nie był posiadaczem gospodarstwa rolnego przez cały rok 2004, to nie spełnił warunków do otrzymania płatności objętych ww wnioskiem.
Nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut, iż decyzja przyznająca płatność nie mogła być wydana po upływie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Przepisy regulujące zasady przyznawania dopłat bezpośrednich nie określają terminu do wydania decyzji w tym przedmiocie. Zgodnie z wyżej powołanym art. 28 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 płatności są przekazywane raz w roku w okresie od dnia 1 grudnia do dnia 30 czerwca danego roku kalendarzowego, należy więc przyjąć, iż ostateczny termin do wydania decyzji upłynął z dniem 30 czerwca 2005 r. Decyzja organu I instancji przyznająca płatności bezpośrednie na 2004 r. została wydana w dniu 23 grudnia 2004 r., a więc przed terminem określonym w tym przepisie.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, iż postawą odmowy przyznania wnioskowanej dopłaty były ustalenia wskazujące, iż w dniu wydania decyzji skarżący nie był posiadaczem gospodarstwa rolnego. Stanowisko to jest błędne, bowiem, jak wyżej wykazano, dla nabycia prawa do dopłaty istotny jest stan posiadania gospodarstwa przez cały rok kalendarzowy, którego dopłata dotyczy. Jednak mimo błędnego uzasadnienia uznać należy, iż zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło