I SA/Lu 692/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia części zaległości podatkowej - na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych; postanawia odmówić S. K. przyznania prawa pomocy. W dniu 5 listopada 2007 r., S. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, na urzędowym formularzu "PPF" wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych /k.19 -20/. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, iż na utrzymaniu skarżącego pozostaje troje dzieci, dwoje w szkole średniej oraz jedno na studiach. Skarżący wskazał, iż utrzymanie dzieci wiąże się z dużymi kosztami. Ponadto podał, iż choroba żony wymaga regularnej i częstej kontroli lekarskiej, co również wiąże się z wydatkami. W tym roku dochody skarżącego, zostały znacznie obniżone z powodu klęski przymrozków, z zakupionej ziemi skarżący nie osiągnął należytego dochodu, ziemia ta była zakwaszona i zachwaszczona. Skarżący wskazał, iż wraz z nim we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje: żona i trójka dzieci (2 dzieci to osoby pełnoletnie). Skarżący wskazał, iż posiada dom o powierzchni 144 m2 oraz nieruchomości rolne o powierzchni 19,86 ha. Łączne dochody jego rodziny we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą 3560 zł brutto. Dochody pochodzą w większości, jak określił skarżący z tytułu rolnictwa. Dochody z tego tytułu uzyskuje skarżący i trójka jego dzieci. Dochody te wynoszą po 730 zł brutto na osobę. Dodatkowo żona skarżącego uzyskuje dochody z tytułu renty w wysokości 640 zł. Analizując materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, postanowieniem z dnia 7 listopada 2007 roku /k.22-25/ Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił S. K. przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Na powyższe postanowienie skarżący złożył w ustawowym terminie sprzeciw i podniósł, iż składając oświadczenie majątkowe podał całkowity dochód swojego gospodarstwa w kwocie 35700 zł i nie odliczył kosztów jakie ponosi w kwocie 22650 zł, zatem uzyskiwany przez niego dochód wynosi 13050 zł. Rozpoznając wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, na mocy art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./ zwanej dalej "ppsa", że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy bazując na materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie. Dyspozycja art. 199 ppsa statuuje w postępowaniu sądowoadministracynym zasadę, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z dyspozycją art. 243 ( 1 i art. 245 § 1 i 2 ppsa, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego trakcie. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. S. K. wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 ppsa. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 246 § 1 pkt 2 ppsa. Przyznanie prawa pomocy zarówno w całości, jak i w części powinno mieć przełożenie na ogólną sytuację majątkową i rodzinną wnioskodawcy, a zakres udzielonego prawa pomocy powinien być zróżnicowany w zależności od sytuacji wskazanej we wniosku. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i winna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem tj. przede wszystkim dla osób bezrobotnych, samotnych, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Wskazać należy, iż wynikającą z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w szczególności jej art. 199, art. 214 i art. 237 zasadą jest, że każdy uczestnik postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej ponosi koszty tego postępowania związane z jego udziałem, w tym opłaty sądowe należne od niego zgodnie z przepisami tej ustawy. Przyznanie prawa pomocy jest w istocie kredytem udzielonym stronie przez Skarb Państwa /a więc całe społeczeństwo/ na koszty sądowe. Rozpoznając wniosek i oceniając wskazaną w nim sytuację majątkową, rodzinną i zdrowotną skarżącego, Sąd doszedł do przekonania, iż nie uzasadnia ona przyznania S. K. prawa pomocy w żądanym zakresie. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 144 m2 oraz nieruchomości rolnych o powierzchni 19,86 ha. Łączne dochody jego rodziny we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą 3560 zł brutto. Po odliczeniu kosztów jakie ponosi na utrzymanie gospodarstwa, uzyskuje łączny dochód w kwocie 13050 zł. rocznie Dodatkowo żona skarżącego otrzymuje rentę w wysokości 640 zł. Należy zatem podkreślić, iż skarżący dysponuje majątkiem, z którego uzyskuje stałe miesięczne dochody, nie można zatem przyjąć, iż obiektywnie i rzeczywiście bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów przedmiotowego postępowania, które na obecnym etapie sprowadzają się do kwoty 500 zł stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r., w sprawie wysokości i szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 221, poz.2193/. Sąd miał na uwadze również fakt, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz ze skarżącym trójka dzieci (w tym dwoje pełnoletnich) oraz chora żona. jednak jak wynika ze złożonego wniosku zarówno dzieci jak i żona uzyskują stałe dochody: dzieci z tytułu rolnictwa w kwocie po 730 zł miesięcznie, a żona z tytułu renty 630 zł. miesięcznie. Ponadto Sąd zważył, iż w tym roku dochody skarżącego, zostały znacznie obniżone z powodu klęski przymrozków. Jak wskazał skarżący z zakupionej ziemi nie osiągnął należytego dochodu. Zdaniem Sądu uzyskiwane przez skarżącego dochody z prowadzonego gospodarstwa, nawet po uwzględnieniu bieżących wydatków na jego utrzymanie są wystarczające na pokrycia kosztów postępowania W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt.2, art. 254 i art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - należało orzec jak w sentencji.